Inkijk in de hoge-risicozone van een Artsen zonder Grenzen ebolakliniek in Freetown, de hoofdstad van Sierra Leone, waar ebolapatiënten verpleegd worden. © Yann Libessart/MSF

Het is nog niet voorbij

afbeelding van Evita Looijen

Evita Looijen

verpleegkundige en medisch teamleider

Evita Looijen is voor de derde keer op missie in Sierra Leone. De eerste keer als verpleegkundige in onze ebolakliniek in Bo, de tweede keer als medisch teamleider. Nu gaat zij opnieuw op pad.

Amsterdam – Casablanca - Freetown. Gedoe bij de douane met het invullen van allerlei formulieren. Eindeloos wachten op de bagage. Vervolgens inchecken voor de veerboot naar het vaste land. Drukte en gedrang in de wachtruimte daar. En dan eindelijk: de Artsen zonder Grenzen auto die me naar m’n tijdelijke thuis brengt. Een bucket shower (er is vaak geen stromend water, dus douchen gebeurt met een emmer water) voordat ik m’n bed induik voor een paar uurtjes slaap.

 

Schiphol

Ik zit nog op Schiphol terwijl ik dit schrijf, maar aangezien ik deze reis nu voor de derde keer ga maken weet ik een beetje wat me de komende uren te wachten zal staan. Buiten is het koud en regenachtig. Ebola beheerst allang niet meer het dagelijkse nieuws. De paniek die ebola in 2014 met zich meebracht, lijkt te zijn afgezwakt.

 

Onvoorspelbaarder

Hoewel het niet de eerste keer is dat ik naar Sierra Leone afreis, ben ik nu toch iets zenuwachtiger dan de vorige keren. Toen was de uitbraak in alle, volle hevigheid aan de gang. Toen wist ik dat ebola overal kon zijn. Nu is de uitbraak aan het afzwakken (wat goed nieuws is), maar is die tegelijkertijd veel onvoorspelbaarder geworden. Er zijn gebieden die al een tijdje ebola-loos zijn en er zijn gebieden waar ebola nog actief is. Maar hoe weet ik of mensen uit de ‘besmette gebieden’ niet naar de ‘schone gebieden’ afreizen? In Liberia zijn weken zonder nieuwe gevallen van besmetting voorbijgegaan en nu ineens duiken er weer een paar op.

Er is een uitbraak of er is geen uitbraak.”

Werk buiten de klinieken

Ook mijn werk zal anders zijn deze keer. Ik ga niet in een ebolakliniek werken. Het goede nieuws is dat we een aantal van onze klinieken hebben kunnen sluiten. Niet alleen omdat er minder patiënten zijn, maar ook omdat er eindelijk andere organisaties zijn gearriveerd die klinieken hebben gebouwd. Ik zal me de komende maanden dus meer gaan richten op het werk buiten de klinieken. De dorpen ingaan, op zoek naar patiënten, familie van patiënten opvolgen (om te checken of zij niet ook ziek worden), gezondheidsvoorlichting geven. Ik zal gaan praten met andere organisaties om te kijken hoe we het beste kunnen samenwerken. Ik zal op onderzoek uitgaan naar de kwaliteit/ aanwezigheid van de algemene gezondheidszorg. Totaal ander werk dus en ja, daar ben ik ook best een beetje zenuwachtig voor.

 

Bijna voorbij?

‘Ga je nu alweer naar Sierra Leone?’ en ‘Ebola is toch bijna voorbij?’ zijn de reacties die ik krijg als ik vertel over m’n nieuwe missie. Ja, ik ga weer terug en nee, ebola is nog niet voorbij. Met ebola bestaat er niet zoiets als ‘bijna voorbij.’ Er is een uitbraak of er is geen uitbraak. Nog wekelijks worden er tientallen nieuwe patiënten opgenomen. Dat is inderdaad een positief verschil met de honderden patiënten die we een paar maanden geleden per week opnamen. Maar de besmetting van 25.000 mensen is allemaal begonnen met 1 ebolapatiënt…

 

Hoofdverpleegkundige Kenie Musa heeft net zijn beschermingsuitrusting uitgepakt na een ronde gedaan te hebben in de hoge-risicozone in een Artsen zonder Grenzen ebolakliniek in Sierra Leone. © Anna Surinyach

 

Waarom?

Als mensen me vragen of ik er zin in heb om weer terug te gaan, zeg ik natuurlijk ‘Ja.’ Maar stiekem is er een klein stemmetje dat zegt: ‘Nee, ik heb er totaal geen zin in. Ik ben die ebola zo ontzettend zat.” Het is nu al ruim een jaar aan de gang. Ondanks al ons harde werk en ondanks al ons harde oproepen om meer hulp, is de uitbraak nog steeds niet onder controle. Ja, er is uiteindelijk meer hulp gekomen. Maar waarom lukt het ons dan niet om dit drama te stoppen?

 

Niet opgeven

Ik denk terug aan de lokale hulpverleners waar ik mee heb samengewerkt. Ik herinner me hun verhalen over de angst en stigmatisering waarmee ze vanaf het begin van de uitbraak worden geconfronteerd. En dan merk ik dat het kleine stemmetje het zwijgen wordt opgelegd. Opgeven heeft geen zin. Als we ons werk nu stoppen, is alles voor niets geweest.

Het is nog niet voorbij. En daarom ga ik weer terug.

 

April 2015


afbeelding van Evita Looijen Geschreven door: Evita Looijen
Evita werkte jarenlang als intensivecareverpleegkundige in Utrecht, maar het was altijd een droom van haar om voor Artsen zonder Grenzen te werken. Inmiddels heeft zij al meerdere missies gedaan.
Sluit zoeken

Zoekveld