Antwoorden rond ons vertrek uit de vluchtelingenhotspot Moria

Het stoppen van ons werk in het detentiecentrum Moria op het Griekse eiland Lesbos roept een aantal vragen op die we hieronder willen verduidelijken.

Gaan jullie helemaal weg van Lesbos en de andere Griekse eilanden?

Nee, onze medische teams gaan door met mobiele klinieken, maar wel buiten de opvanglocatie Moria. We blijven op Lesbos hulp bieden in de stad Mantamados, in het transitcentrum waar net gearriveerde vluchtelingen worden opgevangen. Ook blijven we reddingsacties op zee ten noorden van Lesbos uitvoeren. Daarnaast werken we op de Griekse eilanden Leros, Lesbos, Samos, Agathonisi en Korinthos en op het Griekse vasteland.

Al onze projecten rondom de vluchtelingencrisis

 

Waarom zijn jullie tegen de overeenkomst tussen de EU en Turkije over de vluchtelingencrisis?

We maken ons grote zorgen over een overeenkomst die niet gericht is op veiligheid voor mensen die geweld ontvluchten, door een serieuze kans op asiel te bieden, maar als voornaamste doel heeft mensen tegenhouden. Zie ook onze verklaring van 23 maart.

 

Waarom zijn jullie gestopt met werken in het Moria kamp op Lesbos?

Wij willen niet meewerken aan het vasthouden van mensen in kampen om ze vervolgens te deporteren naar een plek waar hun veiligheid onzeker is, waar het niet zeker is of ze asiel kunnen aanvragen en er geen enkel uitzicht is op verbetering van hun situatie. Als we onze hulp in deze omstandigheden blijven bieden, werken we mee aan een vals gevoel van veiligheid van de vluchtelingen.

 

Wij staan niet alleen in onze beslissing: ook de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR en diverse andere organisaties, zoals Stichting Vluchteling, weigeren mee te werken aan opsluiting en deportatie van vluchtelingen en hebben hun werkzaamheden opgeschort. Met de UNHCR vinden wij dat dit plan nu op een erg overhaaste manier wordt uitgevoerd. Bovendien gaat het maar om een heel klein gedeelte van de overeenkomst: alleen het deel dat op terugsturen is gericht. Voor serieuze asielprocedures op de Griekse eilanden zijn duizenden asieladvocaten ter plekke nodig. Daarvan zien we nog niets. Ook is er nog geen begin van een Europees hervestigingsbeleid van asielzoekers die een verblijfsstatus krijgen. Zie ook onze verklaring van 23 maart.

 

Kan je het wel maken om deze mensen in het Moria centrum in de steek te laten? Vererger je dan juist de crisis niet, als humanitaire hulporganisatie?

We hebben hier te maken met een duivels dilemma en hebben dit besluit genomen met pijn in het hart. Het verwijt dat we mensen in de steek zouden laten is cynisch. Deze situatie komt voort uit een politiek besluit, waarvoor overheden dan ook verantwoordelijkheid moeten nemen: het is aan hen nu ook voor medische voorzieningen te zorgen in het Moria detentiecentrum. Zie ook onze verklaring van 23 maart.

 

Waarom gebruiken jullie deze situatie nu als politiek pressiemiddel met betrekking tot de EU-Turkije deal? Het gaat er toch om dat mensen niet meer in gammele bootjes de zee over hoeven te steken?

Wij hebben steeds gepleit voor maatregelen die voorkomen dat mensen in gammele bootjes hun leven moeten wagen op weg naar veiligheid. Daarbij horen veilige routes om asiel aan te vragen. Die zijn nooit gecreëerd. Nu wordt de EU-Turkije deal eenzijdig uitgevoerd en krijgen wij het cynische verwijt dwars te liggen. Dat terwijl we zélf actief zijn in het redden van mensenlevens op de Egeïsche Zee en vorig jaar op de Middellandse Zee.

 

Wij herhalen daarom ons pleidooi voor serieuze mogelijkheden om asiel aan te vragen in bijvoorbeeld Turkije, mét een plan voor hervestiging, ook in Europa, van degenen die recht hebben op asiel. Nu is alleen het deel van de overeenkomst in werking die gaat over terugsturen. Dat heeft er onder meer toe geleid dat Turkije de grens met Syrië nu volledig gesloten heeft voor mensen die op de vlucht zij voor het voortdurende geweld in dat land. 80.000 tot 90.000 mensen zitten vast aan de Syrische kant van de grens met Turkije. Over hen maken wij ons grote zorgen.

 

Lees ons bericht waarin we ons vertrek uit het Moria kamp op Lesbos aankondigen

Lees ook het opiniestuk van onze directeur Arjan Hehenkamp dat in juli in het NRC werd geplaatst