Artsen zonder Grenzen biedt sinds 1986 medische hulp in
Sri Lanka, zowel in regeringsgebieden als gebieden die in handen
van de Tamiltijgers waren. Toen in 2002 een staakt-het-vuren werd
getekend en de toestand was verbeterd, werden alle projecten in
2004 beëindigd. Twee jaar later, in 2006 keerden onze teams echter
terug. Artsen zonder Grenzen stond de bevolking bij aan beide
kanten van de vuurlinie en voerde projecten in ziekenhuizen in
Vavuniya, net ten zuiden van de Vanni, en Kilinochchi, gelegen in
het Vanni-gebied, destijds in handen van de Tamiltijgers. Na het
einde van de oorlog boden wij noodhulp aan de oorlogsslachtoffers,
waaronder specialistische medische zorg en psychosociale
zorg.
Geen toestemming voor toegang tot oorlogsgebied
In september 2008 droeg de overheid echter
alle hulporganisaties en de VN op het Vanni-gebied te verlaten.
Artsen zonder Grenzen drong herhaaldelijk aan op toegang tot de
belegerde zone om medische noodhulp te verlenen aan de
burgerbevolking. Hiervoor namen wij contact op met verschillende
Srilankaanse ministeries, waaronder het ministerie van
Volksgezondheid en Defensie, maar op geen enkel moment werd ons
verzoek toegekend tijdens de laatste fasen van het conflict, eind
2008 en 2009. Dit in tegenstelling tot een verklaring van de
Srilankaanse secretaris van Defensie, M. Gotobaya Rapjapaksa, zoals
in februari 2012 in Indiase en Srilankaanse media werd
gerapporteerd.
Hulp aan slachtoffers
Zodra de eerste mensen in januari 2009 het
Vanni-gebied uitkwamen, boden onze medewerkers hulp aan de
slachtoffers. Artsen zonder Grenzen verdeelde voedsel en
hulpgoederen onder vluchtelingen. Van 16 tot en met 20 mei 2009
voerden onze teams samen met medewerkers van het ministerie van
Volksgezondheid de triage uit bij de belangrijkste toegang (het
Omanthai checkpoint) voor mensen uit het voormalig conflictgebied
tot de stad Vavuniya, net buiten de oorlogszone. Naast de selectie
van de zwaarst gewonden voor doorverwijzing naar het ziekenhuis
stabiliseerden zij patiënten die in kritieke toestand verkeerden
voor transport en gaven zij ter plekke een eerste behandeling in de
kliniek.
Chirurgie
In Vavuniya vanaf januari 2009 boden onze
medewerkers chirurgische ondersteuning aan het stadsziekenhuis van
Vavuniya om de enorme stroom – ernstig – gewonden te behandelen. In
april 2009 behandelde het team bijvoorbeeld 400 mensen in een
tijdsbestek van 36 uur; medio mei waren er 1.900 patiënten
opgenomen, terwijl het ziekenhuis enkel een capaciteit heeft van
450 bedden. Dit team werd versterkt met 100 Srilankaanse
patiëntenverzorgers. Ook bood Artsen zonder Grenzen medische hulp
in opvangkamp kamp Manik Farm en zette er een veldhospitaal op.
Daarnaast werkte Artsen zonder Grenzen in Pampamaidu
(postoperatieve zorg en eenvoudige chirurgische ingrepen) en in het
Point Pedro ziekenhuis op het schiereiland Jaffna, in het uiterste
noorden (geen deel van het voormalige Tamilgebied), waar zich
duizenden vluchtelingen bevonden.
Uitgelichte hulpprojecten
- In 2011 onderzocht Artsen zonder Grenzen de medische zorg die
mensen die na de oorlog naar Noord-Sri Lanka terugkeerden,
ontvingen. De psychologische impact van het conflict op de
bevolking in het Vanni-gebied was intens. Artsen zonder Grenzen
bood psychosociale zorg in het district Kilinochchi. Na 18 maanden
sloten we dit project in april 2012 af. In die 18 maanden hebben
454 mensen een-op-een therapie gekregen en hebben 101 mensen
deelgenomen aan groepssessies. Daarnaast kregen 113 mensen advies
hoe met problemen in het dagelijks leven om te gaan. Ook
organiseerden onze counselingteams 333 voorlichtingsbijeenkomsten
over kindermishandeling, bijgewoond door 7.163 kinderen van
schoolgaande leeftijd, ouders, leraren en gemeenschapsleden.
- In juni 2010 zette Artsen zonder Grenzen een revalidatiecentrum
op voor mensen die een dwarslaesie opliepen als gevolg van de
oorlog in de plaats Pampamaidu. Dit was het eerste project van deze
aard ooit voor Artsen zonder Grenzen Nederland. Gespecialiseerde
teams opereerden 150 patiënten met gecompliceerde oorlogswonden
(zoals geamputeerde lichaamsdelen en fracturen). Meer dan 90
opgenomen patiënten zijn met succes gerevalideerd. Patiënten kregen
daarnaast postoperatieve zorg en fysiotherapie. In november 2011
droegen wij al onze voorzieningen en voorraden over aan het
ministerie van Volksgezondheid.
Artsen zonder Grenzen is niet weg uit Sri Lanka
Met de afsluiting van het hulpproject in
Kilinochchi zijn niet alle activiteiten van Artsen zonder Grenzen
in Sri Lanka beëindigd. Artsen zonder Grenzen zal haar werk in het
Mullaitivu districtsziekenhuis, ook in het noorden van Sri Lanka,
voortzetten. Onze hulpverleners bieden ondersteuning aan de
spoedeisende en chirurgische afdeling en verzorgen psychosociale
hulp aan de bevolking van het omliggend gebied.
5 april 2012