Vooral snel
Malaria kan zonder behandeling snel tot de
dood leiden. Iedereen die malaria krijgt, maar vooral zwangere
vrouwen en kinderen, kunnen levensgevaarlijke complicaties krijgen.
Daarom is het zo belangrijk dat diagnose snel gesteld wordt.
Diagnose via microscoop
De traditionele manier om malaria vast te
stellen is een microscooptest. Deze methode is effectief, maar
heeft een aantal nadelen. Je moet een goede microscoop hebben, goed
materiaal hebben, je hebt goed opgeleide mensen nodig die de
uitslagen juist weten te interpreteren, je hebt stroom nodig en het
kost veel tijd. Een ander nadeel is dat de microscoopmethode
waarschijnlijk minder goed werkt bij zwangere vrouwen. Omdat de
malariaparasiet in de placenta kan blijven zitten, wordt het dus
niet zichtbaar in het afgenomen bloed. Dat houdt in dat er een kans
bestaat dat je bij zwangere vrouwen niet de juiste diagnose
stelt.
Diagnose via sneltest
Snelle en simpele testen om malaria vast te
stellen, bestaan. Ze zijn zeer goed te gebruiken in afgelegen
gebieden, maar ook in gebieden waar malaria niet zo veel voorkomt
en de microscopist niet veel ervaring heeft met malaria. De huidige
sneltesten hebben maar 1 druppel bloed, 6 druppels reactievloeistof
en 15 minuten wachten op de uitslag nodig. De testen lijken een
beetje op een zwangerschapstest: één streepje betekent dat de test
werkt, twee streepjes betekent dat iemand malaria heeft. De
sneltest is een antigentest (een antigen is een stof in het bloed).
Hij werkt waarschijnlijk ook beter bij zwangere vrouwen.
Te weinig gebruikt
Hoewel deze robuuste, makkelijk te gebruiken,
en vooral snelle malariatesten bestaan, worden die volgens ons te
weinig gebruikt. In veel landen komt het nog voor dat de medische
staf alleen van de klinische verschijnselen uitgaat (vaak alleen
maar koorts). Daardoor krijgen mensen die geen malaria hebben dan
toch medicijnen tegen malaria. Ze worden dan niet behandeld voor de
echte oorzaak van de koorts. Bovendien maken al die mensen die
onterecht malariamedicijnen krijgen, samen de kans groter dat de
malariaparasiet ongevoelig wordt voor deze medicijnen. Pas in maart
2010 werd de test door de Wereldgezondheidsorganisatie opgenomen
als voorgeschreven test. Jammer genoeg reserveren nog niet alle
donoren die aan malariaprogramma's meewerken geld voor deze
sneltesten.
Voorkomen
Hoewel er wel onderzoek naar wordt gedaan, is
er nog geen doeltreffend vaccin tegen malaria. Maar er zijn andere
manieren om malaria te bestrijden: zoals slapen onder
geïmpregneerde muggennetten en het spuiten van langwerkende
anti-insectenmiddel in huizen. Als je vanuit Nederland naar een
malariagebied reist, kun je uit voorzorg malariatabletten zoals
Malarone en Lariam slikken (zogenaamde profylaxes). Deze
antimalariamedicijnen zijn echter te duur voor mensen in arme
landen en bovendien daar niet of nauwelijks verkrijgbaar. Ook
muggennetten zijn voor velen niet te betalen. Vroeger konden we nog
eenvoudige en goedkope middelen slikken zoals chloroquine en
paludrine, maar door veelvuldig en soms ook onzorgvuldig gebruik is
de malariaparasiet daar ongevoelig (resistent) voor geworden.
23 april 2012