AzG Live LIVE
Augustus 2014: medewerker van een ebolabehandelcentrum in Liberia kleedt zich om voordat hij de kliniek ingaat.

Ebola in DR Congo: vragen en antwoorden

In het noordwesten van de Democratische Republiek Congo is ebola uitgebroken. De uitbraak heeft de stad Mbandaka aan de Congo-rivier bereikt. De kans is groter dat de ziekte zich verder verspreidt.

Hoeveel gevallen zijn inmiddels bevestigd?

Er zijn nu totaal 21 bevestigde gevallen in Mbandaka (4), Bikoro (10) en Iboko (7). Mbandaka is een drukke havenstad met meer dan een miljoen inwoners aan de Congo-rivier.

Er zijn 46  patiënten met symptomen die mogelijk op ebola kunnen wijzen. Er zijn tot nu toe 26 doden.

 

Wat kan er gedaan worden om de epidemie in te dammen?

Het indammen van een ebola-epidemie kent zes prioriteiten:

  1. Behandelen van patiënten met ebola
  2. Zoeken naar vermoedelijke ebolapatiënten
  3. Achterhalen met wie ebolapatiënten contact hebben gehad
  4. De omgeving informeren over de risico’s en hoe die te vermijden zijn
  5. Zorgen dat de reguliere gezondheidszorg toegankelijk blijft en dat mensen daar veilig heen kunnen
  6. Zorgen voor veilige begrafenissen om verdere besmetting te voorkomen

 

Mogelijk wordt ‘vaccineren’ binnenkort de zesde prioriteit, waardoor er bescherming ontstaat tegen het virus en het risico van verspreiding afneemt. Als al deze prioriteiten worden uitgevoerd, kan een ebola-epidemie in korte tijd de kop in worden gedrukt. Onze teams zal de benodigde activiteiten zelf opzetten, of ervoor zorgen dat andere actoren ze zullen uitvoeren.

 

Wat doet Artsen zonder Grenzen op dit moment?

  • Een klein team van het speciale noodhulpteam van Artsen zonder Grenzen in Congo is sinds het begin van de epidemie (5 mei) aanwezig om de uitbraak epidemiologisch in kaart te brengen, samen met experts van het Congolese ministerie van Volksgezondheid en de Wereldgezondheidsorganisatie.

 

  • 24 noodhulpexperts van Artsen zonder Grenzen uit Europa zijn op 16 mei naar Mbandaka en Bikoro vertrokken. Onder hen zijn een aantal van onze meest ervaren hulpverleners op het gebied van ebola: medisch personeel, experts in infectiecontrole en logistiek medewerkers. Zij zullen een basis opzetten in zowel Mbandaka en Bikoro om de activiteiten in het veld te coördineren.

 

  • Behandeling en isolatie van patiënten: 10 bedden in het ziekenhuis van Bikoro, 5 bedden in het Wangata ziekenhuis van Mbandaka. Onze teams zijn in Mbandaka en Bikoro ook bezig met het bouwen van twee ebolabehandelcentra met 20 bedden.

 

  • Tegen 20 mei zal ongeveer 50 ton noodhulpmateriaal aangekomen zijn in Congo, om te worden overgebracht naar de getroffen gebieden. Het materiaal omvat medische kits, beschermings- en desinfectiekits (waaronder handschoenen, jerrycans, materiaal voor waterdistributie en sprayen met chloor, materialen voor waterzuivering) en geneesmiddelen voor palliatieve zorg (zoals sterke pijnstillers, kalmeringsmiddelen, antibiotica)

 

Wat zijn de kansen dat het virus zich verspreidt?

Het medisch district waar het epicentrum van de uitbraak in vastgesteld ligt in de provincie Equateur, in het noordwesten van het land. Het is een regio die bedekt is met jungle en doorsneden wordt door rivieren.

 

Eerdere epidemieën in Congo kwamen niet verder dan een paar dorpen omdat ze plaatsvonden in afgelegen en geïsoleerde gebieden, waar de bevolking weinig tot geen contact had met andere gemeenschappen.

