Mohamed (64) komt uit Damascus, Syrië. Hij heeft hartproblemen en heeft sinds hij 3,5 jaar geleden is gevlucht geen behandeling of medicijnen ervoor gekregen. Een Artsen zonder Grenzen hulpverlener onderzoekt hem in Irbid, Jordanië. © Ikram N’gadi.

Een epidemie van geheel andere orde

afbeelding van Jon Gunnarsson

Jon Gunnarsson

verpleegkundige

In Jordanië bevindt zich een grote groep Syrische vluchtelingen van wie velen aan chronische aandoeningen lijden. In Irbid werken we in een overheidskliniek. Verpleegkundige Jonar Gunnarsson vertelt.

De tranen lopen over haar wangen. Ze heeft moeite met ademhalen en we vermoeden een astma-aanval. Ze neemt plaats op een stoel. Nadat wij haar onderzocht hebben en naar haar geluisterd hebben, vertraagt haar ademhaling en kalmeert ze. Uit haar relaas blijkt dat ze de afgelopen maand geen geld had voor haar medicijnen tegen haar hoge bloeddruk, wat een van de oorzaken is van haar nu hoge bloeddruk.

 

Hart

Ze stort haar hart aan ons uit: vandaag heeft ze een telefoontje van thuis gehad. Haar huis dat ze een jaar geleden achter heeft gelaten is gebombardeerd. Haar schoonzoon is omgekomen. Zelfs haar olijfbomen zijn uit hun wortels getrokken, zegt ze. Zo voelt zij zich ook: met wortel en al weggerukt en ze wanhoopt voor haar dochters toekomst. 

 

Een epidemie raast over onze wereld”

Zoveel meer

Medische zorg bieden is zoveel meer dan alleen medicijnen geven. Het gaat om er zijn wanneer we nodig zijn. Haar verhaal is niet uniek. Meer dan 600.000 Syrische vluchtelingen moesten huis en haard verlaten en proberen een plek voor zichzelf te vinden in Jordanië. In tegenstelling tot andere vluchtelingencrisissen in de wereld, gaan zij niet dood aan overdraagbare ziekten maar aan andere aandoeningen.

 

Keerzijde

Een epidemie raast over onze wereld. Het gaat om ziekten die niet besmettelijk zijn, maar desalniettemin dodelijk: diabetes, hart- en vaatziekten. Syrië is er zwaar door getroffen. Voordat de oorlog uitbrak in 2011 waren deze ziekten in 74 procent van alle sterfgevallen de oorzaak.* En nu, na ruim 4 jaar oorlog, doden deze ziekten net zoveel mensen als de kogels en bommen in Syrië en buurlanden. De keerzijde van het geweld is dat mensen enorme moeite hebben met het krijgen van een behandeling en medicijnen, maar ook nauwelijks in staat zijn gezonde keuzes te maken, waardoor hun gezondheid nog verder verergert. Voor het behandelen van dit soort ziekten heb je flink wat middelen en mankracht nodig en het is ingewikkeld, maar de humanitaire wereld kan het niet langer links laten liggen. Zorg voor dit soort aandoeningen moet onderdeel zijn van noodhulp aan oorlogsslachtoffers.

 

Mohamed (64) komt uit Damascus, Syrië. Hij heeft hartproblemen en heeft sinds hij 3,5 jaar geleden is gevlucht geen behandeling of medicijnen ervoor gekregen. Nu is hij net onderzocht en krijgt hij medicijnen mee. © Ikram N’gadi.

 

Risico’s

Artsen zonder Grenzen doet wat zij kan en we passen onze aanpak aan aan wat nodig is. Sinds half december bieden wij in het noorden van Jordanië medische zorg aan Syrische vluchtelingen voor deze ziekten. De meesten leven niet in kampen, ze mogen niet werken en hebben dus geen geld voor zorg. Bij Artsen zonder Grenzen streven we ernaar kwalitatieve zorg te geven: onze artsen en gezondheidscoaches nemen de tijd voor patiënten. De mensen kampen met complexe ziekten en bedreigingen als overgewicht, roken en te weinig beweging. Wij richten onze pijlen op deze risico’s, want die kunnen niet alleen die ziekten voorkomen of langer op afstand houden, maar ook ertoe leiden dat het beter gaat met hun ziekte.

 

Veranderen

En dat betekent dat we hen aanmoedigen hun dagelijks leven te veranderen. Verandering is moeilijk, het kost tijd je kunt iemand niet dwingen. Daarvoor gebruiken we een coachingmethode die zich richt op motivatie. Patiënten gaan op zoek naar hun eigen redenen en strategieën voor een gezondere levensstijl. Want het één gaat niet zonder het ander. Een astmapatiënt die blijft roken zal geen baat hebben met inhalatiemedicatie. Een diabetespatiënt die hetzelfde blijft eten vergroot het risico op verergering van zijn toestand en op complicaties. 

 

 

Mens voelen

Inmiddels zijn we 5 maanden hiermee aan de slag. Onze patiënten staan onder medische controle voor een hoge bloeddruk en/of voor diabetes zodat we daar grip op hebben. 28 procent is meer gaan bewegen en hun motivatie groeit steeds meer. De weg naar verandering in levensstijl is niet makkelijk voor onze 1600 patiënten: ze kampen met stress, trauma’s en problemen met geld – niet bepaald de makkelijkste uitgangssituatie. Wij kunnen niet alles oplossen, maar we kunnen wel hun leven redden, verlichting bieden en doen wat we kunnen zodat zij zich nog mens kunnen voelen.

 

Mei 2015

 

* Cijfers Wereldgezondheidsorganisatie, rapport ‘Preventing chronic diseases: a vital investment’

 

De medische zorg van Artsen zonder Grenzen voor mensen met chronische aandoeningen als diabetes en een hoge bloeddruk is gratis voor de mensen. We zijn er voor zowel Syrische vluchtelingen als achtergestelde Jordaniërs. We werken in de IbnSina overheidskliniek in nauwe samenwerking met het ministerie van Volksgezondheid om zo de Jordaanse gezondheidszorg te ondersteunen bij hun zorg aan de Syrische vluchtelingen. 

 

Sluit zoeken

Zoekveld