De cijfers van de verwoestende aardbeving in Haïti zijn,
een maand later, nog steeds verbluffend. Het land telt
meer dan 200.000 doden, zo’n 300.000 gewonden en
honderdduizenden daklozen. Artsen zonder Grenzen bood vanaf de
eerste dag chirurgische en andere medische noodhulp. Inmiddels zijn
nieuwe prioriteiten ontstaan: postoperatieve zorg en het verbeteren
van de levensomstandigheden.
Aardbeving
Op 12 januari 2010 ontsnapten de al bestaande
klinieken en ziekenhuizen van Artsen zonder Grenzen in de hoofdstad
Port-au-Prince niet aan de aardbeving. Een aantal medewerkers van
Artsen zonder Grenzen was een tijd lang spoorloos. Later bleek dat
zeven Haïtiaanse collega’s waren omgekomen.
Ziekenhuizen
Meteen na de ramp begonnen de gewonden naar
onze ingestorte of zwaar beschadigde ziekenhuizen in de wijken Cité
Soleil, Martissant, Trinité en Carrefour te stromen. Die avond en
’s nachts verleenden de teams de eerste noodhulp, bij het licht van
zaklampen en koplampen van auto’s.
Operaties
Pas toen de volgende ochtend de zon opkwam,
werd de omvang van de ramp zichtbaar. Het werd al snel duidelijk
dat het aantal gewonden veel groter was dan wat de overgebleven
medische voorzieningen, met hun beperkte medische voorraden,
aankonden. Onze teams behandelden zoveel mogelijk mensen. Ze
voerden operaties uit op geïmproviseerde plekken op straat, onder
plastic zeil en in snel ingerichte containers. Tegelijk gingen ze
op zoek naar nieuwe locaties waar operatiekamers opgezet konden
worden. Vele Haïtiaanse collega’s bleven tijdens deze moeilijke
periode aan de slag, ondanks het feit dat hun huizen verwoest en
hun levens ontwricht waren.
Operatiekamers
Inmiddels werkt Artsen zonder Grenzen op meer
dan 20 locaties in en rond Port-au-Prince, en in steden Léogâne en
Jacmel. We hebben onder meer 15 operatiekamers. In de afgelopen
maand behandelden onze teams meer dan 18.000 patiënten en voerden
ze meer dan 2.000 chirurgische ingrepen uit. In totaal hebben we nu
meer dan 1.800 hulpverleners in Haïti, waaronder 1.450 Haïtiaanse
medewerkers. In totaal hebben we 1.400 ton medisch materiaal en
andere hulpgoederen aangevoerd, rechtstreeks of via de Dominicaanse
Republiek. In de komende weken moet daar nog 350 ton materiaal
bijkomen.
Postoperatieve zorg
Artsen zonder Grenzen opereert nog steeds
mensen die bij de aardbeving getroffen werden. Sommige ernstig
gewonden moeten meer dan één keer een operatie ondergaan. Tijdens
de eerste fase voerden onze teams 24 uur per dag operaties uit. Nu
is vooral postoperatieve zorg nodig, de ‘gewone’ eerstelijns
medische zorg en hulp voor mensen met chronische aandoeningen.
Artsen zonder Grenzen biedt nu op vier locaties uitsluitend
postoperatieve zorg: in Delmas 30, Bicentenaire, het voormalige
kinderdagverblijf Mickey, en in Promesse. Een aanvullende locatie
voor 150 patiënten zal weldra worden geopend in de wijk Sarthe.
Psychosociale hulp
Artsen zonder Grenzen zal haar capaciteit de
komende weken nog verder uitbreiden om zoveel mogelijk patiënten te
kunnen opvangen. Sommige medische noodhulpteams van andere
organisaties zijn na de eerste fase weer vertrokken, zodat de
behoefte aan die capaciteit groter wordt. Ook breiden we onze
psychosociale bijstand uit op verschillende locaties.
Psychologische hulp is enorm belangrijk voor mensen die ernstige
verwondingen hebben, vooral voor degenen die een amputatie hebben
ondergaan. Ook hun familie krijgt de nodige psychologische hulp.
Psychologen maken deel uit van de teams en de mobiele klinieken van
Artsen zonder Grenzen die hulp bieden aan de ontheemde bevolking in
geïmproviseerde kampen. Deze mensen proberen hun verdriet te
verwerken en vragen zich af hoe de toekomst er voor hen zal
uitzien.
Onhygiënische omstandigheden
Nu het regenseizoen voor de deur staat, nemen
de zorgen over de overbevolkte, onhygiënische omstandigheden waarin
zoveel mensen moeten samenleven toe. Veel mensen hebben nog geen
tenten of kits met producten voor persoonlijke hygiëne ontvangen.
Voor velen is er ook nog geen toegang tot zuiver water. “Het is
moeilijk te geloven dat, vier weken na de aardbeving, zoveel mensen
nog steeds in geïmproviseerde kampen of op straat moeten slapen”,
zegt Christophe Fournier, internationaal voorzitter van Artsen
zonder Grenzen. Hij is net terug uit Haïti. “Artsen zonder Grenzen
deelt tenten, hygiënekits en kookgerei uit waar ze kan, maar we
hebben ons tot nog toe vooral geconcentreerd op medische hulp. Je
kunt je afvragen hoe er zo’n grote kloof kan zijn tussen de massaal
toegezegde financiële steun en de trage verdeling van hulpgoederen.
Artsen zonder Grenzen vreest dat met de komst van het regenseizoen
nieuwe medische noodsituaties zullen ontstaan. Mensen die geen
onderdak hebben, zullen bij ons terechtkomen met diarree of
luchtweginfecties.”
Bekijk webfilms, foto's, luister en lees interviews over onze
noodhulp aan de aardbevingsslachtoffers