‘Toen we begonnen met het geven van
aidsremmers, was dat een enorme opsteker voor ons. We konden
eindelijk iets doen om onze patiënten in leven te houden. Maar nu
er zo veel mensen besmet zijn, kunnen we de vraag niet aan.’ –
Mpumelelo Mantangana (48), verpleegkundige, Artsen zonder
Grenzen-kliniek, Khayelitha, Zuid-Afrika
Mede dankzij de medicijnencampagne van Artsen
zonder Grenzen is de prijs per jaar van een behandeling met
aidsremmers met 99% gedaald: van 10.439 dollar in 2000 tot 87
dollar nu. Nog lang niet alle problemen rond aidsmedicijnen zijn
opgelost, maar door die drastische prijsverlaging werd het mogelijk
de hulp aan aidspatiënten in onder meer Afrika enorm uit te
breiden.
Het volgende probleem dient zich nu aan: er is
inmiddels niet genoeg medisch personeel om de toestroom van
aidspatiënten op te vangen. In landen als Mozambique en Malawi zijn
er maar net meer dan 20 verpleegkundigen op 100.000 mensen. In
plattelandsgebieden ligt dat cijfer rond de 10. De
Wereldgezondheidsorganisatie stelt dat er minstens 100
verpleegkundigen op 100.000 mensen moeten zijn.
Het gebrek aan medische staf heeft een aantal
oorzaken. Velen van hen zijn zelf aan de ziekte overleden. Werken
in het overheidssysteem betekent vaak nauwelijks betaald krijgen en
lange dagen maken.
De situatie heeft twee gevolgen. De
wachtkamers raken voller en voller en de wachtlijsten langer. Dat
kan fataal uitpakken voor een patiënt met aids in een vergevorderd
stadium. De werkdruk neemt zo verder toe, waardoor artsen en
verpleegkundigen nog meer de neiging om naar het buitenland te
vertrekken of hun heil te zoeken in privé-klinieken.
We proberen het probleem in onze eigen
projecten op te vangen door taken opnieuw te verdelen. Daarbij
krijgen verpleegkundigen in plaats van artsen bijvoorbeeld de
bevoegdheid om patiënten toe te laten tot aidsprogramma’s.
Niet-medici worden getraind om aidspatiënten te tijdens hun
behandeling te begeleiden.
Toch is die herverdeling niet een echte
oplossing. Op de Internationale Aidsconferentie roept Artsen zonder
Grenzen donorlanden en andere internationale organisaties een
aantal maatregelen te nemen. Zo moet er onder meer geld vrijgemaakt
worden om de positie van medisch personeel te verbeteren en moeten
de regeringen in de betrokken landen de regels versoepelen, zodat
taken efficiënter verdeeld kunnen worden over meer mensen.