Koude douche

afbeelding van Evita Looijen

Evita Looijen

verpleegkundige en medisch teamleider

Donderdagochtend half zes. De wekker gaat. Met veel moeite sta ik op, laat de koude douche voor wat ie is, maak snel een ontbijt en dan moet ik toch echt weer richting de kliniek.

Ik ben inmiddels al ruim 4 weken in Sierra Leone en het enige wat ik van het land heb gezien is het stukje tussen ons pension en de kliniek. Maar dat kleine stukje is al zo mooi. Het is het einde van het regenseizoen en het heuvelachtige landschap ziet er groen uit. Ik hou van de vroege ochtendritjes naar de kliniek. Dwars door mooie natuur, met een adembenemende zonsopkomst, lijkt alle ellende eventjes heel ver weg.

 

Evita bindt haar hoofdkap om. Om zeker ervan te zijn dat ze dit correct doet, moet ze dit voor de spiegel doen.© MSF

 

Prikken

Er staan vandaag 4 patiënten op de lijst voor bloedafname. En zowaar, ze lukken allemaal met één keer prikken. M'n dag kan nu al niet meer stuk.

 

Vreugdetranen

In de middag wordt het nog mooier. De bloeduitslagen zijn binnen en 3 van de 4 patiënten zijn genezen. Ik mag het blijde nieuws vertellen. Terwijl ik van het lab naar de kliniek loop zie ik de patiënten al bij het hek staan. (Patiënten hebben een ruimte waar ze naar buiten kunnen. Dit gebied is afgeschermd met 2 hekken om een veilige afstand te bewaren tussen hen en de familieleden die hen komen bezoeken.) Nog voor ik bij het hek ben, roep ik hun namen al. Als Mirjam haar naam hoort springt ze op en begint ze te dansen en zingen. De vreugdetranen stromen ook over mijn gezicht. Ook kleine Sam is genezen. Hij kijkt niet begrijpend om zich heen naar alle drukte die Mirjam maakt.

 

Moeder Helena praat over de hekken met haar zoontje Moses die ebola heeft . Ze krijgt support van een Artsen zonder Grenzen medewerker die adviseert positieve dingen te zeggen als 'Ik wacht hier op je', 'Ik denk de hele dag aan je'. © Martin Zinggl/MSF

 

Procedure

Genezen patiënten moeten voor ontslag een hele procedure doorlopen om veilig de hoge-risicozone te verlaten. Hun kleding wordt in een emmer chloorwater gedaan en vervolgens in een plastic zak die de komende 24 uur niet open mag. Zelf moeten ze zich van top tot teen wassen met chloorwater en vervolgens met water en zeep. Daarna krijgen ze aan de andere kant van de douche (vanuit de lage-risicozone) schone kleren aangereikt en mogen ze naar buiten stappen. Daar staat inmiddels al een groep lokale en internationale hulpverleners te wachten.

 

Verdwaasd

De 'ontslag-douche' is altijd een feestje. Er is muziek, er wordt gezongen en gedanst en de patiënten worden in een optocht begeleid naar de tent van maatschappelijk werk. Daar hebben ze even de tijd en de rust om het goede nieuws te verwerken. Mirjam en de andere genezen patiënt kijken inmiddels verdwaasd voor zich uit. Het begint tot ze door te dringen dat ze zijn genezen en naar huis gaan. Maar wat staat hen daar te wachten? Een vreugdevol welkom als een warm bad of een koude douche van afwijzing en stigmatisering? Het is meer regel dan uitzondering dat genezen patiënten niet meer welkom zijn in hun familie of dorp.

 

Kleine Sam

Ebola maakt alles kapot lijkt het wel. Elk vreugdevol moment heeft ook een bittere bijsmaak. Zoals bij kleine Sam: hij is tegen alle verwachtingen in genezen. Dat is natuurlijk supermooi nieuws. Maar zijn ouders zijn overleden en we konden niemand in zijn familie bereid vinden om voor hem te zorgen. En dus zal dit getraumatiseerde en sterk vermagerde jochie naar een weeshuis gebracht worden.

 

Collega's

In de avond hebben we een barbecue georganiseerd in het pension. Het komt bijna nooit voor dat we met de internationale hulpverleners een gezellige avond hebben omdat we daar simpelweg te moe of te druk voor zijn. Maar morgen vertrekken 3 collega's en zij verdienen het om even in de schijnwerpers te staan. Doodmoe zijn ze na 6 weken keihard werken. En ook bang. 

 

Evita Looijen: 'De ochtendploeg geeft elkaar nog een knuffel we naar binnen gaan. Een ‘PPE-knuffel’, een knuffel in je persoonlijke beschermingsuitrusting is veilig.’ ©MSF

 

Zorgen

Eén van de vertrekkende collega's zegt: 'Ik kan me een beetje voorstellen hoe onze genezen patiënten zich voelen. Ik weet ook niet hoe ik in mijn land ontvangen zal worden. Van veel vrienden heb ik niets meer gehoord en een aantal familieleden hebben al gezegd me niet te willen zien.' M'n hart breekt voor de zoveelste keer in deze missie. Tegelijk ben ik woedend op al die mediapaniek. En voel ik me zowaar een beetje schuldig: mijn thuisfront zal me (letterlijk) met open armen ontvangen. Een warm bad voor mij dus. Terwijl de meesten een koude douche te wachten staat. Het is zo oneerlijk!

 

Ik kan niet veel meer doen dan de volgende ochtend vroeg opstaan om ze nog één keer te vertellen hoe geweldig ze zijn. Nadat ik ze heb uitgezwaaid stap ik verdrietig onder de koude douche, maak daarna snel een ontbijt en dan moet ik toch echt weer richting de kliniek.

 

November 2014


afbeelding van Evita Looijen Geschreven door: Evita Looijen
Evita werkte jarenlang als intensivecareverpleegkundige in Utrecht, maar het was altijd een droom van haar om voor Artsen zonder Grenzen te werken. Inmiddels heeft zij al meerdere missies gedaan.
Sluit zoeken

Zoekveld