Tbc en hiv: dodelijke combinatie
Tbc kan de doodsklap geven aan aidspatiënten:
tbc en hiv is een combinatie die zonder behandeling binnen een paar
maanden fataal is. Het is de grootste doodsoorzaak voor mensen met
hiv. Van de 8,8 miljoen mensen die tbc kregen in 2010, waren er 1,1
miljoen ook hiv-positief (13%). 82% daarvan wonen in Sub-Saharaans
Afrika. Van alle aidspatiënten die overlijden, gaat de helft dood
aan tbc. Iemand die zowel tbc als hiv heeft, heeft 4 keer zoveel
kans om tijdens een tbc-behandeling te overlijden dan iemand die
alleen tbc heeft.
Opmars tbc
Tbc maakt, geholpen door de aidsepidemie, een
opmars in diverse regio's in de wereld. In landen waar hiv
wijdverspreid is, is het aantal mensen met tbc verdrievoudigd over
de afgelopen 15 jaar. In Zuid-Afrika bijvoorbeeld, hebben 44% van
de mensen bij wie tbc wordt vastgesteld, waarschijnlijk ook het
hiv-virus. Wereldwijd is dit percentage 8%. Teams van Artsen zonder
Grenzen hebben in landen waar hiv wijdverspreid is, zoals Lesotho
en Zimbabwe, geconstateerd dat 75% van de tbc-patiënten ook
seropositief is.
Dubbele behandeling
Eén ziekte van de twee behandelen is niet
genoeg: aidspatiënten kunnen nog steeds aan tbc doodgaan en
tbc-patiënten sterven vaak aan hiv/aids. Het hiv-virus zelf doodt
niet; het verzwakt je immuunsysteem, waardoor je veel vatbaarder
bent voor infecties (ook wel 'opportunistische infecties' genoemd).
Tbc kan dan zijn slag slaan in je lichaam. De kans dat je tbc
ontwikkelt als je seropositief bent is 20 keer zo groot. Krijg je
aidsremmers, dan is die kans lager, maar nog steeds 4 tot 8 keer
hoger dan mensen die het hiv-virus niet onder de leden hebben. Van
de mensen die seropositief zijn én tbc hebben, sterft 90% binnen
een paar maanden als ze niet op tijd behandeld wordt.
Tbc gaat verder dan de longen
Doordat het immuunsysteem van mensen met
hiv/aids niet meer goed werkt, zal de tbc vaak niet alleen de
longen aantasten, maar zich verder door het lichaam verspreiden.
Het kan de ruggengraat aantasten (waardoor je verlamd kunt raken),
de nieren, de lymfeklieren of je hersenvlies. Deze vormen van tbc
komen veel voor, maar zijn meestal moeilijk te diagnosticeren.
Geïntegreerde behandeling
Uit ervaring met het behandelen van patiënten
die zowel met tbc als hiv besmet zijn, weet Artsen zonder Grenzen
dat alleen een geïntegreerde behandeling werkt. Hoe eerder iemand
met hiv/aids voor tuberculose wordt behandeld, des te groter is de
kans dat hij zal overleven. Door de toevoeging van het antibioticum
cotrimoxazol aan de kuur kan de kans op overlijden tijdens
behandeling met 40% verminderd worden. Andersom geldt ook dat het
nemen van aidsremmers in een vroege fase de kans op genezing van
tbc vergroot. Tijdig opsporen van beide ziekten bij een patiënt is
dus zeer belangrijk.
Tbc-test en hiv
De diagnose vormt echter een probleem op
zichzelf. Voor hiv bestaat een test die binnen 20 minuten kan
worden uitgevoerd en die ook zeer betrouwbaar is. Maar bij mensen
die seropositief zijn, geeft de tbc-speekseltest vaak geen
uitsluitsel. Zelfs een röntgenfoto van de longen geeft dan vaak
niet genoeg aanwijzingen voor een juiste diagnose. Vaak is
gewichtsverlies het enige symptoom dat bij aidspatiënten op tbc kan
wijzen. Maar ook dat is niet voldoende, want het kan ook een teken
zijn van diverse andere aandoeningen bij aidspatiënten.
Testen op hiv en tbc
Volgens schattingen wordt wereldwijd enkel 14%
van tbc-patiënten van wie vermoed wordt dat zij ook het hiv-virus
heeft, getest op hiv en wordt enkel 0,4% van de mensen die
seropositief zijn, getest op tbc.
1 februari 2012
Meer hierover:
Tbc: de stille moordenaar van aidspatiënten (TB and HIV: The
Failure to Act)