Leven na de puinhoop

Vele Syrische oorlogsgewonden moeten een lange weg afleggen om lichaam én geest weer op te bouwen. Sommigen moeten ook letterlijk lang reizen: naar ons chirurgisch ziekenhuis in Ramtha, Jordanië.

Het geweld in Syrië heeft een vernietigende impact op het dagelijks leven van miljoenen mensen. Vijf jaar oorlog, instabiliteit en gebrek aan zorg hebben de bevolking zeer kwetsbaar gemaakt. Mensen die gewond raken en acuut zorg nodig hebben – mannen, vrouwen en kinderen – kunnen lang niet altijd naar een kliniek of ziekenhuis in de buurt. Zij moeten noodgedwongen de lange reis afleggen naar Jordanië, ten zuiden van Syrië. In Ramtha, net over de grens, heeft Artsen zonder Grenzen een project waar zij Syrische oorlogsgewonden helpt, van acute chirurgie tot fysiotherapie.

 

Keer op keer

Het project in Ramtha bewijst, helaas, keer op keer zijn waarde. In de eerste week van het nieuwe jaar is het aantal opnames in het ziekenhuis weer bijzonder hoog. Gevechten in het aangrenzende Syrische gouvernement Daraa en de herhaaldelijke aanvallen op medische voorzieningen in Syrië zelf maken de hulp in Ramtha dringend nodig.

 

Een chirurgisch team van Artsen zonder Grenzen in het ziekenhuis in Ramtha, Jordanië, aan het bed van een patiënt.

 

Dagelijks gewonden

‘Ik heb baby’s behandeld die geraakt waren door granaatscherven, kinderen die op landmijnen stonden, moeders en jonge vrouwen die armen of benen verloren,’ zegt een chirurg van Artsen zonder Grenzen. Het team in Ramtha ziet dagelijks zwaargewonde mensen het terrein op komen – mensen die geëvacueerd konden worden, die de grens over geraakten. Maar voor elke patiënt die het ziekenhuis haalt, zijn er honderden mensen die in Syrië achterblijven.

 

Directe slachtoffers van aanvallen

Artsen zonder Grenzen startte haar chirurgisch project in Ramtha in 2013. De afgelopen twee jaar hebben bijna tweeduizend gewonden de poort van het ziekenhuis weten te bereiken. Ongeveer driekwart van die mensen waren zwaargewond geraakt door bomexplosies. Zij zijn de directe slachtoffers van aanvallen met bomvaten, clusterbommen, landmijnen en ander verboden, vernietigend wapentuig.

 

Arts Ben Gupta speelt schaken met patiënt Malik in het chirurgisch ziekenhuis in Ramtha, Jordanië.

 

Bomvat op boerderij

Zyad (19) studeerde verpleegkunde in een ziekenhuis in de plaats Saida. In juni 2015 raakte hij zwaargewond toen een bomvat de boerderij raakte waar hij werkte.

 

‘Het was tien uur ’s ochtends en ik was op het land aan het werk, samen met een vriend, toen het bomvat op ons gegooid werd. Toen de rook opgetrokken was, zag mijn arm naast me liggen op de grond, slechts nog vast aan mijn lichaam met draden vlees. Mijn vrienden brachten me naar een het ziekenhuis in Saidi, maar daar konden ze niets voor me doen – ze hadden niet de middelen of kunde om mijn arm te redden. Ik werd daarom naar Jordanië gebracht, voor specialistische zorg. Rond middernacht staken we de grens over. Na een paar dagen in Ramtha, waarin ik geopereerd werd, hoorde ik dat het ziekenhuis in Saida gebombardeerd was – 22 doden. Ik hoop dat mijn vrienden en collega’s nog leven.’

 

Impact van oorlog

In Ramtha is de oorlog in Syrië nooit ver weg. Niet alleen vanwege de korte afstand naar de grens en het geluid van bomexplosies die dagelijks te horen zijn. Ook vanwege de trauma’s die de patiënten die meenemen.

 

 

Kinderen zonder ouders

Artsen zonder Grenzen dringt er continu op aan bij de internationale gemeenschap om de hulp aan de bevolking van Syrië uit te breiden. Zo ook met hulp om families te herenigen, bijvoorbeeld voor gewonde kinderen die hun ouders zijn kwijtgeraakt nadat ze voor medische zorg naar Jordanië zijn gebracht. Ongeveer dertig procent van de kinderen die zorg krijgen in Ramtha zijn daar zonder hun ouders.

 

Gezinnen verscheurd

Helaas zijn er ook veel gezinnen niet meer te herenigen. Noor (25) raakte in juli 2015 gewond toen een raket insloeg op haar huis.

 

‘We hoorden ineens het geluid van een vliegtuig boven ons hoofd en toen, plotseling, werd het huis geraakt. Het laatste dat ik me herinner van mijn man is dat hij op de grond lag – hij leek te slapen, zo zag hij eruit. Ik hoorde mijn kinderen schreeuwen. “Mama. Mama.” Maar kon ze niet bereiken. Mensen kwamen ons helpen. Ik werd naar een veldhospitaal in Dara gebracht en daarna naar Ramtha, waar ik geopereerd werd. Een paar dagen later hoorde ik dat mijn man en zoontje omgekomen waren. Mijn dochter lag in een ander ziekenhuis.’

 

Rapport

Artsen zonder Grenzen heeft een nieuw rapport uitgebracht over haar hulp aan Syrische oorlogsgewonden in Ramtha, Jordanië. Bekijk het rapport Life after the rubble: the journey taken by war-wounded Syrians to rebuild their bodies and minds in Jordan.

 

Januari 2016

Sluit zoeken

Zoekveld