In de Somali-regio, een afgelegen streek van Ethiopië,
werkte vroedvrouw Judith Starkulla in een project van Artsen zonder
Grenzen. Ziekenhuizen met chirurgen en operatiekamers zijn er niet.
En zwangerschapszorg of hulp bij de bevalling is er nauwelijks.
Judith werkte 5 maanden lang zij aan zij met het team van
internationale en lokale hulpverleners in een kliniek met een
stethoscoop om haar nek. Zij schrijft over haar
ervaringen.
Complicaties bij de bevalling
Op een nacht werd ik wakker gebeld. Het was de
kliniek. Een vrouw had weeën en er waren complicaties. De bevalling
was gestopt. Ik haastte mij naar de kliniek en toen ik in de
kraamkamer aankwam onderzocht ik de moeder meteen. De baby was vast
te komen zitten in haar bekken, de handjes en armpjes voor het
hoofd. Dat betekende dat de baby zo niet eruit kon komen. Waar ik
vandaan kom, zouden ze meteen een keizersnede hebben uitgevoerd.
Maar daarvoor heb je een operatiekamer, een chirurg en een
anesthesist nodig, en die zijn hier niet in Wardher, een
conflictgebied.
Baby terugduwen
Ik had geen andere keuze dan te kiezen voor
een aanpak die buitengewoon pijnlijk zou zijn voor de moeder: ik
moest de baby terug de baarmoeder in duwen. Dat lukte. De baby kon
daardoor de handjes en de armpjes weer vrij bewegen. 20 minuten
later lag er een gezonde pasgeboren baby in mijn armen. Met de
moeder ging het goed en een paar uur later konden we haar zelfs
ontslaan en mocht ze weer naar huis.
Zwangerschapszorg
Omdat het gebied door het conflict geïsoleerd
is van de buitenwereld, is er maar nauwelijks medische zorg voor
moeder en kind. Maar 2 moeders op de 100 krijgen professionele hulp
bij de bevalling en ook zwangerschapsbegeleiding krijgen ze hier
nauwelijks: 3 op de 100. De meeste vrouwen bevallen dan ook thuis.
Pas als er iets mis dreigt te gaan, komen ze naar onze kliniek toe.
Daarom zijn we met teams erop uit getrokken om iedereen te
vertellen hoe belangrijk zwangerschapszorg is en dat ze bij ons
terecht kunnen. En het heeft gewerkt: er komen steeds meer en meer
zwangere vrouwen naar ons toe voor medische controles. Ons team van
5 vroedvrouwen onderzoekt ze, ze meten hun bloeddruk, geven
voedingshulp indien nodig en behandelen hen voor ziekten.
Vroedvrouwenworkshops
Ook heb ik workshops gegeven aan de
traditionele plaatselijke vroedvrouwen, zij begeleiden het
merendeel van de bevallingen in de streek. Ik oefende met ze hoe ze
de baby in de baarmoeder kunnen voelen, hoe ze de moeder kunnen
helpen met de weeën, we wisselden tips uit hoe je de positie van de
baby in de baarmoeder kunt aanpassen. En wat ze moeten doen als de
schouder van de baby bijvoorbeeld vastzit in het bekken, hoe je de
baby kunt draaien zonder aan het hoofd te trekken.
Het tekort aan medische zorg voor moeder en
kind is groot en met onze kliniek konden wij verschil maken, hoe
bescheiden ook. Ik ben blij dat ik dit heb mogen doen.
Judith Starkulla, vroedvrouw