Al Dhale in het zuidwesten van Jemen. 28 mei 2015. © Jean-Pierre Amigo/MSF

Oorlog en hulp

afbeelding van Christine Buesser

Christine Buesser

projectcoördinator

'Elke keer als een bom dichtbij ons ziekenhuis valt, schudt de grond en voel ik de luchtdruk door mijn lichaam golven.' Projectcoördinator Christine Buesser beschrijft hoe het is in Jemen.

Vrouwen en kinderen schuilen ineengedoken in de gang, sommigen huilen. Er zijn patiënten die vertrekken. Uit angst dat het ziekenhuis wordt geraakt of om te checken of hun familie oké is. De bommen die hier op de stad Qataba gedropt worden zijn onderdeel van een offensief tegen het Houthische leger.

 

Dag en nacht

De dagen erop zijn hectisch en intens. De gevechten worden telkens heviger, de frontlinie verschuift. Dag en nacht komen er zwaargewonden binnen. We verzorgen hen, sjouwen met zandzakken en vullen onze medische voorraden aan. De gevechten, de granaten en bommen die vallen, zijn erg. Maar het gebrek aan brandstof, voedsel en essentiële diensten als water, stadsreiniging en medische posten maken de situatie nog erger. In de gebieden waar wij werken hebben bijna alle ziekenhuizen en apotheken hun deuren gesloten. 

 

Artsen zonder Grenzen werkt in het Al-Nasser Hospital in het district Al Dhale. Sinds begin 2015 hebben de hulpverleners 10.317 patiënten behandeld op de spoedeisende hulpafdeling, van wie 490 oorlogsgewonden. 27 mei 2015. © Jean-Pierre Amigo/MSF

 

Vrouwen

We willen hier ook vrouwen en kinderen een veilige plek bieden voor als ze ziek zijn. Aldus zijn er volop krijsende baby's, huilende kinderen en hun bezorgde moeders. Sommige vrouwen kunnen hun angst pas een naam geven als ze in de spreekkamer zitten. Of ze klagen over pijn, in hun hoofd of ergens anders, misselijkheid, flauwvallen. Psychische klachten die een uitweg vinden in hun lichaam. Ze zijn zo bang dat ze niet meer kunnen slapen. Ik voel tranen opkomen als ik in hun ogen kijk en hun verhalen aanhoor. Ook ik kan de slaap vaak niet vatten. Hele nachten lang hoor ik hoe Katyusha raketten ontploffen, ze kunnen van beide strijdende partijen zijn. Ik concludeer dat het oorverdovende lawaai van de raketten bewust is ontworpen om diepe angst in te boezemen.

 

Dwars over de frontlinie

Nu we een nieuw team met internationale hulpverleners in Qataba hebben en alles min of meer draait, ga ik op weg naar Al Dhale om polshoogte te nemen. Het houdt in dat wij de frontlinie moeten oversteken. Ik ben gespannen en nerveus terwijl we door de bufferzone rijden, ik verwacht elk moment het geluid van door de lucht vliegende kogels te horen. We zijn de enigen op de weg. We moeten slalommen rond hopen stenen die als wegversperringen dienen. Als we Al Dhale-Stad naderen, zie ik een paar mensen hun akkers bewerken, ondanks het gevaar dat ze beschoten kunnen worden.

Al Dhale is van de buitenwereld afgesneden”

Een vreemd gezicht

Het is een vreemd gezicht. In de verte hoor ik geweervuur, desondanks staan er kraampjes op de markt met fruit en groente en lopen er mensen door de straten. Eerder, toen er hier gevochten werd, vluchtten mensen naar omliggende dorpen. Nu gewapende groepen die trouw zijn aan de verbannen president Abd Rabbuh Mansur Hadi de stad over hebben genomen, lijkt het erop dat het dagelijks leven zich heeft hervat.

