Luisteren en troosten

De Sierra Leoonse Fatmata Swarray werkt sinds juli als psychosociaal hulpverlener in de Artsen zonder Grenzen ebolakliniek in Kailahun. Zij vertelt over haar werk en wat zij het moeilijkst vindt.

Mijn taak als counselor is om er voor de patiënten te zijn: hen troosten, met hen te praten, te luisteren naar waar zij bang voor zijn en hen uit te leggen hoe het zal zijn om in de ebolakliniek opgenomen te zijn. 

 

Fatmata voor de tent waar patiënten counselling kunnen krijgen. © Fathema Murtaza/MSF

 

Geef niet op

Als de patiënten aankomen, worden ze door mijn collega en ik begroet. We laten hen weten dat wij er voor hen zijn als ze willen praten. Ik vraag ook met wie ze in contact zijn geweest en probeer die mensen op te sporen om hen te laten testen voor ebola. Elke dag let ik op welke patiënten hun bedden en verpleegtenten niet verlaten. Wie geeft het bijna op of denkt dat hun einde nabij is? Dan ga ik naar hun toe en zeg: Geef niet op, je moet eten, drinken, zorgen dat je genoeg vocht binnenkrijgt, probeer rechtop te zitten, ga naar buiten, voel de zon op je gezicht!

 

Ebolawezen

Het is extra moeilijk als het om een kind gaat. Vaak zijn ze ernstig verzwakt. En we kunnen niet altijd iemand vinden die in de kliniek voor hen wil zorgen. We hebben hier kinderen die het ebolavirus hebben overleefd, of waarvan uit een test bleek dat ze het niet hadden, die geen naaste familie meer hebben. Dan proberen we een familielid die voor hen kan zorgen te vinden. In de tussentijd brengen we ze onder in een speciaal huis dat we voor ebolawezen hebben opgezet. Ik maak me enorm zorgen: wat voor een toekomst ligt voor hen in het verschiet?

 

Een zeer emotioneel moment is als een patiënt beter is en eindelijk uit de kliniek kan worden ontslagen”

Zorgen

Ik praat ook met mensen voor wie de ergste fase voorbij is. Ze zijn aan het herstellen, ze zijn niet meer bang dood te gaan maar hebben hele andere zorgen. Ik luister naar hen, stel hen gerust en spreek ze moed in: Je hebt nu een toekomst om naar uit te kijken, je hebt vrienden en familie die je weer gaat zien!

 

Emotioneel

Een zeer emotioneel moment is als een patiënt beter is en eindelijk uit de kliniek kan worden ontslagen. We geven hen een certificaat, nieuwe kleren en nog wat andere dingen omdat ze alles wat ze bij zich hadden bij hun aankomst achter moesten laten. Er wordt volop gelachen, handen worden geschud van blijdschap terwijl ons team van gezondheidsvoorlichters hen naar huis brengt, terug naar hun familie.

 

Aminata (45) heeft ebola overleefd en wordt door een Artsen zonder Grenzen team naar huis gebracht. Door haar aan te raken en te omhelzen maken de hulpverleners duidelijk dat ze niet langer besmettelijk is. © Fathema Murtaza/MSF

 

Niet welkom

Maar soms zijn de overlevers niet welkom en zijn hun vrienden te bang om in hun buurt te komen. Dan bellen ze mij. Ik zeg tegen hen dat ze trots op zichzelf moeten zijn, dat ze geen vrees moeten hebben, dat ze het gefluister om hen heen moeten negeren. Want ze zijn hersteld.

 

Triest

Het is erg triest als een patiënt overlijdt. De wetenschap dat de ziekte, ondanks alle inspanningen van dokters en verpleegkundigen, heeft gewonnen. Het is dan mijn taak om de familie te informeren en hen te vragen of zij bij de begrafenis willen zijn. Dat vind ik het moeilijkste deel van mijn werk.

 

November 2014