Update 16 december 2011
Artsen zonder Grenzen publiceert een
kritische zelfstudie naar de dilemma’s en de keuzes uit het
verleden met als doel openheid, transparantie en lessen voor de
toekomst trekken. Uit de studie blijkt dat de realiteit van
hulpverlening inhoudt dat er in moeilijke situaties helaas
concessies moeten worden gedaan aan de eigen principes. De centrale
vraag die Artsen zonder Grenzen zichzelf stelt: wat is een
acceptabel compromis om hulp te kunnen verlenen aan mensen die hulp
hard nodig hebben?
Realiteit van hulpverlening
De studie onderzoekt de realiteit van de
compromissen die Artsen zonder Grenzen in het verleden heeft
gesloten om mensen die in nood verkeren te bereiken. In sommige
gevallen pakten deze keuzes positief uit, in andere minder
positief. Ervaringen, resultaten en beperkingen van de humanitaire
hulpverlening van Artsen zonder Grenzen tijdens conflictsituaties
in Jemen, Sri Lanka en Afghanistan worden onder meer bestudeerd.
Hieruit blijkt dat Artsen zonder Grenzen in haar hulpverlening
steeds vaker te maken heeft met complexe, politiek geladen
situaties waarbij overheden en gewapende groepen steeds
nadrukkelijker de hulpverlening willen controleren. Ook wordt de
noodhulp aan slachtoffers van natuurrampen tijdens de tsunami in
Azië, Pakistan en Haïti nader bekeken.
Conclusies zelfstudie Artsen zonder Grenzen
De belangrijkste conclusie is dat de praktijk
van hulp verlenen erop neerkomt dat Artsen zonder Grenzen veel moet
onderhandelen en bestaande machtsverhoudingen moet onderkennen. Dat
betekent dat de organisatie een werkbaar compromis moet vinden
tussen haar doelstellingen en principes en de belangen van
politieke, militaire en andere autoriteiten. Een andere conclusie
is dat een natuurramp niet vanzelfsprekend inhoudt dat medische
noodhulp nodig is. Artsen zonder Grenzen zal dan ook vasthouden aan
haar principes om de medische noden eerst zelf te onderzoeken en
dan te besluiten noodhulp te verlenen. Die medische hulpverlening
was inderdaad hard nodig na de aardbevingen in Pakistan en
Haïti.
Noden mensen staan voorop
Arjan Hehenkamp, directeur Artsen zonder
Grenzen: ‘Het doel van de zelfstudie is openheid, transparantie en
onze donateurs deelgenoot te maken van onze keuzes en die te laten
toetsen. De conclusie van het boek is dat je moet accepteren dat de
enige manier om in de meest verschrikkelijke plekken van de wereld
hulp te kunnen bieden vaak betekent dat je concessies moet doen aan
een aantal van je principes. Soms is het pijnlijk, maar wij staan
voor onze keuze om de mensen die hulp hard nodig hebben voorop te
stellen.’
40 jaar sinds oprichting Franse Artsen zonder Grenzen
Het boek ‘Humanitarian Negotiations Revealed’,
geschreven in het Engels, is door de internationale denktank van
Artsen zonder Grenzen samengesteld en gebaseerd op
archiefmateriaal, interviews met de eigen hulpverleners en eigen
ervaringen. Op 21 december 1971 zal het 40 jaar zijn sinds de
oprichting van de eerste Artsen zonder Grenzen in Frankrijk. Het
boek is (gratis)
online te lezen. Een gedrukte versie is verkrijgbaar via onder
andere uitgever Hurst (Groot-Brittannië) en webshops.