 

Schijn bedriegt

Al snel weet ik dat schijn bedriegt. Al Dhale is van de buitenwereld afgesneden: ten noorden en ten zuiden van de stad wordt er gevochten, frontlinies rondom zijn voortdurend in beweging en er zijn talloze checkpoints. Met als gevolg dat voorraden, medicijnen inclusief, er niet doorheen komen. Voorzieningen als medische posten en het waternetwerk zijn ingestort. Mensen vertellen me dat het een voortdurende uitdaging is om aan medische zorg te komen. Niet alleen omdat klinieken en apotheken verwoest of dicht zijn of geen medicijnen meer hebben, maar ook vanwege de onveiligheid en problemen met vervoer. Een dokter vertelt me dat ze erg bezorgd is om het lot van zwangere vrouwen in de dorpen in de omgeving. Wat als zij complicaties krijgen tijdens de zwangerschap of bevalling en ze kunnen niet naar een ziekenhuis omdat er geen brandstof is?

 

Brandstof

Artsen zonder Grenzen ondersteunt de spoedeisende afdeling van het ziekenhuis, we voeren medicijnen, medisch materiaal, brandstof en zorgen voor schoon water, ook voor andere gezondheidsposten in het gebied. Zonder brandstof voor de generators geen elektriciteit, zonder elektriciteit geen gesteriliseerde instrumenten, zuurstofbeademing of licht in de operatiekamer.

 

Projectcoördinator Christine Buesser bij een waterbron in Qataba die door Artsen zonder Grenzen wordt ondersteund met brandstof om de waterput werkende te houden. 11 juni 2015. © MSF

 

Hoop

Artsen zonder Grenzen is de enige internationale organisatie die met buitenlandse en Jemenitische hulpverleners ter plaatse in Al Dhale werkt. Ik doe wat ik kan terwijl ik ben: zorgen dat we spoedeisende hulp kunnen geven, mijn steentje bijdragen dat mensen die in nood verkeren medische zorg kunnen krijgen. Maar we geven meer dan alleen medische hulp, besef ik als ik denk aan de vrouwen in het ziekenhuis. Het gaat ook om het herstellen van menselijke waardigheid, hoop en solidariteit. Voor mij is dat dat de kern waarom mijn collega's en ik mensen die in gevaar verkeren bijstaan: omdat we geloven in een wereld waar mensen niet in eenzaamheid zouden moeten lijden.

 

Een van mijn Jemenitische collega's zei tegen mij: "Ik heb in weken geen enkele reden gehad om te lachen, maar ik moet glimlachen nu ik jou vandaag hier zie. Het geeft mij en mijn landgenoten hoop."

 

Christine gaf haar verhaal aan ons na haar terugkeer uit Jemen. Het offensief op Qataba dat zij beschrijft, begon op 13 mei.

 

September 2015

 

Artsen zonder Grenzen in Jemen

Artsen zonder Grenzen heeft in totaal 790 hulpverleners in het land, van wie 64 internationale en 726 Jemenitische medewerkers, waaronder chirurgische traumateams. Zij werken in het noord- en zuidwesten van het land: in Aden, Al-Dhale, Taiz, Sa'ada, Amran, Hajjah, Ibb en Sana'a. Zij bieden medische en psychologische zorg in ziekenhuizen, noodposten nabij frontlinies en mobiele klinieken. Zij ondersteunen medische voorzieningen met medicijnen (waaronder aidsremmers) en andere medische voorraden, medische kits om grote aantallen gewonden te behandelen, brandstof voor elektriciteit, ambulancevervoer, training. Ook zorgen we voor schoon drinkwater, hulpgoederen als spullen voor de dagelijkse hygiëne en geven we gezondheidsvoorlichting.

 

Sinds 19 maart 2015 hebben onze teams ruim 10.500 oorlogsgewonden verzorgd. Bekijk onze projectinformatie over Jemen.


afbeelding van Christine Buesser Geschreven door: Christine Buesser
Projectcoördinator Christine Buesser heeft verschillende malen voor Artsen zonder Grenzen in conflictgebieden gewerkt.