Op dinsdag 12 januari 2010 werd Haïti
getroffen door een aardbeving van 7.0 op de schaal van Richter. Het
epicentrum lag op 15 km ten zuidwesten van de dichtbevolkte
hoofdstad Port-au-Prince. Honderdduizenden mensen verloren het
leven of raakten gewond en meer dan 1 miljoen inwoners waren van de
één op de andere dag dakloos. Artsen zonder Grenzen werkte al in
Haïti. Binnen uren na de ramp boden de aanwezige teams medische
noodhulp. Ook stuurden we direct honderden extra hulpverleners en
tonnen met hulpmateriaal. Sinds de aardbeving hebben onze teams
173.757 patiënten behandeld en 11.748 operaties uitgevoerd. Ruim
3.000 internationale en Haïtiaanse medewerkers geven medische hulp
op 19 permanente, en daarnaast een aantal tijdelijke, locaties en
via 3 mobiele hulpposten.

Noodhulpactiviteiten
Artsen zonder Grenzen biedt algemene en
specialistische medische zorg aan de aardbevingsslachtoffers. Het
is van levensbelang voor de gewonden dat zij zolang zij medische
zorg nodig hebben, die krijgen. Deze postoperatieve zorg omvat
onder meer vervolg- en hersteloperaties, medische nazorg, speciale
verzorging voor brandwonden, revalidatie, fysiotherapie en
psychosociale begeleiding.
Zes maanden na de aardbeving leven een miljoen
mensen nog steeds in erbarmelijke omstandigheden, in tenten of
onder een plastic zeiltje. De regens worden steeds heviger,
waardoor hun onderkomens ook nog eens een paar keer per week onder
water komen te staan. De situatie kan nog verder verslechteren in
het komende orkaanseizoen.
Artsen zonder Grenzen zorgt voor 1.269.000
liter schoon water per dag. Onze teams hebben 415 douches en 880
eenvoudige wc's (latrines) gebouwd en hebben hulpgoederen zoals
tenten, dekens en sets met was- en kookspullen
uitgedeeld. Inmiddels zijn de tenten dringend aan vervanging
door betere behuizing toe, maar er is nog erg weinig gedaan aan de
bouw van meer permanente behuizing.
Uitgebreide gratis medische zorg
De medische zorg is sinds de aardbeving sterk
verbeterd en is in sommige opzichten beter dan voor de aardbeving.
Meer mensen hebben toegang tot gratis medische hulp. Toch blijven
er zorgen over de kwaliteit ervan en vooral over de duurzaamheid:
de zorg wordt voornamelijk betaald uit internationale hulpgelden.
Die steun moet doorgaan en er is dringend herbouw van ziekenhuizen
en klinieken nodig: 60% daarvan werd verwoest.
Een ander probleem is het gebrek aan
gekwalificeerde medische staf. 10% van hen kwam om in de aardbeving
of is het land ontvlucht.
Artsen zonder Grenzen richt zich, net zoals
voor de aardbeving, op het bieden van gratis medische zorg. Onze
projecten omvatten basisgezondheidszorg en specialistische zorg,
zoals chirurgie, moeder-en-kindzorg (inclusief spoedeisende
verloskundige hulp), kindergeneeskunde, traumazorg, behandeling van
mensen met chronische ziekten en hulp aan slachtoffers van seksueel
geweld.
Spoedeisende verloskunde
In het Isaie Jeanty ziekenhuis in
Port-au-Prince voor spoedeisende verloskundige zorg werkt Artsen
zonder Grenzen samen met het ministerie van Volksgezondheid. Hier
werden in mei 588 bevallingen begeleid waarvan 120 via een
keizersnede. Het is op dit moment het belangrijkste
verwijsziekenhuis voor zwangere vrouwen met complicaties tijdens de
bevalling.
Artsen zonder Grenzen zal in de komende weken
een nieuw containerhospitaal bouwen, met 130 bedden. Het wordt een
nieuw centrum voor neonatale en verloskundige hulp, waar ook
trainingen gegeven zullen worden.
