Artsen zonder Grenzen werkte al in Port-au-Prince toen
de aardbeving van 12 januari de stad bijna geheel met de grond
gelijk maakte. Arts Jeanne Cabeza was aan het werk in het Pacot
revalidatiecentrum: 'De aarde schudde, ik dacht
dat ik dood zou gaan. Vijf minuten later bonsden mensen op onze
deur voor hulp. We waren met zijn vieren, waarvan één van ons
lichte verwondingen had. We werkten de hele nacht
door.'
Honderden mensen
'De conciërge hielp ons met het omdoen van
verband. Binnen een paar uur hadden zich in ons centrum honderden
mensen verzameld die geopereerd moesten worden. Van sommige kan ik
me gewoon niet voorstellen dat ze nog leven. Ze hebben enorme
verwondingen, zijn delen van hun ledematen kwijt en hebben open
botbreuken. Een moeder hielp me met het verbinden van haar kindje
dat geen linkerhand meer had. Het nam een uur in beslag, maar we
eenmaal klaar waren, kalmeerde ze. Ik kan me nauwelijks voorstellen
wat er door haar hoofd gaat. Ik wisselde het verband van een klein
meisje en het duurde even voordat ik de wond zag: een deel van haar
schedel was weg. Ze heeft met spoed een hersteloperatie nodig.'
Bloedvergiftiging
'Een jonge man, 23 jaar, was ernstig verwond.
Hij zag er op zich goed uit, jong en sterk, maar zijn been was
afgestorven en moest eraf. Je kunt levens redden door te amputeren.
Maar op dat moment konden we dat niet. De volgende dag stierf hij
aan bloedvergiftiging. Met een andere vrouw leek het eerst ook goed
te gaan – ze praatte – en ik was zelfs zo optimistisch dat ik haar
familie al gerust wilde stellen. Een paar minuten later stortte ze
ineen. We probeerden haar te reanimeren, maar ze stierf, misschien
vanwege een grote bloedprop. Ik heb er geen röntgenfoto's van, dus
ik zal het nooit weten.'
Los Angeles
'Op de spoedeisende afdeling in Los Angeles
zie ik van alles en nog wat: schotwonden in het hoofd,
autobotsingen – maar de verwondingen hier zijn gewoon zo, zo erg.
Ons werk die dag was een druppel op de gloeiende plaat, want we
konden alleen eerste hulp geven: met infusen, antibiotica,
pijnstillers en verband.'
Versterkingsteams
'Elke dag komen er meer gewonden naar ons toe,
biddend en schreeuwend. De woorden schieten mij tekort om uit te
drukken hoe blij ik was toen de eerste versterkingsteams
vrijdagochtend aankwamen. Nu kunnen we veel meer gaan doen. We
hebben provisorische operatieruimten opgezet. Samen met een chirurg
heb ik een paar noodamputaties uitgevoerd – niets spectaculairs,
maar wel levensreddend.'
Niet naar huis
'Het grote probleem van operaties is dat
patiënten niet zomaar weer naar huis kunnen gaan. De meesten hebben
zelfs geen huis om naar terug te gaan. En ze hebben veel follow-up
zorg nodig: wondtoilet (het verwijderen van dood of ontstoken
weefsel), wisselen van verband, behandeling van infecties en pijn.
Veel van de geamputeerde en verlamde mensen, zullen hun leven lang
zorg nodig hebben. En dat zal niet gemakkelijk zijn in
Port-au-Prince: de stad is niet bepaald plat en het is moeilijk om
van A naar B te komen. Eén van de vrouwen die ik onder behandeling
heb, is verlamd. Zij en haar familie gaan het moeilijk hebben.'
Huilen
'Ik weet nog steeds niet wat er met vele van
mijn Haïtiaanse collega's is gebeurd. Maar elke dag komen er steeds
meer opdagen om te komen helpen. Samen huilen we om de broer of
zus, echtgenoot, vrouw of kind dat ze hebben verloren. En dan gaat
iedereen weer aan de slag. Het lijkt alsof iedereen wel iemand,
zijn huis, hun leven heeft verloren, en juist daarom is het des te
verbazingwekkender hoe iedereen elkaar een hand toesteekt.'
Vrienden
'Veel kinderen zijn wees geworden. Zo is er
een prachtig jongetje, iets van 4 jaar oud. Ik weet niet waar hij
vandaan komt of hoe hij hier, in ons provisorisch ziekenhuis, is
terechtgekomen, want hij heeft eigenlijk geen verwondingen. Ik
vroeg hem: 'Ben je alleen?' 'Ja, zei hij, 'ik ben alleen, maar ik
heb hier vrienden.' Ik keek om me heen en zijn vrienden zijn de
mensen om hem heen, mensen die hij niet kent, maar die allemaal
wachten op een operatie.'
Het relaas van Jeanne Cabeza verscheen eerder, op 19 januari,
in The Wall Street Journal.
Lees ook het verhaal
van Michelle Chouinard, coördinator van Artsen zonder Grenzen in
Port-au-Prince. Zij vertelt over het ziekenhuis van Artsen zonder
Grenzen dat is ingestort.