Gewicht en lengte
Ondervoeding verstoort de stofwisseling en
belemmert de werking van lever, nieren, darmen, hart etc. Zaken die
je niet een-twee-drie kunt zien. Sommige kinderen houden vocht vast
(oedeem) in bijvoorbeeld voeten of gezicht. Daarom gaan we vaak uit
van gewicht en lengte. Tot ongeveer 5 jaar is de ontwikkeling van
kinderen wereldwijd ongeveer hetzelfde.
MUAC-bandje
Vaak wordt een zogenaamd MUAC-bandje gebruikt om snel een
eerste idee te krijgen van hoe een kind (onder de 5 jaar) ervoor
staat. MUAC staat voor 'Middle Upper Arm Circumreference'. Het is
een bandje met 4 gekleurde zones waarmee de omtrek van het
bovenarmpje van het kind wordt opgemeten. Als je dunner wordt is
vooral het gevaar dat je spiermassa verliest, en in de arm zitten
de lengtespieren.
- Zit het kindje in het 'groen' (boven de 13,5
cm) dan heeft het geen hulp bij ondervoeding nodig.
- Geel (tussen de 13,5 en 12,5 cm) betekent
echter dat het risico kan lopen.
- Oranje (tussen de 12,5 en 11,5 cm) betekent
dat het kind matig ondervoed kan zijn.
- Rood (onder de 11,5 cm) kan duiden op ernstige
ondervoeding.
Omdat je met het MUAC-bandje letterlijk op de
millimeter meet, en het ook sterk afhankelijk kan zijn van hoe
strak het bandje om de arm wordt gehouden, wordt het vooral
gebruikt voor een preselectie. Daarom worden van kinderen die in
het geel, oranje of rood zitten, gewicht en lengte gemeten: voor de
zogenaamde weight for height.
Weight for height
Het gewicht van een kind, met een bepaalde
lengte, wordt vergeleken met tabellen met gewichtgegevens van een
referentiepopulatie die gebaseerd is op vele gezonde kinderen uit
vele landen met dezelfde lengte. Jonge kinderen groeien overal ter
wereld min of meer op dezelfde manier. Voor een bepaalde lengte
geeft een tabel de grenzen voor (on)acceptabele afwijkingen van het
gewicht. De grenzen worden bepaald door wat abnormaal is in deze
gezonde populatie. De afwijkingsmarge wordt gemeten in
standaarddeviaties. Normaal heeft minder dan 1,5% van de kinderen
een gewicht dat 3 standaarddeviaties onder de grens ligt.
- Zo gemeten duidt een afwijking van 2 en 3 x de
standaarddeviatie onder de grens op matig ernstige acute
ondervoeding
- en een afwijking van meer dan 3 x de standaarddeviatie
op ernstige acute ondervoeding.