De tweede patenten zijn binnen voor de
medicijnenpatentenpool, een initiatief van internationale
organisatie UNITAID. Farmaceutisch gigant Gilead heeft aangekondigd
de patenten op een aantal aidsmedicijnen te delen. Met de patenten
in de patentenpool kunnen fabrikanten goedkopere medicijnen
produceren of nieuwe ontwikkelen. Nieuwere, betere en goedkopere
aidsmedicijnen zijn van levensbelang voor miljoenen aidspatiënten
wereldwijd.
Cruciale aidsmedicijnen
Het gaat om licenties van Gilead voor het
cruciale aidsmedicijn tenofovir (generieke naam, merknaam: Viread),
3 veelbelovende medicijnen (generieke namen: emtricitabine,
cobicistat en elvitegravir) die in ontwikkeling zijn en een 4-in-1
combinatie (de 'Quad') van deze medicijnen. Het goede nieuws is dat
dit zou betekenen dat nieuwe medicatieformules verkrijgbaar zouden
zijn in ontwikkelingslanden op hetzelfde moment als in rijke
landen. Bovendien kunnen hiermee nieuwe combinatiepillen en
kindvriendelijke medicijnen worden ontwikkeld.
Beperkingen aan licenties Gilead
Er is echter ook slecht nieuws:
- een aantal landen in Latijns-Amerika en Azië worden in de
overeenkomst uitgesloten,
- productie mag alleen in India plaatsvinden terwijl er in
Brazilië en Thailand ook voldoende generieke medicijnfabrikanten
zijn
- en het aantal leveranciers voor de chemische ingrediënten is
zeer beperkt.
Medicijnen voor miljoenen aidspatiënten
Het idee achter de patentenpool van UNITAID,
de Medicines Patent Pool, is echter ervoor zorgen dat de
miljoenen aidspatiënten in alle ontwikkelingslanden de
aidsmedicijnen kunnen krijgen die zij nodig hebben. Elke
medicijnfabrikant die aan bepaalde standaarden voldoet zou gebruik
moeten kunnen maken van deze licenties om generieke medicijnen te
fabriceren en te verkopen. Eind 2009 deed Artsen zonder Grenzen een
internationale oproep aan mensen om mee te doen aan een e-mailactie
om geneesmiddelenfabrikanten te vragen hun patenten in de
patentenpool ‘te stoppen’. De medicijnen van de
licentie-overeenkomst van Gilead maakten onderdeel uit van ons
'verlanglijstje'.
Voorzichtig enthousiasme
'Deze licentieovereenkomst is een verbetering
ten opzichte van wat andere grote farmaceuten doen om te zorgen
voor toegang tot hun gepatenteerde aidsremmers in
ontwikkelingslanden,' aldus Michelle Childs, beleidsadviseur van de
Artsen zonder Grenzen internationale medicijnencampagne. 'Maar
voorzichtig enthousiasme is geboden, want op een paar cruciale
punten gaat Gilead niet verder dan de huidige stand van zaken. Er
moet meer worden gedaan om het doel van de patentenpool: een
oplossing bieden voor alle mensen met hiv en aids, te bereiken.
Deze overeenkomst mag daarom niet de basis worden voor de volgende
licenties.'
Volgende farmaceuten
'De farmaceutische bedrijven die nu nog in
onderhandeling zijn met de patentenpool zouden licenties moeten
afgeven die de volksgezondheid beter dienen,' vervolgt Michelle
Childs. 'Wij vragen dat alle farmaceuten, waaronder Johnson and
Johnson, Abbot en Merck dat zij ook hun patenten in de patentenpool
stoppen. En we hopen dat de regeringen van de landen die nu van de
licentieovereenkomst met Gilead zijn uitgesloten, dwanglicenties
gaan afgeven opdat ook hun aidspatiënten deze medicijnen kunnen
krijgen tegen een betaalbare prijs.'
Meer weten en meedoen aan nieuwe actie