Hoe kunnen we medische fouten in noodsituaties voorkomen?

Waar medisch werk plaatsvindt, komen helaas fouten voor. Dat geldt ook voor hulp in crisisgebieden. Hoe kunnen we deze zo veel mogelijk voorkomen? Twee deskundigen aan het woord.

 

Ashish Jha, arts en onderzoeker gezondheidsbeleid aan de universiteit van Harvard in de Verenigde Staten

 

‘Er is in medisch werk erg weinig ruimte voor fouten. Er moet vaak een groot aantal beslissingen genomen worden die een direct effect hebben op iemands gezondheid. In reguliere gezondheidszorg krijgt zo’n tien procent van alle patiënten te maken met de gevolgen van een medische fout. Dat percentage is hoogstwaarschijnlijk hoger bij medische noodhulpverlening, al is dat nooit grondig gemeten.’

 

‘Goede organisatie is essentieel’

 

‘Om fouten te voorkomen is het niet zo zinnig om de individuele arts of verpleegkundige onder druk te zetten. Het is veel effectiever om de omgeving waarin iemand werkt zo goed mogelijk te organiseren. Daarbij hoort onder meer het standaardiseren van routine-activiteiten, zoals het toedienen van medicatie of het inbrengen van een infuus. Denk ook aan een informatiesysteem met veiligheidschecks, zodat de doseringen steeds goed zijn, en een monitoringprogramma waarin medische fouten worden bijgehouden en geanalyseerd. Die zaken zijn relatief makkelijk toe te passen, ook bij het bieden van noodhulp.’

 

Medische hulp geven in crisisgebieden gebeurt vaak onder hectische omstandigheden.

 

Sid Wong, medisch directeur van Artsen zonder Grenzen

 

‘Het medische werk van Artsen zonder Grenzen is gevoelig voor fouten, omdat noodsituaties vaak hectisch zijn. We werken ook vaak in lokale klinieken, die slecht uitgerust zijn wat betreft apparatuur, procedures en de training van de staf. We vragen onze veldmedewerkers fouten te rapporteren, zodat we ze in de toekomst kunnen voorkomen. Het is een gevoelig thema, omdat onze staf vaak bang is voor nadelige gevolgen als ze iets melden. Daarom steken we veel energie in het overtuigen van onze mensen dat melden juist goed is. Maar als er echt sprake is van verwijtbaar gedrag heeft dat natuurlijk gevolgen.

 

‘Melden fouten is goed’

 

‘Afgelopen jaar werden 42 incidenten gerapporteerd. Vaak ging het daarbij om het toedienen van de foute (hoeveelheid) medicatie of het niet goed reageren op een verandering in de toestand van een patiënt. Daarom trainen we onze veldcoördinatoren om duidelijke procedures te introduceren in de ziekenhuizen waar we werken. Andere maatregelen zijn veel simpeler, bijvoorbeeld duidelijkere labels op onze medicijnen om foute toedieningen te voorkomen.’

 

Sluit zoeken

Zoekveld