Vrolijke bejaarden

afbeelding van Josine Blanksma

Josine Blanksma

tropenarts

Ons ziekenhuis in Baraka is groot en hectisch. Vaak liggen er rond de 200 patiënten opgenomen, waarvan ruim de helft kinderen. Daarnaast draait de verloskundeafdeling dag en nacht op volle toeren en zijn er regelmatig spoedoperaties. Als artsen (vaak maar met z’n drieën of vieren overdag), hebben we hier onze handen al vol aan.

 

Naast de opnameafdelingen is er ook nog een polikliniek waar zo’n 300 patiënten per dag worden gezien. Deze polikliniek wordt voornamelijk gerund door een vaste groep verpleegkundigen. Je loopt er direct tegenaan als je de ziekenhuis-poort binnenloopt. Onder een afdakje staan rijen banken opgesteld waar continue tientallen patiënten geduldig op hun beurt zitten te wachten. Het is een chaotisch gebeuren van voornamelijk snotterende, koortsige en jengelende kinderen. Sommigen patiënten zitten in een hoekje of liggen lamlendig uitgespreid op de betonnen vloer. Achter een blauwe plastic tafel zit een van onze medewerkers. Hij noteert alle patiënten in een groot register en houdt overzicht over het geheel. Links van hem hangt een ouderwetse weegschaal in een houten stellage waarop alle kinderen gewogen worden. Patiënten met alarmsymptomen (bijvoorbeeld een snelle moeizame ademhaling, ernstige ondervoeding, stuiptrekkingen of verminderd bewustzijn) worden uit de wachtrij geplukt en direct meegenomen naar de Intensive Care.

 

Naast de wachtruimte staat een gebouw met 3 donkere kleine kamertjes waar de patiënten één voor één naar binnen worden geroepen. Deze kamers zijn net groot genoeg voor een bed, een kleine tafel en een stoel. Terwijl de patiënt op het plastic matras van het bed zit, noteert de verpleegkundige de klachten op de kartonnen kaart, doet zo nodig lichamelijk onderzoek en neemt de beslissing of de patiënt moet worden opgenomen dan wel medicatie krijgt voorgeschreven en weer huiswaarts gaat. Standaard protocollen worden hierbij aangehouden. Voor elke patiënt met koorts wordt bijvoorbeeld ter plaatse een malaria-test gedaan en indien nodig wordt de behandeling direct gestart. Voor de meer gecompliceerde patiënten word ik soms als dokter gevraagd mee te komen kijken.

 

Hoewel mijn expertise meer op kindergeneeskundig gebied ligt, word ik op de polikliniek ook af en toe bij de oude en bejaarde patiënten geroepen. Dit is de vrolijkste groep patiënten die ik ken. Voor mij is zo’n consult vaak een rustpunt te midden van alle hectiek. Sommige van hen zie ik maandelijks terug. Zo zag ik laatst een oud rimpelig mannetje voor de tweede keer. Steunend op een stok schuifelde hij voetje voor voetje de consulentenkamer binnen. Als ik hem begroet met de paar woorden Swahili die ik machtig ben, word ik beloond met een brede grijns van oor tot oor. Met krakerige stem vertelt hij over zijn kwalen: benauwdheid, hoge bloeddruk en gewrichtsklachten. Zonder gene laat hij zich onderzoeken. Opeens zit hij opvallend soepel in hurkpositie tegenover mij en draait zijn rug naar me toe zodat ik goed naar zijn longen kan luisteren. Via de vertaler probeer ik een gesprekje aan te knopen over de vroegere Belgische kolonisten. Hij reageert direct: zeker dat hij zich dat nog kan herinneren! Hij heeft nog voor ze gewerkt als tuinman! Dat waren nog eens goede tijden…

 

De ‘tijd van de Belgen’ is altijd een populair onderwerp die meestal tot grote hilariteit aan beide kanten leidt. Ongelooflijk om te bedenken wat deze lieve oude mensjes allemaal al meegemaakt hebben in hun leven… Met het gratis zakje pillen in een doek geknoopt schuifelt mijn patiënt even later weer tevreden door de modderige plassen naar buiten. Terug naar zijn hutje en het buitenleven, waar hij waarschijnlijk omringd wordt door tientallen kleinkinderen.

 

Ik moet denken aan mijn oma, eenennegentig jaar oud en ook zo’n taaie. Haar prachtige brandschone verzorgingsflat in Zutphen waarin ze van alle gemakken is voorzien: drie keer per dag staat er een maaltijd voor haar klaar, verpleegkundige op afroep, rollator, opstastoel… Maar daarentegen wel vaak heel eenzaam en verdrietig… En weer eens dringt het tot me door hoe enorm de kloof is tussen de wereld hier en de wereld daar

Sluit zoeken

Zoekveld