Patiënten worden met een motorfiets vervoerd van en naar het ziekenhuis in Paoua, CAR. © Corentin Fohlen /Divergence

Een powerteam in Paoua

Zondagmorgen, 31 augustus 2014, Paoua, 60-70 km van de stad Boguila. Ik zit heerlijk in het zonnetje 2 minuten te schrijven en ik krijg een ontbijtje aangeboden van een Franse collega.

Sinds begin mei worden ernstig zieke mensen die niet meer in Boguila kunnen worden opgenomen naar dit ziekenhuis overgebracht. We ondersteunen hier een groot, regionaal ziekenhuis met 200 bedden.

 

Incident

Het ziekenhuis is erg goed georganiseerd en de medische standaard hoog. De provincie waar Paoua in ligt heeft bescherming van internationale vredestroepen. Het project in Paoua bestaat al sinds 2006. Dit project biedt ons een oplossing voor de ernstig zieken die we sinds het incident in Boguila niet meer kunnen opnemen in ons andere ziekenhuis. Op 26 april zijn daar 19 burgers, waaronder 3 van onze medewerkers, omgekomen toen gewapende overvallers het ziekenhuisterrein binnenvielen. Het ziekenhuis van Boguila is sinds 29 april voor een groot deel gesloten.

 

Geterroriseerd

Binnen Artsen zonder Grenzen is er lang besproken of wij met het project in Boguila moesten doorgaan. In dit project bieden wij hulp aan 60.000 mensen die in een provincie leven waar geweld aan de orde van de dag is. De bevolking is het haasje en leeft vaak een teruggetrokken bestaan in de bush. Zodra er een periode van veiligheid of rust lijkt aan te breken, komt de bevolking terug naar hun nederzettingen of dorpen. Een paar weken later, of maanden later, wanneer er net weer een beetje stabiliteit is, slaan rebellen en of bandieten weer toe. We noemen ze soms piraten omdat ze een spoor van geweld in dit gebied achterlaten. Het noordwesten van de Centraal-Afrikaanse Republiek (CAR), een provincie ten grote van Friesland, wordt al jaren geterroriseerd door gewapende groepen uit buurlanden en uit andere provincies.

 

Agressiever en gerichter

Dit patroon heeft jaren bestaan. De bewoners zijn het gewend. Ze trokken weg wanneer de geruchten toenamen en leefden vervolgens weer periodes in de bush. Het laatste jaar wordt het geweld echter agressievere en gerichter. Dorpen in de omgeving van Boguila worden stelselmatig beroofd, huizen worden in brand gestoken en bewoners worden vermoord. Een spoor van verderf wordt achtergelaten. Eind april 2014 waren leden van de lokale gemeenschap die een meeting in het ziekenhuis bezochten, het slachtoffer. Een brute laffe actie tegen mensen die alleen maar de bevolking willen bijstaan.

 

Plunderen en roven

Artsen zonder Grenzen heeft lang intern overlegd en kwam tot de conclusie dat het geweld niet specifiek op ons gericht was. Het geweld tegen onze medewerkers was meer het resultaat van de omstandigheden; aanwezig zijn op het verkeerde moment en op de verkeerde plaats. We waren niet het doelwit maar waren in het dorp aanwezig en werden aangevallen, niet omdat we daar medische noodhulp aan het verlenen waren maar om onze spullen zoals auto’s en satelliettelefoons. Natuurlijk trekt een hospitaal met 140 bedden een hoop medewerkers en economie aan en zo wordt het interessant om hier te plunderen en te roven. 

 

We hebben een mobiel team dat malaria behandelt: malariapunten, net zoals je op een concert of het strand een mobiele ijscoman hebt”

Dubbel

De bevolking is dubbel slachtoffer: als Artsen zonder Grenzen vertrekt, is de situatie nog uitzichtlozer. Ze kunnen geen kant op. Ze willen niet naar de vluchtelingenkampen in het buurland waar de situatie ook verre van rooskleurig is. Ze kunnen niet naar een andere provincie omdat ze daar geen veldje hebben waar ze hun maniok of pinda’s kunnen verbouwen. Ze kiezen er liever voor zich in het oerwoud terug te trekken als er geweld dreigt. Dat doen ze al jaren en dat is hun manier hoe ze met het geweld omgaan.

