In Pagil, een afgelegen dorp in Zuid-Sudan, heeft Artsen
zonder Grenzen een kliniek geopend voor de behandeling van de
dodelijke ziekte kala-azar. In de eerste twee dagen dat de kliniek
open is zijn er reeds 16 patiënten opgenomen. Kala-azar wordt
overgebracht door zandvliegen en is de tweede dodelijkste
parasitaire ziekte ter wereld. Het aantal mensen dat deze ziekte
heeft gekregen, neemt sterk toe en er zijn aanwijzingen dat een
grootschalige uitbraak van kala-azar te gebeuren
staat.
Toename kala-azarpatiënten
De nieuwe kliniek in Pagil, in de zuidelijk
gelegen deelstaat Jonglei, vormt een uitbreiding van het bestaande
kala-azarprogramma van Artsen zonder Grenzen in Zuid-Sudan. Ook in
Lankien (Jonglei), Leer (Unity) en Nasir (Boven-Nijl) heeft Artsen
zonder Grenzen een behandelprogramma voor kala-azarpatiënten. Zowel
in deze klinieken als in – door andere hulporganisaties gerunde -
gezondheidsposten in Ayod (Jonglei) en Old Fangak (Boven-Nijl)
komen voor deze periode ongebruikelijk veel mensen voor een
behandeling voor kala-azar, soms wel tientallen per week. Sommige
patiënten waren dagen op pad om bij de klinieken te komen. De
nieuwe kliniek moet de druk op de bestaande
gezondheidsvoorzieningen verlichten.
Dit jaar erger
‘Op basis van onze ervaringen van het
afgelopen jaar, hadden wij verwacht dat het aantal patiënten pas
vanaf begin september zou toenemen. Het feit dat er in de regio
zoveel mensen nu al naar de verschillende gezondheidsposten komen
met kala-azar, wijst erop dat het dit jaar nog zelfs erger zal
worden dan de jaren hiervoor,’ aldus Chris Lockyear,
landencoördinator van Artsen zonder Grenzen in Zuid-Sudan.
Kala-azar
Kala-azar (zwarte koorts, ook wel 'viscerale
leishmaniasis') wordt overgebracht door de steek van een zandvlieg.
Als de ziekte onbehandeld blijft, kan kala-azar fataal zijn. Iemand
die kala-azar heeft moet niet alleen behandeld worden met speciale
medicijnen voor kala-azar, maar heeft ook intensieve verzorging
nodig voor verwante infecties zoals longontsteking, diarree en
bloedarmoede. Ook kan ondervoeding optreden.
Uitbraak en factoren
‘Het feit dat er nu al zoveel mensen kala-azar
hebben terwijl dit normaliter het laagseizoen is geeft aan dat we
aan het begin staan van een enorme uitbraak verderop in het jaar,’
zegt Koert Ritmeijer, medisch adviseur en kala-azarexpert. ‘De
laatste grote uitbraak van kala-azar was 8 jaar geleden. Dat
betekent dat er nu een hele nieuwe generatie is die geen afweer
heeft opgebouwd tegen de ziekte.’ Andere factoren van invloed zijn
de klimaatomstandigheden waardoor de zandvlieg goed gedijt. Doordat
veel mensen ook nog ondervoed zijn vanwege de heersende
onveiligheid en mislukte oogsten, zijn mensen verzwakt en dus
kwetsbaarder.
Afgelegen dorp
Pagil is een dorp dat zeer afgelegen ligt. De
nieuwe kliniek is gehuisvest in het enige gebouw met massieve
muren. De hulpverleners van Artsen zonder Grenzen verblijven in
tenten en behandelen de meeste patiënten buiten, overdekt met
canvas doeken. Er zijn nu al 16 patiënten onder behandeling en de
verwachting is dit aantal zal toenemen zodra het nieuws zich
verspreidt dat mensen er voor kala-azar behandeld kunnen
worden.
Toevoer voorraden
De toevoer van voorraden is een uitdaging.
Chris Lockyear: ‘We beogen elke 7-10 dagen een nieuwe voorraad per
vliegtuigje aan te voeren. Maar we zijn afhankelijk van het weer en
de staat van de landingsbaan. Zodra het regent verandert deze zwart
gemaakte aarde direct in dikke, plakkerige modder.’ Het team in
Pagil bestaat uit 6 internationale en Sudanese medewerkers.
Meer weten over onze
projecten in Zuid-Sudan