© Ikram N’gadi

Voorbereiden op ebola

afbeelding van Evita Looijen

Evita Looijen

verpleegkundige en medisch teamleider

April, 2014: de eerste berichten over de ebola-uitbraak druppelen binnen. Ik zit in Afghanistan en de uitbraak is uiteraard gespreksonderwerp onder de internationale hulpverleners in het team.

’Zou jij gaan?’ is een vraag die regelmatig gesteld wordt. Maar ach...we hebben allemaal nog een paar maanden Afghanistan voor de boeg, dus tegen de tijd dat we klaar zijn zal de uitbraak wel onder controle zijn...

 

Ebola-achtbaan

September 2014: ik ben terug in Nederland en de ebolaberichten zijn inmiddels veranderd in een continue stroom van noodkreten. De noodkreten raken me en de beslissing is snel genomen: ik meld me vrijwillig aan voor een ebola-missie. Vanaf dat moment bevind ik me in de ebola-achtbaan: voorbereidingen in de breedste zin en voorbereidingen die ebola-specifiek zijn, zijn vanaf dat moment mijn dagbesteding.

 

Hoe doe je dat?

Maar hoe doe je dat: je voorbereiden op ebola? Je voorbereiden op een periode waar je hartverscheurende situaties gaat meemaken. Je voorbereiden op werken in een omgeving waarin iedereen een potentiële bedreiging voor je is om ook besmet te raken. Je voorbereiden op het zorgen voor patiënten met een ziekte die niet te behandelen is...

Een sterk thuisfront dat je ondersteuning geeft is altijd belangrijk, maar nu helemaal”

Check

Je gereedmaken maken voor een nieuwe missie is voor iedereen en voor elke missie weer anders. Ik heb me voor deze missie laten leiden door de enorm uitgebreide informatie die Artsen zonder Grenzen verstrekt aan de hulpverleners die naar de door ebola getroffen landen gaan. Alle informatie lezen, lezen over het land, mailen met bekenden die in het veld zijn. Maar ook: gezond eten, goed slapen, m'n spullen wel 3x checken (heb ik alles bij me wat ik denk nodig te gaan hebben), vaccinaties halen, tandartscheck, medische check van de huisarts (om te bevestigen dat mijn gezondheid goed genoeg is om op missie te gaan).

 

Thuisfront

En last but not least: praten met het thuisfront. Zijn familie en vrienden voldoende geïnformeerd of hebben zij veel stress? Een sterk thuisfront dat je ondersteuning geeft is altijd belangrijk, maar nu helemaal.

 

Ebolatraining

Vlak voor vertrek krijgen we een ebolatraining in Brussel. Ervaren Artsen zonder Grenzen hulpverleners delen hun kennis en ervaringen. Er is een ebola-afdeling nagebouwd waar we oefenen met het aan- en uittrekken van onze beschermende kleding en hoe we voor de patiënt kunnen zorgen. We oefenen in het opruimen van braaksel/diarree, hoe je op een veilige manier bloed afneemt, maar ook hoe we een overledene goed en veilig en waardig naar het mortuarium kunnen brengen. We praten over onze eigen gezondheid en hoe we gezond kunnen blijven tijdens onze missie. We krijgen informatie over de psychosociale hulpverlening in het veld, niet alleen voor patiënten en hun familie, maar ook voor ons. 

 

Verpleegkundige Evita Looijen in beschermingspak in het Artsen zonder Grenzen ebolatrainingcentrum in België. © MSF

 

Afleren

Ik krijg te horen dat ik mijn ‘reflexen’ moet afleren: je gezicht niet aanraken voordat ik m'n handen heb gewassen (bedenk maar eens hoe vaak je gedachteloos je gezicht aanraakt, even in je ogen wrijft of de kriebel aan je neus wegkrabt). Ook mijn ‘professionele reflexen’ moet ik thuis laten. Als intensivecareverpleegkundige is het een automatisme om snel te handelen, direct hulp te verlenen. In een ebolamissie is ‘snel’ verboden. Alles moet in een rustig tempo gebeuren en over elke handeling die je wilt gaan doen moet je zeker 3x nadenken. De reden hiervoor is niet alleen dat je in je pak sowieso niet snel kunt bewegen en het vreselijk uitputtend werken is. Het is ook een ‘change of mindset’, een verandering in je hoofd, dat je bij alles wat je doet of wilt gaan doen moet bedenken: loop ik hiermee een potentieel risico om mezelf te besmetten? 

En dan weet ik weer: ik wil gaan. Ik wil helpen”

Ik wil gaan

Tot aan de training had ik geen seconde getwijfeld over mijn nieuwe missie. Tijdens de training vliegt het me af en toe aan: wat ga ik doen! En waarom?! Het is zo heftig en zo complex en zo overweldigend allemaal. Maar dan hoor ik weer een verhaal van 2 ouders die ziek worden en hun 4 kinderen moeten achterlaten, niet wetend of ze ooit weer thuiskomen. Dan hoor ik dat de moeder tegen alle verwachtingen in toch overleeft en terug kan naar haar kinderen. En dan weet ik weer: ik wil gaan. Ik wil helpen. Ik wil dat de mensen in West-Afrika weten dat we hen niet aan hun lot overlaten.

 

Ik vertrek

7 oktober, 2014: Morgen vertrek ik naar Sierra Leone om voor 6 weken als verpleegkundige in een ebolakliniek te gaan werken. Ben ik voldoende voorbereid? Ik weet zeker dat Artsen zonder Grenzen en ikzelf er alles aan hebben gedaan om me zo goed als mogelijk is voor te bereiden op deze taak.

 

Morgen vertrek ik en om eerlijk te zijn: ik kan niet wachten om aan de slag te gaan.

 

Oktober 2014


afbeelding van Evita Looijen Geschreven door: Evita Looijen
Evita werkte jarenlang als intensivecareverpleegkundige in Utrecht, maar het was altijd een droom van haar om voor Artsen zonder Grenzen te werken. Inmiddels heeft zij al meerdere missies gedaan.