Onze teams en hun werk tot nu toe:
- 173.757 patiënten behandeld (van wie 11.421 mensen
postoperatieve zorg ontvangen en 81.735 psychosociale zorg, 2.411
slachtoffers van geweld en 212 slachtoffers van seksueel
geweld)
- 11.748 operaties uitgevoerd
- 35.350 sets uitgedeeld met hulpgoederen
- 26.971 tenten uitgedeeld
- 1.269.000 liter schoon water per dag
- 880 latrines en 415 douches gebouwd in daklozenkampen
De teams bestaan uit 3.016 internationale en
Haïtiaanse
medewerkers, onder anderen chirurgen,
anesthesisten, nierspecialisten, verpleegkundigen, psychologen,
water-en-sanitatiespecialisten, logistieke en
coördinatiemedewerkers. Zij werken in 19 ziekenhuizen en klinieken,
en geven hulp via 3 mobiele hulpposten. De teams hebben 16
operatiezalen en 1.187 bedden om patiënten te verplegen.
Steun van het publiek
Wereldwijd heeft Artsen zonder Grenzen rond 91
miljoen euro vanuit het publiek mogen ontvangen. Fondsen die onze
teams in staat stellen medische noodhulp te geven aan de getroffen
bevolking in Haïti: nu, maar ook op langere termijn. Aan onze
hulpactiviteiten tot 31 mei hebben wij ongeveer 53 miljoen euro
besteed.
11 miljoen daarvan werd uitgegeven aan
chirurgische hulp. 4 miljoen werd besteed aan zwangerschapszorg en
8,5 miljoen aan materiaal voor onderdak.
Een groot deel van het bestede geld, 30%, was
nodig voor allerlei logistieke uitgaven. De verwoesting in Haïti
was zo enorm, dat veel hersteld moest worden aan een groot aantal
medische voorzieningen en dat er veel kosten gemaakt moesten worden
om de water- en elektriciteitsvoorziening in de ziekenhuizen en
klinieken op orde te krijgen. 16% van de uitgaven was voor medische
materialen en voorraden.
Het grote aantal medewerkers en hulpgoederen
dat snel aangevoerd moest worden, leidde ertoe dat 23% van het
budget opging aan transportkosten. De schaal van de ramp maakte de
inzet van veel mensen nodig, voornamelijk Haïtianen. 28% van de
kosten waren salarissen.
Artsen zonder Grenzen verwacht tegen het eind
van het jaar 89 miljoen euro uitgegeven te hebben in Haïti. Artsen
zonder Grenzen is vastbesloten de Haïtiaanse bevolking bij te staan
zolang dat nodig is.
Dank aan onze donateurs wereldwijd
De steunbetuigingen van het publiek in
Nederland voor de slachtoffers van de aardbeving in Haïti is
overweldigend geweest. Wij willen iedereen die onze noodhulp in
Haïti heeft gesteund van harte bedanken
Alle cijfers tot en met 31 mei 2010
Locaties
Omdat de ziekenhuizen en klinieken van Artsen
zonder Grenzen ook (deels) ingestort waren, hebben we pal na de
aardbeving diverse noodhospitalen opgezet. Onze teams werken in
tenten, schoollokalen, een oude fabriek en een opblaasbaar
veldhospitaal. Onze logistieke medewerkers zorgen nu voor meer
permanente behuizingen van onze projecten (onder meer met speciale
containers).

In Port-au-Prince:
- biedt Artsen zonder Grenzen chirurgische zorg in 5 ziekenhuizen
waar wij ons richten op reguliere spoedeisende zorg, orthopedische
zorg, kindergeneeskunde en/of spoedeisende verloskundige zorg
- werken onze teams in 2 speciale voorzieningen voor
postoperatieve zorg
- geven onze teams basisgezondheidszorg in 8 (poli)klinieken
- werken psychosociale medewerkers in 4 ziekenhuizen en
verschillende daklozenkampen.
Buiten Port-au-Prince:
- geven onze teams basisgezondheidszorg in
Carrefour, een voorstad van Port-au-Prince, en in de stad
Léogâne
- geeft Artsen zonder Grenzen chirurgische zorg in 4
ziekenhuizen.
Geen onderdeel SHO
Sinds 2006 maakt Artsen zonder Grenzen geen
deel meer uit van de Samenwerkende Hulporganisaties (SHO, Giro
555). Artsen zonder Grenzen werft zelfstandig zo veel mogelijk
gelden voor noodhulp aan slachtoffers van rampen en oorlogen
wereldwijd.
Uitgebreid verslag van de
hulpverlening na de aardbeving die Haïti trof op 12 januari
2010. (pdf in Engels)