Onze
medische noodhulp is veelomvattend: van basiszorg tot
specialistische zorg als (spoedeisende) chirurgie en
kindergeneeskunde, van zwangerschapszorg tot (preventieve) zorg
voor pasgeboren baby's. Van het behandelen van ondervoeding, het
bestrijden van besmettelijke ziekten (zowel preventief als
behandeling van patiënten) tot speciale behandelprogramma's voor
ernstige ziekten als aids en tuberculose. Maar ook water en
sanitatie-activiteiten en psychosociale zorg behoren tot de
medische noodhulp van Artsen zonder Grenzen.
Medische basiszorg
In feite alle zorg waarvoor we in Nederland
naar de huisarts kunnen gaan. In veel van de gebieden waar wij
werken ligt deze zorg niet binnen het bereik van de bevolking.
Omdat er door de jarenlange onrust nauwelijks medische
voorzieningen zijn of het door het geweld te onveilig is voor
mensen om op pad te gaan. Vaak is er een groot tekort aan de juiste
medicijnen. Zonder behandeling kunnen eenvoudige ziekten als
luchtweginfecties, diarree, mazelen en malaria - versterkt door
ondervoeding - dodelijk zijn.
Specialistische zorg en noodchirurgie
Door de conflicten is er vaak een tekort aan
hoger opgeleid medisch personeel. Soms runnen onze teams een heel
ziekenhuis, of nemen zij de zorg voor speciale afdelingen op zich,
bijvoorbeeld de kraam- of kinderafdeling. Onze teams voeren
(spoed)operaties uit en zetten speciale programma's op voor
bijvoorbeeld slaapziekte en kala-azar. Ook trainen wij lokale
medewerkers om hun medische kennis te vergroten: bijvoorbeeld op
het gebied van medische handelingen en het verrichten van triage
(bepalen welke patiënten het dringendst geholpen moeten worden,
zoals wanneer de gewonden binnenstromen).
Noodhulp na natuurrampen
Na een ramp, zoals een aardbeving,
overstroming, orkaan of cycloon, zet Artsen zonder Grenzen direct
een noodhulpactie op. Tot de eerste prioriteiten behoren het sturen
van veldmedewerkers en extra materiaal. Onze teams behandelen
zieken en gewonden, verzorgen water- en hygiënische voorzieningen,
delen voedsel en hulpgoederen uit en zetten veldhospitalen op.
Afhankelijk van het soort ramp sturen we extra medische experts
zoals nierspecialisten of epidemiologen naar het rampgebied toe.
Psychosociale medewerkers helpen mensen hun leed te verwerken en
met hun nieuwe levenssituatie om te gaan.
Distributie van hulpgoederen
Mensen die zijn gevlucht, voor gevechten of
natuurrampen als een aardbeving of cycloon, moeten vaak vanaf niets
een bestaan opbouwen. Daarom delen wij hulpgoederen uit
zoals:
- materiaal voor onderdak (denk aan stukken
plastic zeil, maar ook soms timmerspullen),
- jerrycans om water in te vervoeren en te
bewaren,
- dekens,
- sets met kookspullen (bijvoorbeeld met emmer,
koekenpan, pot, ketel, pollepel, bekers, borden, bestek en een
schuursponsje),
- wasspullen (bijvoorbeeld met zeep, emmers,
handdoeken, tandenborstel en tandpasta),
- voedsel als daar een ernstig tekort aan is
en
- in landen waar malaria veel voorkomt, vaak
ook geïmpregneerde klamboes.
Hulp bij ondervoeding
Om gezond te blijven, hebben mensen voedsel
nodig. Maar in conflictgebieden hebben mensen vaak een
voedseltekort. Onze teams zetten voedingscentra op of geven hulp
bij ondervoeding met thuisbehandeling. De kinderen krijgen een
pindapasta die alle voedingsstoffen, vitamines en mineralen bevat
die een jong kind nodig heeft. Gekoeld bewaren of koken is niet
nodig. Het kan door moeders zelf worden toegediend; daardoor kunnen
er vaak meer ondervoede kinderen weer op de been worden geholpen
dan in een voedingscentrum.
Moeder-en-kindzorg
Vrouwen en kinderen zijn het kwetsbaarst in
tijden van oorlog en conflict. Zonder medische zorg wordt het
krijgen van kinderen een stuk gevaarlijker. Onze medewerkers
lichten zwangere vrouwen voor hoe ze voor zichzelf moeten zorgen,
meten hun bloeddruk en geven ijzertabletten. We testen op ziekten
die het leven van hun kind in gevaar kunnen brengen, zoals malaria,
syfilis en hiv/aids. Wanneer nodig bieden we transport en
spoedeisende zorg, zoals een keizersnede. We begeleiden bij
bevallingen, en enten de baby's na geboorte in voor veel
voorkomende ziekten.