 

Kleiner

Dat dit incident zich niet meer mag herhalen betekent dat het ziekenhuis een veel kleiner profiel krijgt en dat er maar een paar mensen aanwezig zullen zijn en geen internationale medewerkers. Er is geen geld aanwezig en alle waardevolle spullen zijn verwijderd.

 

Mobiele malariapunten

Kortom, hoe kunnen we ervoor zorgen dat we de gezondheidszorg overeind houden. We hebben in alle dorpen om Boguila bewoners geselecteerd en hen opgeleid om malaria te behandelen. In elk dorpje is een inwoner die malaria kan behandelen. Hij heeft een rugzak met daarin testen om snel malaria te diagnosticeren en te behandelen. Het heeft wat weg van een mobiele ijscoman die je regelmatig op het strand of op een concert tegenkomt.

 

Dagzorg

We hebben verschillende gezondheidsposten in dorpjes waar één of twee verpleegkundigen werken. Het ziekenhuis in Boguila hebben we getransformeerd tot een ziekenhuis waar mensen behoorlijke zorg kunnen krijgen op de dag van aankomst. Patiënten komen voor een consult als ze ziek zijn maar ook voor een vervolgafspraak als ze zwanger zijn, en/of hiv of tuberculose hebben. We kunnen patiënten voor korte tijd (24 uur) opnemen. Maar, als ze langer opgenomen moeten worden, brengen we naar het andere ziekenhuis in Paoua. 

Het raakt mij in mijn kern en motiveert me om door te gaan”

Motorfiets

We zijn dit weekend in Paoua te gast om de samenwerking te verbeteren. We overleggen hoe we ervoor kunnen zorgen dat patiënten sneller en naar Paoua kunnen worden getransporteerd en hoe de patiëntenzorg verbeterd verder verbeterd kan worden. Ons ziekenhuis in Paoua werkt mee en ondersteunt het project in Boguila. Ze hebben de capaciteit en de mensen ter plaatse om het te doen. Dagelijks worden de ernstig zieken met een motorfiets naar het ziekenhuis gereden en als ze hersteld zijn worden ze weer netjes teruggebracht. Een logische transfer van zieken maar het gaat maar net in een provincie waar gewapende groepen actief zijn.

 

Nomade

De gezondheidszorg gaat door, in plaats van een regulier systeem maken we een aangepast systeem om alles te laten functioneren. Het is geweldig om dit allemaal te mogen organiseren. Ik werk met 6 specialisten in een mobiel team en we doorkruisen de provincie Boguila met twee terreinwagens. We checken constant waar de bandieten kunnen zijn, of het veilig is om te reizen en hebben ons kantoor in de auto, of bij collega’s die andere projecten ondersteunen. Ik leef als een nomade met mijn tasje met kleren en mijn computer. Simpel, zonder enig comfort, maar een hele grote uitdaging.

 

Dankbaar

Het is geweldig als je dan op deze zondagochtend een gebakken eitje krijgt aangereikt van een collega die dondersgoed realiseert dat je met een haast onmogelijke taak bezig bent. Gezondheidszorg bieden aan mensen die in een conflictsituatie hun leven proberen voor te zetten. Dankbaar ben ik als je patiënten ziet die zorg krijgen, die niet vergeten worden. Het raakt mij in mijn kern en motiveert me om door te gaan.

 

Powerteam

Dat het gevaarlijk is, dat weet ik. Ons team begint een powerteam te worden, want we weten dat de ruimte om te werken minimaal is. We zijn nu 3 weken op elkaar ingespeeld en het is prachtig om te zien hoe we samenwerken. Ieder met zijn zwakke en sterke punten, we halen het maximale uit onszelf en uit elkaar en we worden ondersteund door geweldige collega’s.

 

Oplossen

Wat feiten: in augustus werden er in de provincie Boguila 50 ernstig zieke patiënten overgebracht naar het ziekenhuis in Paoua. Dat is nog weinig want we ondervinden onderweg nog veel problemen maar deze zijn we aan het oplossen.

 

Augustus 2014

Sluit zoeken

Zoekveld