In zuidelijk Kirgizië heeft het geweld grote psychische
effecten.Vanwege wantrouwen tegen de overheid
durven velen bovendien niet naar de ziekenhuizen. Artsen zonder
Grenzen zet een uitgebreid programma voor psychosociale hulp op en
gaat door met het bieden van medische zorg, waaronder chirurgie, en
de distributie van noodhulpgoederen.
Angst
‘De sfeer onder de bevolking is nog
steeds gespannen’, zegt coördinator voor Artsen
zonder Grenzen in zuidelijk Kirgizië Andrei Slavuckij, ‘Er zijn nog
veel geruchten en er is veel angst, maar over het algemeen is de
situatie kalm. Afgelopen zondag was er een referendum dat rustig
verliep en de meeste vluchtelingen zijn ondertussen weer
teruggekeerd uit buurland Oezbekistan of uit de grensregio. Velen
van hen zagen hun huizen afgebrand terug…’
Omstandigheden
‘Deze mensen verblijven nu bij buren of in
schoolgebouwen. Ze hebben gebrek aan schoon water en de hygiënische
omstandigheden zijn slecht. We hebben honderden pakketten met zeep,
handdoeken en shampoo verdeeld en ook keukenbenodigdheden, dekens
en jerrycans gedistribueerd.’
Hulpprogramma’s
Daarnaast lopen ook de medische
hulpprogramma’s van Artsen zonder Grenzen door. De teams
ondersteunen 12 medische voorzieningen in de regio’s Osj en
Jalalabad, via donaties van medicijnen en medische apparatuur en
training. De psychologische impact van de crisis wordt steeds
duidelijker. Slavuckij: ‘In een kliniek in Onadir vertelde de
medische staf ons dat er veel miskramen waren geweest,
waarschijnlijk een gevolg van stress.’
Vluchtelingen
‘Moeders vertellen ons dat hun kinderen ‘s
nachts niet slapen en niet meer buiten willen spelen’, zegt
Slavuckij. ‘Ze schrikken van ieder geluid en rennen dan naar
binnen. Afgelopen week zijn we naar Suratash, een dorpje op de
grens met Oezbekistan, geweest, om medische hulp te bieden aan
duizenden vluchtelingen die naar Kirgizië terugkeerden. Veel mensen
kwamen in tranen de grens over. We vroegen ze alleen maar: “Hoe
gaat het?” en ze barstten al in huilen uit.’
Training
Al reactie op de psychische impact is een team
van vier psychologen bezig met het opzetten van een groot
psychosociaal programma in het zuiden van Kirgizië. Het programma
biedt zowel individuele hulp als training voor counselors om
groepssessies in de gemeenschappen te houden.
Wantrouwen
‘Ondanks grote inspanningen van de Kirgizische
overheid om medische hulp naar het zuiden te sturen, zullen veel
mensen daar toch geen toegang toe hebben’, vervolgt Slavuckij. ‘De
Oezbeken wantrouwen de overheidsdiensten, die ze als Kirgizisch
zien. De aanwezigheid van gewapend personeel in de voorzieningen
maakt de angst om specialistische hulp te zoeken nog groter. In een
aantal gevallen hadden onze artsen te maken met mensen die niet
doorverwezen wilden worden naar ziekenhuizen. Uit het ziekenhuis
van Nariman hoorden we een verhaal over een man met diabetes die
twee keer in zijn bed werd gearresteerd, uit het ziekenhuis werd
gehaald en in elkaar werd geslagen. We hebben de autoriteiten op de
hoogte gebracht, gepraat met het gewapende personeel en opgeroepen
tot respect voor de medische ethiek.’
Operatiekamer
Artsen zonder Grenzen werkt dan ook aan het
garanderen van toegang voor mensen die uitgesloten zijn van zorg,
bijvoorbeeld daar waar bestaande faciliteiten bijna zonder middelen
zitten. Dat is bijvoorbeeld het geval in Onadir, waar ons team de
lokale kliniek ondersteunt en er een operatiekamer heeft ingericht.
In andere gevallen begeleiden we patiënten die doorverwezen zijn
bij hun bezoek aan een ziekenhuis, om ze gerust te stellen.