Behandeling voor tuberculose, hiv en aids
Onze hiv-en-aidsprogramma's zijn
veelomvattend: preventie, hulpverlening, tests uitvoeren,
psychosociale zorg, (bij)voeding, (preventieve) behandeling van
infecties en - als dat medisch gezien nodig is – een behandeling
met aidsremmers. Ook voeren wij speciale programma's voor het
behandelen van patiënten met tuberculose (tbc), waar mogelijk ook
voor resistente vormen van tbc (als standaardmedicijnen niet
werken). De behandeling en tijdige opsporing van tbc en hiv is een
geïntegreerd onderdeel van onze projecten.
Hulp aan slachtoffers van seksueel geweld
Artsen zonder Grenzen geeft medische zorg,
psychosociale ondersteuning en geeft medisch-juridische
certificaten uit die slachtoffers kunnen gebruiken als bewijs om de
daders voor het gerecht te dagen. Onmiddellijke medische hulp is
cruciaal voor verkrachtingsslachtoffers. Vrouwen moeten behandeld
worden: voor hun verwondingen, om te voorkomen dat ze besmet raken
met hiv en hepatitis, of dat ze ongewenst zwanger raken.
Psychosociale hulp kan hen helpen hun leven weer op te pakken en
posttraumatische stress te voorkomen. We voeren uitgebreide
voorlichtingscampagnes om taboes te doorbreken en iedereen te laten
weten dat slachtoffers medische hulp kunnen krijgen.
Psychosociale zorg
Oorlogs- en natuurgeweld laten niet alleen
fysieke sporen na, maar ook psychologische. Psychische klachten
uiten zich vaak in lichamelijke klachten, zoals buik- en hoofdpijn.
Andere veel voorkomende klachten zijn slapeloosheid, een lusteloos
gevoel en agressie. We geven individuele counselingsessies, maar
ook groepssessies zodat de mensen steun van elkaar kunnen
ondervinden. We geven hen aanwijzingen hoe ze zichzelf en anderen
kunnen hepen. Zo nodig behandelen we patiënten met medicatie.
Daarnaast geven we voorlichting en trainen we hulpverleners om te
herkennen wanneer slachtoffers psychosociale ondersteuning nodig
hebben en hoe zij hen het beste kunnen benaderen. Ook voor
patiënten met chronische ziekten als aids en multiresistente
tuberculose is psychosociale begeleiding van belang. Zij hebben
hulp nodig om met hun ziekte om te gaan, de langdurige behandeling
ervan en de gevolgen voor hun familie en omgeving.
Zorgen voor schoon water en hygiënische voorzieningen
Een van de belangrijkste behoeften voor mensen
in noodsituaties is schoon water, maar dat is er niet altijd. Als
mensen plotseling op de vlucht moeten slaan en moeten overleven in
een gebied waar de grond alleen uit rotsen en zand bestaat,
bijvoorbeeld. Een natuurramp kan ertoe leiden dat water vervuild
raakt en dus ongeschikt om te drinken wordt. Water-en
sanitatiespecialisten van Artsen zonder Grenzen zorgen in zo’n
situatie voor schoon water en hygiënische voorzieningen. Door water
aan te voeren of te zuiveren, leidingen aan te leggen of
waterputten te slaan. Ook bouwen we eenvoudige wc's en wasplekken,
inclusief veilige afvoer.
Bestrijden van uitbraken en epidemieën
Besmettelijke ziekten als cholera,
hersenvliesontsteking en mazelen kunnen zich razendsnel verspreiden
als mensen dicht op elkaar leven, de hygiëne slecht is en er een
gebrek aan schoon water is. In vluchtelingenkampen bijvoorbeeld.
Vaak zijn mensen door de jarenlange onrust niet of nauwelijks
ingeënt tegen ziekten. Wij hebben speciale kits waar alles in zit
wat nodig is om in korte tijd behandelcentra op te zetten. Wij
behandelen patiënten, geven voorlichting, verbeteren voorzieningen
voor water en hygiëne en zetten grootschalige vaccinatie-acties
op.
Bekijk ons jaarverslag
voor jaarlijkse resultaten en behandelcijfers