Hoewel Awein 1 jaar oud is, is ze niet groter dan een
baby van 2 maanden oud. Een gevolg van een ziekte tijdens de
zwangerschap. Dokter Prinitha Pillay wenst dan ook dat er meer
antenatale zorg komt in Zuid-Sudan, volgens Artsen zonder Grenzen
medewerker Baikong Mamid.
Moeder en kind
Honderden bolle koeien met sierlijke krullende
hoorns grazen aan weerszijden van de onverharde, stoffige weg in
Gograil West County, Zuid-Sudan. Koeien zijn hier een kostbare
bezitting en er wordt dan ook goed voor gezorgd. Helaas geldt dat
niet voor de gezondheid van moeders en kinderen. Onder de
mangobomen voor het Artsen zonder Grenzen ziekenhuis in het hart
van Gograil, schuilen elke dag moeders met hun kinderen voor de
verzengende zon. Elke dag komen er honderden mensen van heinde en
verre naar het ziekenhuis. Velen komen bij het aanbreken van de dag
aan, na de hele nacht of zelfs twee dagen gelopen te hebben.
Zwanger en ziek
Een van hen is Aluel Atem Kat (29), moeder van
5 kinderen. In haar armen houdt ze haar 1-jaar oude baby Awien Ayam
Gum, het meisje is piepklein en ernstig ondervoed. Haar toestand is
niet het gevolg van een hongersnood of gebrek aan voedsel, maar een
nawee van haar moeders gezondheid tijdens de zwangerschap. Aluel:
'Ik voelde me beroerd. Ik had een week lang koorts, herstelde toen,
maar de koorts kwam daarna weer terug. En er was niemand in het
dorp waar ik bij terecht kon voor medische zorg.'
Schaars
'Awien was ziek toen ze geboren was en ze werd
maar niet beter. Dus ik bracht haar naar de medicijnman, in de hoop
dat dat zou helpen. Ik moest een geitje schenken aan mijn
grootmoeder en een geit en kippen offeren aan de goden. Maar dat
hielp niet: Awien bleef ziek en kwam maar niet aan.' Traditionele
genezers zijn meestal de eersten waar de bevolking naartoe gaat
voor hulp. Gezondheidsvoorzieningen zijn schaars in Zuid-Sudan,
vaak ver weg en maar weinig mensen kunnen voor medische zorg
betalen.
Naar het ziekenhuis
Met droeve stem zegt Aluel: 'Awien bleef maar
overgeven. Ze is nu 1 jaar oud en ze wil maar niet groeien.'
Gelukkig vertelde een van haar buurvrouwen in Kuajok, het dorp waar
ze woont, over het ziekenhuis van Artsen zonder Grenzen. 'Ze zei
dat het een gratis en goed ziekenhuis was en dat mijn dochtertje er
vast beter zou worden.' Dus ging Aluel de dag erop op pad, ze heeft
5 uur lang gelopen om bij het ziekenhuis te komen. Bij aankomst
werd Awien onderzocht: ze bleek slechts 3,3 kilo te wegen en niet
groter te zijn dan een 2-maanden oude baby. Ze werd opgenomen voor
behandeling.
Malaria
Dokter Prinitha Pillay: 'Waarschijnlijk werd
de chronische koorts waaraan Aluel eerder leed veroorzaakt door
malaria. Een laag gewicht bij de geboorte is een veel voorkomende
complicatie van malaria tijdens de zwangerschap. Het gevolg is dat
Awein ook nu nog erg ziek is. Tegen deze tijd zou ze moeten kunnen
staan en proberen te lopen, maar ze is nooit op gewicht gekomen en
blijft zeer fragiel.'
Tevreden
Zes dagen later gaat het goed met Awein.
Dokter Prinitha is tevreden: 'Ze is al 600 gram zwaarder, ze eet
goed en heeft geen andere complicaties. Haar ontwikkeling loopt
duidelijk nog achter: ze kan wel zitten, maar staan of lopen gaat
nog niet. We zijn blij dat het goed met haar gaat, maar voorkomen
blijft beter dan genezen. Medische zorg voor de geboorte is zó
ontzettend belangrijk voor moeder en kind.' Aluel mag Awein naar
huis meenemen. Awein blijft in behandeling voor ondervoeding, maar
krijgt speciale therapeutische voeding mee die ze thuis aan Awein
kan toedienen en met haar is afgesproken dat ze terugkomt voor
controle. Zo kan Aleul ook voor haar andere 4 kinderen verder
zorgen.
Baikong Mamid, persvoorlichter van Artsen zonder Grenzen
was in Zuid-Sudan om een tv-team te begeleiden en het team bij te
staan met persvragen in verband met het referendum van
januari.
Artsen zonder Grenzen werkt sinds december 2009 in Gograil,
eerst in een polikliniek, later werd dat uitgebreid naar een
ziekenhuis. De meest voorkomende aandoeningen zijn diarree,
malaria, ernstige ondervoeding en besmettelijke ziekten zoals
Boeroeli-zweer, een tropische infectie die huid en ander weefsel
kan aantasten. In 2010 heeft het medische team in Gograil 46.000
poliklinische consulten uitgevoerd, zwangerschapsbegeleiding
(antenatale zorg) gegeven aan 7.000 vrouwen en meer dan 1.200
opgenomen voor ondervoeding. Dit artikel is eerder ook verschenen
in de Mail and Guardian Online.