De speelfilm
First Mission volgt een jonge arts op een hulppost in een afgelegen
gebied in Zuid-Amerika. Artsen zonder Grenzen fungeerde als
inspiratiebron. Scenariste Barbara Jurgens schreef
het scenario voor de Nederlandse speelfilm 'First Mission'. Eerder
schreef zij scenario's voor de film Amazones en tv-series als Fort
Alpha en Keyzer & De Boer Advocaten: 'Nog nooit eerder ben ik
zó emotioneel betrokken geraakt.'
Hoe is het plan voor de film
ontstaan?
'De film is geproduceerd door IDTV Film. Anton Smit, de creative
producer van IDTV was erg onder de indruk van het werk van Artsen
zonder Grenzen en vond dat er genoeg mooie stof in zat voor een
speelfilm. Ik heb al eerder met hem gewerkt, en hij had het idee
dat het wat voor mij zou kunnen zijn.'
Hoe heb je het aangepakt?
'Ik heb eerst een documentaireserie van de National Geographic
Channel bekeken waarin verschillende hulpverleners van Artsen
zonder Grenzen worden geportretteerd. Vervolgens ben ik gaan praten
met veldmedewerkers van Artsen zonder Grenzen. Eén daarvan was
Silvia de Weerdt, arts, ze was net terug uit Ethiopië. Ze vertelde
mij over nood, ongelijkheid, ongemak, heimwee en dingen die anders
gaan dan je had gedacht.
Daarna sprak ik met Mireille de Wit, verpleegkundige. Zij
vertelde me over haar eerste missie, in Angola. De oorlog was er
net voorbij en samen met het team moest zij een kliniek heropbouwen
in een gebied waar nog veel landmijnen lagen. Haar kracht,
veerkracht en ondernemingsvermogen, hebben echt indruk op mij
gemaakt. Zij stond mij voor ogen bij het schrijven van het scenario
voor het hoofdpersonage, arts Marina.
Op basis van research en de gesprekken heb ik een plan gemaakt
met de cruciale verhaallijnen en gebeurtenissen. Dat heb ik door
mensen van Artsen zonder Grenzen laten lezen. Om verder te kunnen
gaan met een scenario vonden ze het essentieel dat ik naar 'het
veld' ging. IDTV stuurde me, samen met regisseur Boris Paval Conen,
naar het zuidoosten van de Democratische Republiek Congo.'
En hoe was dat?
'Het stelde me in staat om te ervaren, en vooral voelen, hoe het
is om in hele andere omstandigheden te leven en werken. De
veldmedewerkers leidden mij rond in hun wereld. Ze spraken open met
me over hun drijfveren, problemen en dilemma's. Toen ik daar was,
besefte ik dat 'goed doen' genuanceerder ligt dan je denkt. Je doet
twee stappen vooruit, om later weer één stap achteruit te moeten
doen. Elke steen die je in een conflictgebied legt, kan zo weer
afgebroken worden. Ik vroeg me wel eens af: heeft het wel zin? Ook
zij waren daar natuurlijk mee bezig, en ze waren er heel nuchter
over: je kunt geen ijzer met handen breken, je doet wat je kan, en
dat telt.
Ik zal nooit de Congolese mensen daar vergeten. Wij bezochten
een klein plaatsje, Shamwana. De inwoners waren voor geweld
gevlucht en net teruggekeerd. Voorzichtig waren ze weer aan het
opbouwen. Ze hadden helemaal niks: geen kleren, akkers of
elektriciteit. En toch konden ze nog lachen. Al met al een heel
dierbare, kostbare, ervaring.'
Wat heeft je het meest geïnspireerd?
'In Congo was ik in een Centre Santé geweest, een
gezondheidspost middenin de bush waar de kogelgaten nog in de muren
zaten. De moeilijkheden die je tegenkomt, hoe je die overwint, de
dilemma's: hoeveel mensen kun je helpen voordat het donker wordt,
welke medicijnen heb je, hoeveel uren kun je op een dag werken, hoe
ver kun je op je eigen gezondheid interen? Maar ook de
veiligheidsregels: altijd doorgeven via de radio waar je bent en
waar je naartoe gaat, een avondklok etc.
"Mijn Marina" loopt voortdurend tegen regels en haar eigen
grenzen aan, en gaat daar vooral overheen. Ze wordt genadeloos
geconfronteerd met waarom die regels er zijn, namelijk veiligheid:
niet alleen die van haar, maar ook van de rest van het team. Voor
het dramatische effect gaan zij en de anderen veel verder dan echte
Artsen zonder Grenzen hulpverleners kunnen gaan. Daarom hebben we
bewust een andere naam gekozen voor de organisatie waar Marina voor
werkt: "International Frontline Doctors".
Hoe was het voor jou om aan deze film te
werken?
'Totaal anders dan wat ik hiervoor heb gedaan. Nooit eerder ben
ik zó emotioneel betrokken geraakt. Ik heb het gevoel dat ik met
deze film écht iets te vertellen heb. Het moeilijkst was om op dit
op een subtiele manier te doen. Het is niet alleen tegenslag en het
is niet alleen geweldig. Het was een uitdaging om de balans tussen
die twee vinden en de nuances en dilemma's goed weer te geven.
Zowel ik als regisseur Boris vonden het heel belangrijk om over te
brengen dat hulp verlenen zín heeft.'
Hoe vind je de film geworden?
'Ga erheen! Je stapt echt in een andere, bijzondere wereld. Het
is waanzinnig spannend en er wordt geweldig in geacteerd. Anniek
Pheifer, die Marina speelt, is net zoals Mireille een nuchtere
Hollandse meid, die gewoon denkt: ik ga ervoor! Daadkrachtig en
integer. Ik zou het mooi vinden als jonge mensen deze film zien en
dan denken: Hé, dat is misschien ook voor mij weggelegd.'