De aardbeving van 12 januari verwoestte veel gebouwen in
Port-au-Prince, waaronder het Trinité traumacentrum. Het ziekenhuis
had een spoedeisende zorgafdeling en twee operatiezalen. Michelle
Chouinard is een van de coördinatoren van Artsen zonder Grenzen ter
plaatse. De eerste dagen na de aardbeving waren hectisch: 'Ik heb
geen tijd om stil te staan bij wat er om me heen gebeurt, ik doe
gewoon wat ik moet doen.'
Ingestort!
'Ik herinner me nog de stem van onze bewaker
over de walkietalkie, pal na de aardbeving: "Het ziekenhuis is
ingestort! Het ziekenhuis is ingestort!" Hij bleef het maar
herhalen. Ik stapte in de auto, maar het had geen zin: we konden
niet rijden. Dus we gingen te voet op pad. Het was akelig stil, ook
al was iedereen op straat.'
Onder het puin
'De zon ging in hoog tempo onder, toen we aankwamen was het al
donker. Het Trinité ziekenhuis was een van de weinige traumacentra
in Port-au-Prince. Er waren mensen die ernaartoe waren gekomen voor
medische hulp. Toen ze zagen dat het ziekenhuis verwoest was, brak
er lichte paniek uit. We begonnen meteen met mensen uit het puin te
halen en hun wonden te verzorgen, midden op straat. We gingen de
hele nacht door, met maar een klein beetje licht. Twee
verpleegkundigen wisten zelf uit het puin te klauteren. We konden
stemmen van anderen horen. Eén van de mensen die we wisten te
bevrijden was een Haïtiaanse collega, een getalenteerde arts. Kort
daarna stierf hij. Dat was een harde klap voor ons allemaal.'
Goed nieuws
'Op vrijdag dachten we dat niemand onder het puin meer in leven
zou zijn, want we hoorden geen stemmen meer. Ineens hoorden we een
jonge man praten. We gaven hem voedsel door de spleten tussen het
puin en water door een buis, in afwachting van gespecialiseerde
hulp om hem te bevrijden. Hij was goed bij kennis en had alleen
lichte verwondingen aan zijn been en hopelijk geen inwendige
verwondingen. Dit kruimeltje goed nieuws was een oppepper voor ons
team.'
Non-stop
'Het aantal mensen dat geopereerd moet worden is overstelpend.
Ze blijven maar komen: te voet, in kruiwagens of door iemand op de
rug gedragen. Mijn collega's en ik werken vanaf het begin non-stop
door, in tenten geven we zoveel mogelijk eerste hulp als we maar
kunnen. Tegelijkertijd haasten we ons om onze operatiecapaciteit op
te schroeven.'
Opereren in een vrachtcontainer
'Zaterdagochtend hebben we provisorisch een operatiezaal opgezet
in een vrachtcontainer die voorheen als apotheek dienst deed. Het
chirurgische team heeft 20 operaties uitgevoerd, verschillende
amputaties en zelfs een buikoperatie. In de wijk Cité Soleil wisten
mijn collega's 2 operatiezalen op te zetten in het Choscal
ziekenhuis en ze opereren er de klok rond, er zijn honderden
patiënten die een operatie nodig hebben. Door de hele stad zijn er
zo teams van ons aan de slag, in wijken als Martissant, Delmas en
Carrfour – maar onze medische voorraden raken op. Net zoals de
brandstof voor de koelkasten waarin we medicijnen en vaccins
bewaren.'
Verwaarloosd
'De verwoesting is enorm. Bijna elke school waar ik sinds
dinsdag langs ben gekomen, is ingestort. Hetzelfde geldt voor
markten, openbare gebouwen en huizen. De gezondheidszorg was
gebrekkig voor de aardbeving, en verwaarloosd door internationale
donoren, maar geen enkel gezondheidszorgsysteem zou voorbereid zijn
op een ramp als deze. Het zal jaren in beslag nemen om de stad weer
op te bouwen.'
Het relaas van Michelle Chouinard verscheen eerder, op 19
januari, in The Wall Street Journal.
Lees ook het verhaal van arts Jeanne
Cabeza, zij was aan het werk tijdens de aardbeving op Haïti. Vijf
minuten na de aardbeving stonden honderden mensen voor de deur: zij
hadden medische hulp nodig.