© MSF/Diala Ghassan

Dawazj

afbeelding van Maartje Hoetjes

Maartje Hoetjes

Verpleegkundige en medisch noodhulpcoördinator

Dawazj: kip. Toen ik tijdens een korte cursus Arabisch het woord voor ‘kip’ leerde, verwachtte ik niet dat ik het lang zou onthouden….

Nooit verwacht dat ik het woord ‘kip’ nu veel zou gebruiken in mijn basisconversaties in het Midden-Oosten.

 

Schuren

De afgelopen dagen hier in Irak komt het woord veel voorbij. Op zoek naar de meest kwetsbaren in het conflict, vinden we meerdere families van vluchtelingen die in ‘dawazj-in’ leven: kippenboerderijen. Zandkleurige, langgerekte schuren met kleine raampjes, blauwe zeiltjes die de schuur in verschillende ruimtes verdelen -voor de meerdere families die er verblijven. Een van de vrouwen nodigt me uit binnen te komen.

 

Nergens waren we welkom

 

Sterke vrouw

Esma is de grootmoeder van de familie. Trots stelt ze haar dochter en schoondochters aan me voor. Ze is een grote, trotse, sterke vrouw en duidelijk ‘in charge’, zíj heeft de leiding. Ze corrigeert twee van haar kleinkinderen die achter elkaar aan rennen en gebiedt haar dochter thee te gaan zetten. Op een matje op de grond praat ik met de vrouwen.

 

Niet welkom

Zes maanden geleden vluchtte de familie voor het geweld. Ze hadden moeite om een veilige plek te vinden. ‘We gingen langs verschillende dorpen, maar nergens waren we welkom. Ze zien ons als collaborateurs.’

 

Checkpoints

Ik kijk rond in de ruimte. De familie heeft weinig: een paar matjes op de rond, een kleine stapel dekens, veels te weinig voor het aantal mensen. In de hoek van een kamer staat een wiegje. Kleine Mohammed wordt eruit geplukt. Hij is één maand oud: met zijn grote bruine ogen kijkt hij me aan. ‘Gelukkig konden we het ziekenhuis bereiken voor de bevalling. Soms worden we bij checkpoints tegengehouden en kunnen we de dokter niet bereiken.'

 

De paniek van de moeder

Terwijl ik Mohammed op mijn schoot wieg, praten we over de problemen die de vrouwen in deze huidige situatie dagelijks tegenkomen. Het ergste is de kou. ‘We hebben niet genoeg dekens, we gebruiken platte kartonnen dozen om over onze kinderen te leggen.' Terwijl ik Mohammed vast heb realiseer ik me de paniek die een moeder moet hebben… Wat doe je als je je eigen kinderen niet warm kunt houden?

 

We voelen ons geen waardige vrouwen meer

 

100 mensen

We praten verder; over het drinkwater dat van kilometers ver vandaan gehaald moet worden en ik krijg een tour rond het huis: het zeiltje dat een ruimte afschermt om te douchen, en het van klei opgetrokken hokje dat de wc moet vormen voor de meer dan 100 mensen die in de kippenboerderij leven.

 

Waardigheid

‘We hebben geen privacy hier,’ legt een van de vrouwen uit. ‘We hebben bepaalde normen voor hoe vrouwen zich in onze cultuur horen te gedragen. Maar nu, als we naar de wc gaan kan iedereen ons zien. Dit is tegen onze normen, we voelen ons geen waardige vrouwen meer.’ Het steekt me dat deze sterke mooie vrouwen zich niet waardig voelen. Ik had me nooit gerealiseerd dat het gebrek aan een goed en beschut toilet nog veel diepere gevolgen heeft.

 

Slapeloze nachten

Ook de sterke Esma laat me haar kwetsbare kant zien. ‘Mijn hoofd blijft constant draaien, ik kan niet stoppen met denken’ vertrouwt ze me toe als we even later buiten staan. ‘Ik kan niet slapen, denkend aan alles wat er gebeurd is….Elke nacht lig ik wakker, terwijl de kinderen van de kou regelmatig moeten huilen.’

 

Die nacht lig ik ook wakker, hopend dat het geen koude nacht wordt. Dawazj. Ik vergeet het woord niet meer.

 

Februari 2015

 

Zo'n 180.000 mensen zijn vanwege onveiligheid en conflict in het Diyala gouvernement en omgeving naar en bij de grenzen van de regio Koerdistan (Sulaimaniyah gouvernement) gevlucht. Artsen zonder Grenzen teams ondersteunen de bestaande medische voorzieningen in het grensgebied tussen Koerdistan en Diyala met het geven van zorg aan deze toestroom van mensen. Ook gaan onze hulpverleners naar groepen mensen toe die niet in staat zijn om naar de bestaande klinieken en gezondheidsposten te komen om hen in mobiele klinieken medische zorg te geven. Verder delen we hygiënekits, dekens, wintertenten en kits uit zodat mensen beschutting kunnen bouwen tegen de winterkou.

 

Maartje werkte als projectcoördinator in Koerdistan. Zij was verantwoordelijk voor de communicatie en coördinatie met verschillende hulporganisaties en andere instanties in het gebied en ondersteunde de medische en logistieke teams met het opstarten van onze hulpprojecten.

Sluit zoeken

Zoekveld