In een land waar de taal geen woord kent voor 'verkrachting' helpt Artsen zonder Grenzen slachtoffers van seksueel geweld. Het Seruka centrum (Kirundi voor 'Kom uit de duisternis') staat in Bujumbura, de hoofdstad van Burundi. Het centrum is 24 uur per dag en 7 dagen per week open en vanuit het hele land komen vrouwen hiernaartoe voor hulp. Dokters en verpleegkundigen geven de slachtoffers de nodige medische zorg, psychosociale hulpverleners helpen hen om te gaan met wat er gebeurd is en hun leven weer op te pakken.
Terug naar de landingspagina Seksueel geweld
Deze fotoreportage is van januari 2009.
Fotografie © Benedicte Kurzen/ VII Mentor
Elke maand krijgen meer dan 130 patiënten medische en psychologische verzorging in het Seruka centrum, meer dan 80% binnen 72 uur na de verkrachting.
Deze 22-jarige vrouw werd verkracht door een onbekende man. 'Vandaag ben ik verdrietig. Ik heb geen kracht meer. Ik kan de dingen niet meer doen zoals vroeger.'
Dit 8-jaar oude meisje werd verkracht door haar vader. 'Ik was net terug van school. Ik had mijn middageten gegeten en wilde weer naar buiten gaan. Mijn vader bood me 150 frank om met hem naar de slaapkamer te gaan.'
“Ik zei dat ik dat niet wilde. Maar toen sleurde hij me mee en deed hij slechte dingen met me. Het was de tweede keer dat hij dit deed.'
De eerste keer had ze het niemand verteld. Nu deed het zo'n pijn dat ze het aan haar moeder vertelde. Haar moeder bracht haar naar het Seruka centrum.
Het meisje kreeg een preventieve behandeling tegen hiv, een PEP-behandeling. Dat kon gelukkig omdat ze binnen 72 uur na de verkrachting naar de kliniek kwam. De moeder is er zich echter van bewust dat haar dochter het virus al kan hebben opgelopen bij de eerste verkrachting.
Een verpleegkundige neemt haar bloed af om te testen op het hiv-virus. Zelfs als de uitslag negatief is, moet ze de test later opnieuw ondergaan. Het kan maanden duren voordat een infectie met hiv zich definitief openbaart.
Slachtoffers van verkrachting lopen gevaar besmet te worden met hiv, hepatitis B en andere soa’s, zoals syfilis, gonorroe en chlamydia. Ze kunnen ook een tetanusinfectie krijgen door de verkrachting zelf. Maar met onmiddellijke medische hulp kunnen deze infecties voorkomen worden.
Eenderde van de slachtoffers van seksueel geweld in het Seruka centrum is jonger dan 12 jaar. Om het jonge kinderen makkelijker te maken om naar de kliniek te komen, krijgen ze de kans te spelen voordat ze voor een consult worden binnengeroepen.
De verklaring van de patiënt en de observaties van de arts worden vastgelegd in een medisch-juridisch document. Dit kan gebruikt worden als bewijs voor een rechtbank en kan helpen de daders te veroordelen. In Burundi staan verkrachtingszaken echter zeer laag op de agenda van rechtbanken.
’s Ochtends verzamelt gezondheidsvoorlichter Jean-Claude de patiënten in de wachtkamer en spreekt hij over seksueel geweld .
Hij legt ook uit wat er zal gaan gebeuren tijdens het consult.
Dit meisje, 7 jaar oud, werd verkracht door een vriend van de familie toen ze met de geiten naar het veld ging: 'Hij verkrachtte me waar iedereen bij was. Hij verkrachtte geen andere kinderen, alleen mij. Ik weet niet waarom hij mij koos. Nu blijf ik thuis. Ik wil niet meer naar het veld gaan. Ik ben bang dat ik opnieuw verkracht wordt. Het doet zo'n pijn.'
In Seruka krijgen slachtoffers van seksueel geweld desnoods onderdak, omdat het soms te laat is om nog naar huis te gaan nadat hun consult afgelopen is, of omdat ze gewoon te bang of te zeer in shock zijn om direct terug te kunnen gaan.
Dit meisje van 16 werd verwond toen ze zich tegen haar belager verweerde. Tevergeefs. Ze werd verkracht door een vriend van haar familie. 48 uur later kwam ze naar het centrum, toen de schrammen op haar gezicht begonnen te ontsteken.
'Ik kwam hiernaartoe om medische hulp te krijgen. Omdat ik weet dat ze me hier zullen helpen nadat ik heb verteld wat er gebeurd is.'
Omdat de arts haar verwondingen de volgende dag nogmaals wilde bekijken, bracht ze de nacht door in het Seruka centrum.
Om de discussie over verkrachting aan te moedigen en de bevolking te informeren hoe belangrijk het is zo snel mogelijk hulp te zoeken, bezoekt een team van gezondheidsvoorlichters elke week verschillende gemeenschappen. Ze delen posters uit en praten met groepen vrouwen.
OYA! (NEE! in het Kirundi) is de naam van de beweging tegen seksueel geweld in Bujumbura. De oprichting ervan werd gesteund door Artsen zonder Grenzen.
In december 2008 telde de OYA! beweging 1.300 leden. De leden zijn vastbesloten om te vechten tegen seksueel geweld. Medio 2009 zal het Seruka centrum worden overgedragen aan de organisatie ISV (Initiative Seruka pour les Victimes de Viol). Het ISV is opgericht door de Burundese medewerkers van het centrum.
Stuur deze pagina door aan een bekende.