Tegen welke schadelijke bepalingen in de
vrijhandelsovereenkomst tussen de Europese Unie en India, die
waarschijnlijk tijdens de topmeeting van vrijdag 10 – zondag 12
februari wordt ondertekend, verzet Artsen zonder Grenzen
zich? Gaat het alleen om India?
Waarom vragen wij je je sterk te maken voor generieke,
betaalbare medicijnen? Een overzicht.
Vrijhandelsovereenkomst EU-India: de bepalingen
- Recht op vervolging: concurrentie
bestrijden door intimidatie. Dit kan betekenen dat
geneesmiddelen die op weg zijn naar patiënten in arme landen India
niet uit kunnen omdat er een aantijging kan volgen voor een inbreuk
op een patent of handelsmerk. Het kan betekenen dat zodra een
bedrijf een rechtszaak aanspant, kunnen zij via een gerechtelijk
bevel direct de medicijnenproductie laten stilleggen. Zelfs nog
voordat de rechtszaak voorkomt. Een voorbeeld: in 2008 werden
legitieme generieke medicijnen uit India die Europese grenzen
doorkruisten op weg naar Afrika en Latijns-Amerika vastgehouden
toen Europese patenthouders claimden dat de medicijnen inbreuk
maakten op hun patenten. Terwijl de bewuste patenten in de landen
van bestemming niet gelden, en er dus in feite geen sprake was van
inbreuk op hun patenten.
- En, iedereen die bij het productie-
en distributieproces betrokken is, mag ook vervolgd
worden. Dat betekent dat leveranciers, vervoerders en
iedereen die de medicijnen van de aangeklaagde fabrikant verstrekt,
vervolgd mogen worden. Inclusief hulporganisaties als Artsen zonder
Grenzen.
- Recht op bescherming van investering:
een snelle manier voor farmaceuten om de Indiase regering aan te
klagen. Het patent wordt gezien als een investering. Als
een bedrijf uit een van de Europese Unielidstaten vindt dat zijn
winst in gevaar komt, mogen zij een rechtszaak tegen een generieke
producent aanspannen. Eigenlijk net zoals nu al wordt gedaan door
tabaksfabrikant Philip Morris. Deze heeft, met een
handelsovereenkomst in de hand, een rechtszaak tegen de
Uruguayaanse regering aangespannen omdat die waarschuwende teksten
op sigarettenpakjes wil plaatsen. De Australische regering dreigt
de volgende te zijn.
- Data-exclusiviteit: een achterdeur om
een monopoliepositie te verkrijgen en prijzen te verhogen.
De meest kwalijke bepaling. Het houdt in dat een farmaceutisch
bedrijf haar klinische gegevens 10 jaar lang exclusief voor
zichzelf kan houden. Zo kan het bedrijf in feite haar monopolie op
een medicijn verlengen als zijn patent op een medicijn verloopt of
als er in India besloten wordt geen patent op het medicijn te
verlenen in het belang van de volksgezondheid. Dankzij wereldwijd
protest, onder meer van mensen die meededen aan onze e-mailactie,
aidsactivisten en aidspatiëntengroepen, heeft de Indiase regering
een krachtige positie hierover ingenomen en moet de
data-exclusiviteit nu uit de conceptversie van de overeenkomst
verdwenen zijn. De Europese Unie heeft verklaard dat zij niet
langer officieel op deze clausule aandringen, maar achter gesloten
deuren blijft de Europese Unie druk uitoefenen op India om haar
wetten te veranderen.
EU onderhandelt ook met andere landen
India is niet het enige land waar de Europese
Unie nu vrijhandelsovereenkomsten mee bespreekt. De Europese
Commissie onderhandelt ook met meerdere ontwikkelingslanden op
bijna elk continent: Zuid-Amerika, Afrika en Azië. Op dit moment
zijn er onderhandelingen met Zuid-Afrika gaande en het lijkt erop
dat de EU dezelfde bepalingen als met India wil doordrukken. Als de
andere ontwikkelingslanden voor de druk van de EU zwichten zal ze
dit ernstig beperken in het zelf produceren van aidsremmers of het
importeren van generieke, betaalbare aidsmedicijnen.
Het belang van betaalbare aidsmedicijnen
De mensen van Artsen zonder Grenzen horen
dagelijks hoezeer het leven van onze patiënten verandert als ze aan
hun behandeling beginnen. Hoe ze van iemand die ziek is veranderen
in iemand die zich sterk voelt, die kan werken en voor zijn of haar
familie kan zorgen. Hoe ze weer toekomstplannen maken. Hoe ze trots
kunnen en mogen zijn op hun bijdrage aan de maatschappij. Mensen
die besluiten hun lotgenoten te helpen: door voorlichting te geven,
supportgroepen te leiden, die het levende voorbeeld zijn dat je
leven niet voorbij hoeft te zijn als je hiv hebt. Dit kan alleen
als die medicijnen betaalbaar zijn voor overheden van arme landen
en voor hulporganisaties.
Laat miljoenen mensen
niet de dupe worden van de Europese handelspolitiek! Protesteer en
doe mee aan onze e-mailactie!
9 februari 2012