Moeder Nyatut waakt over haar kindje dat voor ondervoeding was opgenomen door Artsen zonder Grenzen en tevens aan tuberculose blijkt te lijden. Zuid-Sudan © Brendan Bannon

Staan voor de mensen

afbeelding van Erna Rijnierse

Erna Rijnierse

tropenarts en lid van het noodhulpteam

Erna Rijnierse, tropenarts en lid van het noodhulpteam, is terug uit Nasir, een stadje in het sinds 2011 onafhankelijke Zuid-Sudan waar chaos heerst nadat gevechten uitbraken in december 2013.

Ik was aan het werk in een ander project toen ik een oproep kreeg: ik moest met spoed naar ons ziekenhuis in Nasir vliegen. Er kwam een grote stroom gewonden aan. Om tien uur ’s morgens kwam ik aan en kon ik direct aan de slag. Triage van patiënten (bepalen wie er het eerst behandeld moet worden), stabiliseren en opereren. Tot twee uur ’s nachts hebben we geopereerd, het was superhard werken voor het hele team. We hadden 73 gewonden binnengekregen. De dag erna kwamen er weer 67 gewonden binnen.

 

Golden hours

De gewonden komen altijd ’s avonds aan. Na de gevechten verzamelen ze de gewonden tot de boten vol zijn. Dat betekent dat de ‘golden hour’, het eerste uur na een trauma waarin je medisch gezien het meeste impact hebt, voorbij is. En aangezien mensen vaak pas na 2 of 3 dagen bij ons worden gebracht, zie je dat de meeste wonden ernstig geïnfecteerd zijn. We hebben een medische post langs de rivier die ons laat weten dat de boten eraan komen. Wij wachten ze dan op met een heel medisch team. De gewonden worden de oever opgedragen en ter plaatse doen we de triage. Een van onze administratieve medewerkers was er altijd bij. Zij was onvermoeibaar en hielp met van alles: van het opschrijven van namen van de gewonden tot en met voor eten te zorgen.

 

Deel van het Artsen zonder Grenzen ziekenhuis in Nasir, met rechts het opblaasbare veldhospitaal dat dienst doet als chirurgische verpleegafdeling. © Adriane Ohanesian

 

Extra tenten

Vervolgens met het chirurgisch team opereren in het ziekenhuis. 60 tot 70% van de patiënten had kogels in de ledematen. Als kogels door het bot heengaan, krijg je een breuk. De mensen met een bovenbeenbreuk moesten in tractie. Zij kregen een pin onder de knie waar wij, bij gebrek aan de officiële gewichten, bakstenen met een touw eromheen aan hingen. Zo moesten ze tenminste 6 weken blijven liggen. Oorspronkelijk hadden we alleen 12 verpleegbedden op de chirurgische afdeling, daarom hebben we extra tenten opgezet, waaronder een opblaasbaar veldhospitaal. Op de piek hadden we 130 chirurgische patiënten.

 

Ons ziekenhuis

Nasir is een groot ziekenhuis met een polikliniek, kraamafdeling, kinderafdeling, ondervoedingskliniek en chirurgische afdeling. De laatste maanden werd er veel gevochten. Wij kregen veel oorlogsslachtoffers binnen maar ook mensen die door verdwaalde kogels of door persoonlijke agressie gewond waren geraakt. Het is ook een van de weinige ziekenhuizen in dat deel van Zuid-Sudan waar nog geopereerd kan worden, naast ons project in Lankien waar wij patiënten naar kunnen overbrengen. 20 minuten met het vliegtuig, lopend zou dat 2 dagen zijn. Vanwege de gevechten kan er niet geopereerd worden in onze projecten in Leer, Bentiu en Malakal. Ook in Nasir is het team geëvacueerd geweest.

 

Nyaliet (links in beeld), net bevallen van een baby, spreekt met een arts op de kraamafdeling van het ziekenhuis in Nasir. © Adriane Ohanesian

 

Alleen

Wij zijn de enige hulporganisatie die op dit moment in Nasir werkt, de rest heeft zich teruggetrokken vanwege de gevechten en het geweld. Dat betekent dat de mensen alleen bij ons terechtkunnen. Zoals de vrouw die met 2 eigen kinderen en 2 van een vriendin bij ons aankwam. Zij had geen handen over om voedsel mee te nemen en ze waren dan ook sterk verzwakt. Ik denk aan het oudere echtpaar dat twee dagen had gelopen. De vrouw woog 34 kilo, de man 36. Niet bepaald het gewicht dat je verwacht te zien als je een volwassen man op de weegschaal zet. Ik vermoedde dat hij tuberculose had, heb hem antibiotica gegeven en een sputumtest laten doen. Hij is opgenomen en heeft bijvoeding gekregen.

 

Tranen in de ogen

Er was een kind van 8 met acute astmatische reactie op een luchtweginfectie. We hebben haar aan de zuurstof gelegd, medicatie gegeven. Met een collega ben ik in toerbeurt om de twee uur naar haar toe gegaan, 48 uur lang. Het meisje had het zo spuugbenauwd dat de tranen haar in de ogen sprongen. Met zijn tweeën hebben we haar er doorheen getrokken, anders was zij langzaam gestikt. Dat wij er voor haar waren, daar ben ik heel blij om.

 

Erna twee jaar eerder aan het werk in Zuid-Sudan. © Corinne Baker

 

Aankloppen

Deze mensen wisten dat wij er waren. Zij gingen naar ons op zoek en vonden ons ook. Op zo’n moment ben je zó blij dat je er bent, dat je er bent gebleven: staan voor de mensen die je hulp nodig hebben. Ik ben blij dat als zij voor hulp bij ons aankloppen wij de deur open kunnen doen. Deze kwetsbare mensen hebben geen debet aan de oorlog. Als ik zwanger zou zijn, zou ik ook willen dat ik medische zorg kon krijgen. Als ik moeder zou zijn, zou ik ook willen dat als mijn kind ziek is, er iemand is die haar onderzoekt, haar medicijnen en zuurstof kan geven. Daar gaat het om.

 

Meer hulp nodig

Er breken nóg moeilijkere tijden aan in Zuid-Sudan. Als de regen komt, worden wegen en landingsstroken onbegaanbaar. Dan wordt het nóg moeilijker voor de mensen om ons te bereiken, en voor ons om hén te bereiken. Ik verwacht dat ondervoeding een groot probleem wordt. Door de gevechten bewerken de mensen hun landen niet en kunnen ze niet oogsten. Er moet echt veel meer aandacht, materiaal en mensen komen in Zuid-Sudan.

 

April 2014

 

Erna werkt sinds 2007 voor Artsen zonder Grenzen en heeft onder andere in Congo-Brazzaville, Zimbabwe, Nepal, Somaliland, Zuid-Sudan, de Centraal-Afrikaanse Republiek, Ethiopië, Burkina-Faso, DR Congo, Pakistan, Irak en Jordanië gewerkt.


afbeelding van Erna Rijnierse Geschreven door: Erna Rijnierse
Tropenarts Erna werkt al sinds 2007 voor Artsen zonder Grenzen. Ze heeft in Zimbabwe, Zuid-Sudan, Jordanië en tal van andere landen gewerkt.
Sluit zoeken

Zoekveld