 

Nu, ondanks dat het gebied relatief onbereikbaar is, liggen de getroffen dorpen minder geïsoleerd dan bij eerder uitbraken, vanwege de nabijheid van de havenstad Mbandaka, die aan de Congo-rivier ligt en van het Tumbameer. Dit zijn belangrijke verbindingen voor lokale gemeenschappen om te reizen en handel te drijven.

 

Wat zijn de risico’s nu er een bevestigd geval van ebola in Mbandaka is?

Op 16 mei hebben we de bevestiging gekregen van het Congolees Nationaal Instituut voor Biologisch Onderzoek dat er één geval van ebola in Mbandaka is. Dat betekent dat alle beschikbare middelen om de ontwikkeling van de epidemie te monitoren versterkt moeten worden en dat verdachte gevallen zo snel mogelijk moeten worden geïsoleerd. Ook het opsporen van mogelijke patiënten is essentieel in een stad van meer dan een miljoen inwoners, die aan een belangrijke handelsroute als de Congo-rivier ligt.

 

Teams van Artsen zonder Grenzen zijn al ter plekke en hebben een isolatie-afdeling opgezet in het belangrijkste ziekenhuis van Mbandaka. In de komende dagen zal zo’n 50 ton hulpmateriaal in Mbandaka aankomen. Onze teams zijn bezig met de bouw van twee ebolabehandelcentra met elk 20 bedden (1 in Mbandaka en 1 in Bikoro).

 

Wat zijn de lessen uit de epidemie in West-Afrika die nu toegepast zullen worden?

De situatie in Congo is erg verschillend van die in West-Afrika in 2014-2015, toen ruim 10.000 mensen omkwamen bij de ebola-epidemie omkwamen. Niet alle lessen van toen zijn nu noodzakelijkerwijs van toepassing. Hoe dan ook, er zijn een aantal essentiële punten die we mee zullen wegen:

- de opzet van de ebolabehandelcentra zal worden aangepast, zodat patiënten bezoekende familieleden kunnen zien.

- veel technische en medische tools zijn verbeterd (zoals de beschermende kleding voor medewerkers, diagnostische middelen etc.)

- betere coördinatie tussen alle betrokken partijen wat betreft de boodschappen in de gezondheidsvoorlichting

 

Zal Artsen zonder Grenzen vaccins inzetten om de epidemie te stoppen?

Artsen zonder Grenzen en haar researchafdeling Epicentre werken nauw samen met het Congolese ministerie van Volksgezondheid en de Wereldgezondheidsorganisatie aan de invoering van het ebolavaccin rVSVDG-ZEBOV-GP als een aanvullende manier om de uitbraak in te dammen. Dit experimentele vaccin is nog niet officieel toegelaten en zal daarom via een studieprotocol ingezet worden. Dit protocol is goedgekeurd door de Congolese overheid en haar medisch-ethische commissie en de medisch-ethische commissie van Artsen zonder Grenzen. De mensen die het vaccin volgens dit protocol toegediend zullen krijgen, worden geïnformeerd over het vaccin zelf en de strategie rond de toepassing, voordat ze toestemmen met vaccinatie. Ze zullen nauwkeurig gevolg worden. Deelname is vrijwillig.

 

Zijn de nationale en internationale gezondheidsautoriteiten voorbereid op deze nieuwe ebola-epidemie?

Tot nu toe zijn er 17 andere ebola-epidemieën wereldwijd geweest en dit is de negende in de DRC. Alle epidemieën in Congo hebben plaatsgevonden in afgelegen en relatief geïsoleerde gebieden en daarom was het relatief makkelijk om verspreiding te voorkomen. Toch weten we dat met het nieuwe geval in Mbandaka dit scenario snel kan veranderen. Naast Artsen zonder Grenzen hebben zowel het Congolese ministerie van Volksgezondheid en de Wereldgezondheidsorganisatie deskundigheid opgebouwd in de bestrijding van ebola. Artsen zonder Grenzen werkt nu nauw met hen samen om zo snel mogelijk op iedere mogelijke ontwikkeling van de epidemie te kunnen reageren.