Ondanks veelbelovende uitspraken van staatssecretaris
Ben Knapen en ministers van andere VN-lidstaten wordt het succes
van aidsbestrijding in ontwikkelingslanden het slachtoffer van de
bezuinigingsdrift van westerse donoren. Een financieel tekort van
het Global Fund to Fight AIDS, Tuberculosis en Malaria
dreigt nu te leiden tot het stopzetten van levensreddende
aidsprogramma’s. Niet alleen de toegezegde bijdragen worden minder,
ook de financiële beloftes worden door een aantal landen niet
nagekomen. Hierdoor wordt het leven van miljoenen mensen met hiv op
het spel gezet. En dat terwijl nú het moment van handelen
is.
Aidsremmers helpen én voorkomen
30 jaar nadat het eerste geval van aids werd
geconstateerd is één ding duidelijk: aidsbestrijding werkt. Het
aantal nieuwe hiv infecties is met meer dan 20% teruggedrongen
sinds 1997 en een recordaantal van 6,6 miljoen mensen met hiv
ontvangt nu behandeling. Hierdoor kunnen zij in de meeste gevallen
een gezond leven leiden, werken en voor hun kinderen zorgen.
Wetenschappers stelden dit jaar bovendien vast dat de kans dat een
patiënt met hiv/aids iemand anders besmet met niet minder dan 96%
daalt wanneer hij op tijd aidsremmers krijgt. Aidsremmers kunnen
dus patiënten helpen én besmettingen voorkomen. Het is duidelijk
dat deze medicijnen cruciaal zijn om hiv/aids te bestrijden.
Geldtekort Global Fund
Het Global Fund speelt een belangrijke rol in
de strijd tegen aids en betaalt meer dan 70% van alle aidsremmers
in ontwikkelingslanden. Dit dreigt nu teniet te worden gedaan door
een tekort aan financiering. Sinds 2009 wordt er ieder jaar minder
geld uitgeven aan aidsbestrijding door westerse landen en
organisaties. Het Global Fund maakte vorige week bekend dat het in
ieder geval tot 2014 geen nieuwe programma’s kan financieren als
gevolg van teruglopende inkomsten. Ook Nederland bezuinigde de
afgelopen jaren op het Global Fund; onze bijdrage ging van € 80
miljoen in 2008 naar € 55 miljoen dit jaar.
Streep door aidsbestrijdingsplannen
Artsen zonder Grenzen teams zien ter plekke de
positieve impact van programma’s die gesteund worden door het
Global Fund. In Myanmar (Birma) zou met de langverwachte komst van
het Global Fund de komende jaren eindelijk het enorme gat ten dele
gedicht worden tussen het aantal mensen dat dringend aidsremmers
nodig heeft om te overleven en het aantal mensen dat deze
medicijnen ook daadwerkelijk krijgt. Die hoop is nu volledig
vervlogen. Zimbabwe maakte veel goede stappen en boekte
vooruitgang, maar het voortbestaan van vele overheidsprogramma’s
wordt nu bedreigd. Voor veel landen die hun programma’s voor aids
(en tuberculose) flink wilden uitbreiden om de epidemie het hoofd
te bieden, wordt een streep door hun ambities getrokken.
Bezuinigingen schandelijk en kortzichtig
Dit terwijl wat eens een droom leek, nu binnen
handbereik ligt: een einde aan de wereldwijde aidsepidemie.
Daarvoor is niet één magic bullet gevonden, maar een
combinatie van verschillende methodes: voorlichtingsprogramma’s,
preventie, maar vooral ook testen en behandeling. Dit alles vraagt
wel om een aanzienlijke investering en daarom is de beslissing van
onder meer Nederland om te bezuinigingen op de bijdrage aan het
Global Fund op geen enkele manier redelijk. Op menselijk en medisch
vlak is het schandelijk, en op financieel vlak is het ronduit
kortzichtig. Nu investeren in aidsbestrijding betekent namelijk
niet alleen minder aidsdoden, maar ook minder nieuwe besmettingen
en dus lagere kosten in de toekomst. Daarbovenop komt dat als
mensen hun aidsremmers niet meer krijgen, het virus snel resistent
wordt voor de medicatie en er later zwaardere, duurdere aidsremmers
nodig zijn.
Tijd om door te pakken
Morgen is het Wereldaidsdag en wordt
wereldwijd stil gestaan bij de 34 miljoen mensen die met hiv leven,
1,8 miljoen mensen die vorig jaar aan de gevolgen van aids
overleden en 7,6 miljoen mensen die dringend aidsremmers nodig
hebben. STOP AIDS NOW!, Artsen zonder Grenzen en het Aids Fonds
roepen staatssecretaris Knapen op om juist op deze dag aan te
kondigen dat Nederland haar bijdrage aan het Global Fund verhoogt.
Daarmee worden niet alleen succesvolle aidsprogramma’s voortgezet,
maar geeft Nederland ook een krachtig signaal af aan andere
donoren: na dertig jaar aidsbestrijding is het nu tijd om door te
pakken en samen deze verwoestende epidemie voorgoed te stoppen.
Louise van Deth, directeur STOP AIDS NOW!
Arjan Hehenkamp, directeur Artsen zonder Grenzen
Ton Coenen, directeur Aids Fonds
Dit artikel is vandaag tevens geplaatst als opiniestuk op de
opiniepagina van vk.nl (Volkskrant).
- Meer weten over aids, behandeling, preventie door
aidsmedicijnen en het belang van betaalbare medicijnen? Bekijk ons
aidsdossier
- In mei publiceerde Artsen zonder Grenzen een rapport dat
aantoont dat landen die het zwaarst getroffen zijn door de
aidsepidemie hun behandelingsaanpak aan het verbeteren zijn
waardoor er minder zieken en doden zijn. De kernboodschap: aidsbehandeling kan helpen
erger te voorkomen. Maar daarvoor is wel financiële steun
nodig.
- Maak je sterk voor betaalbare medicijnen zodat aidspatiënten
een kans op leven krijgen, een kans op een toekomst! Doe mee aan onze
e-mailactie!