Kathryn Amy Sisterman is op haar
eerste missie voor Artsen zonder Grenzen. Ze werkt in Maitikoulou,
een plaatsje in het noorden van de Centraal-Afrikaanse Republiek,
in het hart van Afrika. Hier strijdt Artsen zonder Grenzen tegen
slaapziekte, een dodelijke ziekte die overgebracht wordt door de
tseetseevlieg.
Slaapziekte
‘Artsen zonder Grenzen is de enige die hier
medische zorg biedt en sowieso de enige internationale
hulporganisatie die er actief is. We werken in een landelijk gebied
dat in handen is van rebellen. Slaapziekte, ofwel Afrikaanse
trypanosomiasis, is hier een groot probleem, maar ook ondervoeding
en ernstige hersenmalaria bedreigt de mensen. Onze patiënten lopen
vele kilometers en moeten soms met een pirogue (een klein, plat
bootje) rivieren oversteken om bij ons te komen.
De mensen
Ik wist niets over dit land voordat ik hier
kwam. Maar nu ik hier ben, valt alles op zijn plaats. En ik krijg
ontzettend veel plezier in dingen waarvan ik nooit had kunnen
vermoeden dat dat ik daar blij van zou worden. De mensen zijn enorm
sterk: zowel in lichamelijk als in geestelijk opzicht. Ik heb het
geluk gehad om hele persoonlijke momenten met hen te delen:
geboorte, ziekte en genezen. De taal die ze hier in de streek
spreken heet Mbai. Ik heb een liedje in Mbai gemaakt omdat de
mensen hier dol zijn op zingen. Ze zijn allemaal natuurlijke
artiesten, ze zijn nooit te verlegen om op te treden.
Muggen geven
je malaria
Elke avond vraag ik iedereen op onze
verpleegafdeling de muggennetten over hun bed te hangen. Want het
bleek dat een paar ondervoede kinderen gestoken werden. “Muggen
geven je kinderen malaria,” hield ik de moeders voor. Ik herhaalde
het opnieuw en opnieuw, en op een dag, zong een patiënte het me
voor de grap toe, op de melodie van een liedje dat ze ook in de
kerk zingen. En daarna hebben we telkens meer verzen
toegevoegd.
Mijn liedje
Gezondheidsvoorlichting krijgt een boost als
het makkelijk te onthouden is, en met een liedje lukt dat beter. De
eerste zin van ons liedje is ‘Muggen geven je kinderen malaria.”
Een andere: “Slaapziekte komt door de steek van de vlieg, trypano
is ernstig en zonder behandeling gaan mensen dood.” De laatste
regel is: “Maitikoulou wil dat je het goed doet. Artsen zonder
Grenzen wil dat je gezond blijft.” Ik leer mensen dit liedje als we
naar de mensen in de omgeving trekken. We testen mensen op
slaapziekte en onderzoeken kinderen of ze ondervoed zijn. Mensen
wachten uren in de rij voor de sneltest die wij ter plaatse
uitvoeren. Als blijkt dat ze ziek zijn, vragen we hen naar onze
kliniek te komen voor behandeling. De behandeling duurt één tot
twee weken.
Trots en
plezier
Het is absoluut het onderdeel van het werk
waar ik het meest van hou. Onze medewerkers, die uit het land zelf
komen, beleven veel plezier aan hun werk. Ze zijn trots op het werk
dat ze doen en de kennis die zij hebben, en het feit dat ze hun
landgenoten, hun “broers en zussen”, helpen. Bovendien geeft het me
de kans voormalige patiënten op te zoeken. Zoals het kleine
jongetje dat een ernstige vorm van neurologische slaapziekte had
gehad. Hij was zo zwaar ziek: hij kon nauwelijks lopen en praten.
Overdag sliep hij de hele tijd en ’s nachts lag hij te gillen. De
patiënten naast hem klaagden over hem. Zijn vader moest hem ’s
nachts vasthouden, en buiten met hem op en neer lopen zodat de
anderen een beetje slaap konden krijgen.
Blij
Maar nu is hij genezen! Het team en ik keken
toe hoe hij rondrende en met de andere kinderen speelde. Zijn vader
was helemaal gelukkig, hij is weer een normaal jongetje, zei hij.
Aan het einde van de dag hadden hij en de andere kinderen uit het
dorp mijn hele voorlichtingsliedje uit hun hoofd geleerd. Elke keer
als kinderen mijn liedje zingen, word ik blij en weet ik weer
waarvoor ik het doe.'
Liefs,
Kathryn Amy Sisterman
Verpleegkundige
Luister naar Kathryn’s
liedje
Afrikaanse trypanosomiasis, ook bekend als slaapziekte, komt
voor in Afrikaanse landen ten zuiden van de Sahara. De
slaapziekteparasiet wordt overgebracht door tseetseevliegen. De
parasiet valt het centrale zenuwstelsel aan, wat tot ernstige
neurologische problemen leidt. Zonder behandeling leidt het tot de
dood. Artsen zonder Grenzen gebruikt Nifurtimox-eflornithine
combinatietherapie om slaapziektepatiënten te behandelen. In 2008
behandelden onze teams meer dan 1.900 patiënten voor
slaapziekte.