Noodhulp Noodhulp Europa

TRAUMA'S EN PSYCHOSOCIALE ZORG IN INGOESJETIË

'Dit gaat wat een normaal mens kan bevatten te boven, hun wereld staat op zijn kop'

Door de toename van geweld in Ingoesjetië leven mensen in angst voor hun leven en dat van hun naasten. De afgelopen twee jaar zijn al vele hulporganisaties uit het land vertrokken. Artsen zonder Grenzen is een van de weinige hulporganisaties die nog in deze Russische deelrepubliek werken. Onze medewerkers zijn getuige van de enorme impact die het geweld op de mensen heeft.

Dagelijkse aanvallen

'Het verzet in Ingoesjetië neemt toe, wat heeft geleid tot een grootschalige actie van lokale en federale autoriteiten,' vertelt Willem de Jonge, landencoördinator van Artsen zonder Grenzen in Ingoesjetië. 'Desondanks vinden er elke dag aanvallen plaats op politie en overheidsvertegenwoordigers, met als uitschieter de aanval van 22 juni op Yunus-Bek Yevkurov, de president van Ingoesjetië. Intussen lijdt de bevolking onder de cirkel van geweld, van aanvallen en tegenaanvallen.'

© Misha Friedman


Meest gewelddadig

Ingoesjetië is een buurstaat van Tsjetsjenië, beide gelegen in de bergachtige Noord-Kaukakus. Ooit bevonden zich er 140.000 gevluchte Tsjetsjenen, nu zijn dat er nog 18.000 die in deplorabele omstandigheden leven. De toekomst van Ingoesjetië ziet er niet rooskleurig uit: er zijn weinig natuurlijke hulpbronnen en de werkloosheid is rond de 70 procent. Ingoesjetië wordt tot een van de meest gewelddadige gebieden van de Russische Federatie gerekend: in 2008 vonden meer dan 170 mensen er de dood, in het eerste halfjaar van 2009 waren dat er al 139.

 

Psychosociale hulpverleners

Door de voortdurende spanning en angst raken vele mensen in een depressie. Mensen blijven zoveel mogelijk thuis en voelen zich niet veilig. Elke dag schudt de bevolking op van explosies, vuurgevechten en aanvallen. 'De huidige situatie doet mij denken aan 2004, Tsjetsjenië,' vertelt Lamara Umaravo, psychosociaal medewerker van Artsen zonder Grenzen. 'Elke dag komen er nieuwe slachtoffers binnen in de ziekenhuizen. Dit gaat wat een normaal mens kan bevatten te boven, hun wereld staat op de kop.'

 

Sterke stijging

9 psychosociale hulpverleners werken 5 dagen in de week in de districtsziekenhuizen van Nazran, Sunzha en Malgobek. Daarnaast komen zij één keer in de week in poliklinieken in 6 dorpen. De afgelopen 2 jaar is het aantal consulten sterk gestegen, in 80 procent van de gevallen gaat het om mensen die in aanraking zijn gekomen met geweld. Ook dat is een stijging. In januari 2008 bijvoorbeeld, telden het aantal consulten in verband met geweld 439, in mei 2009 waren dat er 1.273, bijna 3 keer zoveel. Mensen zijn angstig en verdrietig, ze hebben voortdurend het gevoel dat er iets ergs staat te gebeuren en treuren om hun verlies. Ze lijden aan symptomen van traumatische stress: slaapproblemen, paniekaanvallen en herbelevingen.

 

Vertrouwen winnen

De toenemende onveiligheid heeft de structuur van de samenleving aangetast. Mareta Gudiyeva, leider van het psychosociale zorgprogramma van Artsen zonder Grenzen: 'Traditionele zelfhulpmechanismen zoals steun vinden bij familieleden, vriendschap, geloof, werken niet meer goed. Een sfeer van wantrouwen en onveiligheid overheerst. Mensen raken bijna gewend aan het geweld en willen het er niet over hebben.' Door strikte vertrouwelijkheid en verschillende counselingtechnieken te hanteren en simpelweg medeleven te tonen, winnen onze hulpverleners langzaamaan het vertrouwen van de patiënt. Mareta Gudiyeva besluit: 'Mensen komen naar ons toe voor confidentiële, neutrale hulp zonder vooroordelen. Wat voor hen telt, is dat zij hun problemen kunnen uitspreken en dat er naar hen geluisterd wordt. Dat is de belangrijkste bijdrage die wij hier leveren.'