Het is 6 uur ‘s ochtends. Vandaag sta
ik wat eerder op dan anders. We gaan met de mobiele kliniek naar
Caricachabokira in de regio El Catatumbo. Omdat je nu eenmaal nooit
weet wat je onderweg tegenkomt, kunnen we maar beter vroeg
vertrekken. In Caricachabokira woont het Bari-volk. Vroeger woonden
ze in een groot deel van Norte de Santander (een departement in het
noordoosten van Colombia) en een groot stuk van Venezuela.
Inmiddels is hun woongebied ingekrompen tot twee kleine reservaten.
We bezoeken vandaag één daarvan.
Jungle
El Catatumbo is een ontoegankelijk
junglegebied, waar de Colombiaanse overheid nauwelijks aanwezig is.
Allerlei groepen – legaal en illegaal – vechten om controle over
het gebied, aangezien het aan de grens met Venezuela ligt en rijk
is aan bodemschatten. El Catatumbo is voor het grootste deel in
handen van diverse guerillabewegingen. In Caricachabokira is een
simpele gezondheidspost, maar zonder dokter of verpleegkundige. Het
dichtstbijzijnde ziekenhuis is voor veel mensen een aantal
dagreizen weg. De meeste mensen proberen daarom zichzelf te
behandelen. In het gebied komt veel tuberculose, bloedarmoede,
leishmaniase, malaria, hepatitis en diarree voor. Weinig mensen
zijn gevaccineerd en er zijn veel psychosociale problemen vanwege
het geweld.
La Gabarra
We gaan eerst naar het plaatsje La Gabarra,
vanwaar de Bari ons met hun boten de jungle in zullen brengen. De
rivier is smerig en zanderig. Iedere keer als ik er overheen vaar
bedenk ik me dat hij onder de oppervlakte nog veel smeriger moet
zijn vanwege de lijken die er tijdens de massamoorden van 2002
ingegooid zijn. De diverse milities vochten toen om de macht over
de waterwegen. De rivier doorstaat ook de effecten van aanslagen op
de oliepijpleidingen. De weglekkende olie kleurt het water
regelmatig zwart.
Gratis zorg
Na 2 uur varen komen we bij het gebied van de
Bari-gemeenschap aan. We moeten nog een stuk lopen, maar in de
schemering komen we dan eindelijk aan. We hangen onze hangmatten op
in een gemeenschappelijke hut en eten in het laatste daglicht.
Vroeg in de ochtend van de volgende dag beginnen de zieken uit de
omliggende dorpen naar de kliniek te komen. We bieden gratis
medische, verpleegkundige en psychosociale zorg, tandheelkundige
hulp en vaccinaties.
Aanval
Op de tweede dag van de kliniek vallen 2
helikopters en een straaljager een doelwit een paar kilometer
verderop aan. Op een gegeven moment zien we hoe één van de
helikopters op het laatste moment een raket ontwijkt. De Bari gaan
ondertussen door met hun bezigheden en ook de patiënten lijken er
kalm onder te blijven. Het is voor hen gevaarlijker terug te gaan
dan hier te blijven. De enige opmerking komt van een patiënte, die
zegt dat het goed kan zijn dat de rook die we zien van haar huis
komt.
Terug
Na 5 dagen hebben we gemiddeld 150 mensen per
dag behandeld, en maken we de heenreis weer in de omgekeerde
volgorde: eerst per boot en vanaf La Gabarra per terreinwagen over
de modderige weg, een symbool voor de omstandigheden hier en ook
wel een beetje voor hoe ons werk verloopt.
Victor Garcia, voormalig
projectcoördinator in Norte de Santander , Colombia