VACCINEREN IN DE ENORME VERLATENHEID VAN OOST-TSJAAD

Portret van Alexa uit Tsjaad

Alexa ter HorstNaam Alexa ter Horst Leeftijd 31 jaar Functie arts, teamleider Projecten Pakistan, Tsjaad Studie Geneeskunde met tropenopleiding, 1 jaar chirurgie,

1 jaar gynaecologie


Alexa is net terug uit het oosten van Tsjaad, waar Tsjadische rebellen en strijders uit Darfur actief zijn. In het uitgestrekte en bijna verlaten oosten van het land is nauwelijks medische zorg. De kinderen krijgen dan ook niet de gebruikelijke inentingen. Alexa en haar team zorgden in de afgelopen maanden met nog 6 andere teams voor de vaccinatie van ongeveer 90.000 kinderen tegen mazelen en polio.

 

Geïsoleerde dorpjes

‘Onderweg naar onze basis in de stad Goz Beida zag ik vanuit het vliegtuig al de leegte van de regio. De mensen wonen in hele primitieve omstandigheden in geïsoleerde dorpjes van 20 tot 150 gezinnen. Het gebied wordt geteisterd door Tsjadische en Darfurese rebellen, maar er zijn ook allerlei traditionele conflicten aan de gang. De mannen en jongens zie je bijna niet, die houden zich schuil.’

 

Weinig transport

‘De gezondheidszorg in het gebied bestaat uit traditionele genezers en uit een aantal voormalige klinieken van Artsen zonder Grenzen, die zijn overgenomen door de overheid. Die zijn vaak alleen ’s ochtends open en voor de meeste mensen liggen ze te ver weg om ze te kunnen bereiken. Er is te weinig transport, en bovendien is dat duur. De mensen weten weinig over medische zorg, ook niet dat je je kinderen moet laten inenten.’

 

Lokale trucks

‘We waren in totaal met 7 teams, ieder met een eigen vrachtwagen. Dan was er nog een vrachtwagen voor ons allemaal met 2.000 liter water. Normaal werken we bij Artsen zonder Grenzen met onze eigen terreinwagens, die heel betrouwbaar zijn. Nu moesten we wel met lokale trucks werken, omdat de kans op overvallen op onze eigen auto’s te groot was. Doordat die trucks van lokale eigenaars waren, liepen we minder risico. Het nadeel was wel dat ze regelmatig vastliepen of oververhit raakten. Aan de andere kant: op de gekste plekken konden de truckeigenaars reserveonderdelen voor hun wagens vinden…’

‘Van de onveiligheid hebben we gelukkig nauwelijks iets gemerkt. Tweemaal waren er struikrovers in het dorpje waar we vaccineerden, maar die lieten ons met rust. Als we onderweg waren, moesten we ons ieder half uur via de radio aan de centrale basis melden en als we aan het vaccineren waren iedere twee uur.’

 

Om 7.00 op pad

‘Met ons hele konvooi verhuisden we om de 2 of 3 dagen naar een grotere plaats, vaak met een schooltje, waar we dan in konden slapen. Dan gingen we iedere dag om 7.00 op pad naar een dorpje, waar, als het goed was, de mensen van 2 tot 4 andere dorpjes zich hadden verzameld. We hadden ervoor gezorgd dat de mensen wisten dat we zouden komen, maar vaak was er dan op de dag zelf een bruiloft of een andere reden waardoor de bevolking dan toch niet op kwam dagen. Dan stuurden we snel een mannetje te paard op pad om de mensen toch nog naar ons toe te laten komen.’

 

Kliniek

‘Daarna stelden we onze kliniek op, die bestond uit een schaduwdoek en een aantal tafeltjes: voor registratie, vaccinatie tegen mazelen, vitamine A druppels, vaccinatie tegen polio en een test op ondervoeding met een MUAC-bandje. Tot slot doopten we dan nog de vinger van het kind in inkt, zodat we het niet nog een keer zouden vaccineren. Zo’n actie duurde meestal een uurtje en per plek zagen we dan zo’n 50 tot 500 kinderen. Per dag bezochten we zo 1 tot 4 plekken.‘

 

Bijgeloof

‘Ik was de enige blanke in mijn team en dat was soms best lastig, want ik spreek maar weinig Frans en geen Arabisch. Ik mocht ook niet zelf prikken, want dan zouden de mensen het geven van injecties teveel gaan associëren met blanken. Vanuit het oogpunt van bijgeloof zou dat slechte gevolgen kunnen hebben’.

 

Gelukskip

‘Het meest indrukwekkende vond ik de enorme verlatenheid van het gebied. Vaak stonden we gewoon ergens bij een boom in de woestijn mensen te vaccineren. De reactie van de bevolking was altijd hartverwarmend. Altijd wilden er wel mensen helpen, en op een gegeven ogenblik kregen we zelfs een kip cadeau. Ze werd onze gelukskip, maar het slotfeest aan het eind van de vaccinatie heeft ze toch niet overleefd…’


Mei 2009

Meer Alexa

Hiervoor: Arts in het team van Artsen zonder Grenzen in Chaman, Pakistan

Waarom Artsen zonder Grenzen: We werken tussen de mensen om wie het gaat en hebben met weinig middelen een groot effect.

Lees de weblog van Alexa