Ziekenwagen in de bush

afbeelding van Josine Blanksma

Josine Blanksma

tropenarts

Het is maandagmiddag als ik naar het polikliniek-gebouw wordt geroepen door een verpleegkundige. In een van de kleine donkere consulentenkamertjes zit een moeder op de rand van het krakkemikkige bed met een kleine bundeltje in haar armen. Haar baby van 6 dagen oud ziet er bleek uit, heeft hoge koorts en een dikke opgeblazen buik waardoor de contouren van uitgezette darmen zichtbaar zijn. Rondom de navel zit een indrukwekkende grote geelbruine uitstulping. Het blijkt een restant navelstreng te zijn waardoor een deel van de ingewanden zich een weg naar buiten probeert te wurmen. Diagnose: een geinfecteerde navel(streng)breuk.

 

Deze patient heeft een operatie nodig, en wel snel! Ik besef dat de risico’s, qua anesthesie en gebrekkige kinderchirurgische ervaring, hier in ons ziekenhuis te groot zijn om zo’n operatie uit te voeren bij een mensje van nog geen 3 kg. We besluiten de baby op te nemen met een infuus antibiotica en te overleggen met de medisch coordinator in de hoofdstad. Deze geeft uiteindelijk groen licht om de volgende ochtend de patient over te plaatsen naar een groter ziekenhuis met meer mogelijkheden, drie-en-een-half uur rijden hier vandaan. Ondanks het slecht functionerende telefoonnetwerk lukt het me om contact te krijgen met de chirurg daar. Hij bevestigt de mogelijkheid tot operatie en zijn aanwezigheid morgen. Gelukkig lukt het nog snel toestemming te regelen van de vader van het kind, nogal eens een obstakel in dit soort gevallen… Ik zal meegaan als medische begeleiding onderweg.

 

Vanwege veiligheidsoverwegingen vertrekken we vroeg in de ochtend. Ik heb mijn bergschoenen aan, want het regenseizoen is inmiddels begonnen dus de weg is een grote modderpoel. Voor de zekerheid heb ik maar wat extra koekjes en water in mijn tas gestopt, mochten we ergens vast komen te zitten. Om zes uur ‘s ochtends klim ik op de aftandse bijrijdersstoel van de 4WD. Eerst rijden we naar het ziekenhuis om de patient op te halen. Gelukkig is het meisje stabiel gebleven over de nacht. De koorts is wel wat gezakt, maar de buik ziet er nog steeds angstaanjagend opgezwollen uit. Moeder wordt op de achterbank geinstalleerd, haar dochter in dekens gewikkeld op schoot. Het infuus hangen we aan het handvat boven het raam. Ik draai aan het plastic wieltje om het aantal druppels per minuut zo nauwkeurig mogelijk in te stellen.

 

Zo rijden/hobbelen we een paar uur voort. Dwars door levendige dorpjes met zwaaiende uitgelaten kinderen die soms een eindje met de auto meerennen, dan weer door dichte palmbossen, maar met aan onze rechterhand steeds uitzicht over het inmens prachtige Tanganyika meer. Gelukkig komen we zonder oponthoud door alle modderpoelen heen. Wel is het een keer kantje-boord als we een rivier moeten doorkruisen waarbij de bumper van de auto net niet kopje onder gaat en de stroming hard aan de auto trekt. Met een schuin oog houd ik het infuus in de gaten. Af en toe huilt de baby even klagelijk maar valt dan weer in slaap. Onderweg stoppen we een keer om de hartslag en de ademhaling van de baby te controleren. Als ik alle doeken rondom het kindje ontwar zie ik dat ze in de poep ligt. Ondanks de wat onfrisse geur in de auto ben ik heel blij: het betekent een betere prognose omdat de darmen klaarblijkelijk niet helemaal zijn stilgevallen!

 

Op de achterbank verschoont de moeder handig het kind en de doeken op haar schoot. Daarna haalt ze een zeepje uit haar tas en steekt haar handen uit het raam. Ik giet er een beetje water uit mijn flesje over zodat ze die kan wassen. Om de auto heen hebben zich inmiddels een hele groep nieuwsgierige dorpelingen verzameld. Ik grinnik en besef ineens het bijzondere tafereel waarin ik mij bevind. Gek genoeg went een mens verbazingwekkend snel aan de meest bizarre situaties… Voor je het weet gaat het leven ook hier weer gewoon zijn gangetje en kijk je nergens meer van op. Toch zijn er ook af en toe, soms heel onverwachts, van die momenten dat het overweldigende van alles ineens tot je doordringt: momenten van machteloosheid, verdriet, heimwee of van intens geluk waarbij je bijna stijve kaken krijgt van het glimlachen. Dit is er zo eentje, een moment waarin ik plotseling besef wat een ongelooflijke geluksvogel ik ben dat ik de mogelijkheid heb om hier te zijn, dit allemaal mee te maken en dit machtige mooie vak te kunnen uitoefenen!

 

Met de baby loopt het uiteindelijk goed af. We laten moeder en dochter achter op de chirurgie afdeling van het verwijsziekenhuis. Dezelfde dag wordt ze nog met goed succes geopereerd. Terwijl swingende Congoleze rumbamuziek uit de krakerige autoradio schalt en de zon mijn ogen verblindt hobbelen we weer drie-en-een-half uur terug naar ‘huis’. Met pijnlijke kaken.

Sluit zoeken

Zoekveld