Een anti-humanitair akkoord

De Tweede Kamer spreekt vandaag over het vluchtelingenakkoord tussen de EU en Turkije. Artsen zonder Grenzen brengt in een open brief haar bezwaren tegen het akkoord over aan de Kamerleden.

Geacht Kamerlid,

 

Vandaag wordt in de Tweede Kamer het vluchtelingenakkoord tussen de Europese Unie en Turkije besproken. Graag vragen wij daarom nogmaals uw aandacht voor de fundamentele bezwaren van Artsen zonder Grenzen tegen dit akkoord.

 

De uitgangspunten van deze deal zijn in de basis anti-humanitair: het doel is om zoveel mogelijk asielzoekers buiten Europa te houden, niet om bescherming en opvang te bieden. En dit ten tijde van één van de grootste crises ter wereld. Met deze deal besteedt de EU feitelijk de opvang en regulering van migratie en asiel uit aan Turkije. Het commitment van de EU zelf is beperkt tot een beperkt aantal Syrische vluchtelingen dat het bereid is te hervestigen. De situatie is zelfs nog schrijnender; de hervestiging van de een is afhankelijk van een ander die zijn leven waagt en wordt teruggestuurd (de 1-voor-1 benadering).

 

 Sommige elementen van de deal lijken op het eerste gezicht ingegeven door humanitaire motieven, zoals de extra financiële steun voor Turkije om de opvang voor de miljoenen vluchtelingen die het al jaren herbergt, te verbeteren. Ook hervestiging is een humanitair instrument en een mogelijk antwoord op onze eerdere oproepen om te zorgen voor veilige en legale toegang. Des te pijnlijker dat beiden worden ingezet met als primair doel om de instroom naar Europa te drastisch in te perken.

 

Doordat Europa nog nauwelijks medeverantwoordelijkheid neemt voor de opvang van vluchtelingen, leidt de deal er toe dat de druk op de regio verder toeneemt.  Dit zal ook het draagvlak voor opvang in landen in de regio verder ondermijnen en leiden tot verdere grenssluitingen in de regio.

 

Dit laatste zien we op dit moment al bij een groot aantal grensovergangen in de regio. Meer dan 100.000 Syriërs zitten op dit moment vast aan de grenzen van Syrië met Jordanië en Turkije. Gezien de huidige – erg beperkte – bereidheid van Europa om vluchtelingen te hervestigen, lijkt het erg waarschijnlijk dat het de facto onmogelijk wordt voor Syriërs om het geweld in hun land te ontvluchten.

 

Het fundamentele recht om geweld en onveiligheid te ontvluchten is in gevaar, en daarmee het lot van miljoenen mensen die geen andere keus hebben dan huis en haard te verlaten op zoek naar hulp en veiligheid. Zij verdienen onze medemenselijkheid, maar krijgen nu eerder het tegenovergestelde.

 

Katrien Coppens,

adjunct-directeur Artsen zonder Grenzen

 

13 april 2016