Deze website maakt gebruik van cookies. Hier vind je meer informatie. Voor het uitzetten van cookies, klik hier. Deze melding verbergen X

WAT IS TUBERCULOSE EN WAT ZIJN DE SYMPTOMEN?

Hoe krijg je tuberculose? Tuberculose (tbc) is een zeer besmettelijke, dodelijke infectieziekte. Het wordt overgebracht via tuberkelbacteriën, mycobacterium tuberculosis, en wordt gekenmerkt door de vorming van knobbeltjes (tuberkels). Besmetting gebeurt doorgaans door het inademen van bacteriën die vrijkomen als iemand die geïnfecteerd is, hoest of niest.

 

In het Artsen zonder Grenzen tbc-ziekenhuis in Oezbekistan maken de dokters elke ochtend een ronde langs de patiënten om hen in hun kamer te onderzoeken en te kijken hoe het met ze gaat, zowel lichamelijk als mentaal. Nukus, Oezbekistan – 14 maart 2007. © Donald Weber/VIIOf je gezond bent, maakt uit voor tbc

Zo'n 1 op de 3 mensen wordt met tbc besmet, maar het gros ontwikkelt de ziekte niet: enkel 1 op de 10. Als je gezond bent, is je immuunsysteem meestal sterk genoeg om te voorkomen dat je de ziekte ontwikkelt. Maar als je immuunsysteem verzwakt raakt, kan tbc zich jaren later alsnog openbaren. Heb je ook het hiv-virus, dan is de kans 30 keer zo groot dat je tbc ontwikkelt.

 

Symptomen van tbc en testen

De symptomen van tbc zijn divers: aanhoudende hoest (soms met bloed), kortademigheid, koorts, pijn op de borst, zweten tijdens de slaap en gewichtsverlies kunnen allemaal op tbc wijzen. De meest gangbare test is de sputumtest, ontwikkeld in 1882. Hiervoor moet je speeksel opgeven. Dat wordt in een bakje gedaan en naar het laboratorium gebracht. Door dit via de microscoop te bekijken, kan de laborant vaststellen of er tuberkelbacteriën in het speeksel zitten en iemand dus tbc heeft.

 

Mantoux-test

De Mantoux-test, die in Nederland vaak wordt uitgevoerd, is een huidtest die alleen kijkt of je besmet bent met de tuberkelbacterie. Er wordt vloeistof ingespoten onder de huid van je onderarm. Als je lichaam afweerstoffen tegen de bacterie heeft aangemaakt, krijg je een reactie in de vorm van een bultje. Heb je die, dan moet alsnog getest worden of je ook daadwerkelijk tbc hebt. De Mantoux-test heeft 2 grote nadelen: hij is niet supernauwkeurig (de uitslag kan door verschillende factoren, zoals een verminderde weerstand, worden beïnvloed), en je kunt hem maar één keer doen; een tweede keer is hij onbetrouwbaar.

 

Wat doet tbc?

Long-tbc wordt gekenmerkt door vele kleine puntjes op de longen en knobbels die duiden op aangetast weefsel. Een wit rondje duidt erop dat het longweefsel volledig door tbc is aangetast. Oezbekistan – 14 maart 2007. © Donald Weber/VIITbc tast het geïnfecteerde orgaan aan, bijvoorbeeld long, nier, botten of hersenen, met als resultaat dat het orgaan niet meer goed werkt. Bij longtuberculose bijvoorbeeld, wordt het weefsel zodanig aangetast, dat de patiënt steeds slechter kan ademhalen en in feite langzaam stikt. Tbc verzwakt het immuunsysteem en kan ertoe leiden dat de patiënt zijn eetlust verliest, ernstig vermagert en daardoor nog zwakker wordt. Uiteindelijk kan tuberculose daarmee tot de dood leiden.

 

Eeuwenoude ziekte

Tuberculose is een eeuwenoude ziekte, er werden al sporen van ontdekt in Egyptische mummies. In de negentiende eeuw sloeg tuberculose als een Magere Hein om zich heen en doodde een kwart van de volwassen bevolking in Europa. Doordat in de twintigste eeuw de levensomstandigheden zijn verbeterd en antibiotica werden ontdekt, is de ziekte zo goed als verdwenen uit het dagelijks leven in ontwikkelde landen. Maar in arme landen lopen mensen een groot risico tbc te krijgen: doordat ze vaak kleinbehuisd zijn en met vele anderen in één ruimte moeten leven, en doordat hun immuunsysteem zwakker is omdat ze niet genoeg voedingsstoffen binnenkrijgen.

 

23 oktober 2013