Drijvend doodvonnis

Op 26 augustus vond een nieuwe ramp op zee plaats. Arts Simon Bryant was ter plaatse om hulp te bieden. Voor sommigen kwam die hulp te laat.

Op een ochtend in augustus troffen we een houten boot aan met 450 mensen aan boord. Het was een verschrikkelijk tafereel: enkele vluchtelingen waren ernstig ziek, sommigen waren al overleden. Mensen op deze boten sterven door het inademen van giftige benzinedampen, door uitdroging, door letterlijk vertrapt te worden. Sommigen verdrinken. Nog in de boot, als deze lek is geraakt of is gekapseisd. Of in het water van de Middellandse Zee, als ze niet kunnen zwemmen of als er in de wijde omtrek geen reddingsschip is om hulp te bieden.

 

Tekenen van leven

Wij waren er die dag wel, met ons reddingsschip MY Phoenix en met een schip van de Zweedse kustwacht, de Poseidon. Verpleegkundige Mary Jo en ik haastten ons met een speedboat naar de overbevolkte vluchtelingenboot en gingen aan boord. Enkele zieke vluchtelingen waren al overgebracht naar de Poseidon, maar we vermoedden dat er nog mensen vast zaten in het ruim van de boot. Door een klein luik ging ik naar beneden. Met behulp van het beperkte daglicht en het licht van mijn hoofdlamp zag ik verderop een driehoek van lichamen. Op dat moment nam medische training het over van emotie. Ik snelde erheen, zocht bij de mensen, die allen deels of helemaal in een laag water lagen, naar tekenen van leven. Ik vond er geen.

 

Op 26 augustus kwam reddingsschip MY Phoenix tot de redding van een houten boot met 450 vluchtelingen aan boord. © Gabriele François Casini/MSF

 

Ademen

We klommen het dek weer op. De meeste vluchtelingen waren inmiddels overgebracht naar de Poseidon, maar er lagen nog enkele mensen op het dek, buiten bewustzijn – of nog erger. Drie van de vier mensen bleken inderdaad al te zijn gestorven. Maar de laatste persoon die ik onderzocht, ademde nog.

 

Vergiftigd

De man reageerde echter nergens op. Het was overduidelijk dat zijn longen zwaar vergiftigd waren en dat hij onmiddellijk overgebracht moest worden naar een ziekenhuis, voor intensieve hulp. Hij zou het anders niet gaan halen. We brachten hem over naar de MY Phoenix, plaatsten daar in onze kliniek een tube in zijn luchtpijp en zogen dikke lagen afscheiding uit zijn luchtwegen. Zijn ademhaling verbeterde, maar slechts marginaal. Ondertussen coördineerden we met het Italiaans marineschip Grecale een transfer per helikopter naar een ziekenhuis op een eiland Lampedusa.

 

Arts Simon Bryant ontfermt zich over een bewusteloze man op een houten vluchtelingenboot op de Middellandse Zee. © Gabriele François Casini/MSF

 

Toefluisteren

Niet lang daarna zat ik naast de man in een speedboat, op weg naar de Grecale, waarop een helikopter klaarstond om hem naar Lampedusa te brengen. Ik boog me over de man, die nog steeds bewusteloos was, en fluisterde hem toe dat hij niet alleen was en dat we er alles aan deden om hem te helpen. Ik weet niet of hij me hoorde. Maar als ik daar zelf had gelegen, zou ik ook graag willen dat er iemand tegen me zou praten. Dus deed ik dat nu ook bij hem.

 

Niet belangrijk

Zweedse reddingswerkers borgen in totaal 52 doden uit het ruim van de vluchtelingenboot. Een journalist vroeg me later waar deze mensen vandaan kwamen, wat hun nationaliteit was. Ik moest mijn woede om de vraag, om de onrechtvaardigheid, onderdrukken. ‘Het waren mensen,’ antwoordde ik. ‘Hun nationaliteit was niet belangrijk.’

 

De vluchtelingen werden overgebracht naar een schip van de Zweedse kustwacht. © Gabriele François Casini/MSF

 

Beschamend

Als ik nu terugdenk aan die dag, herinner ik me niet veel meer dan dit: ik wilde overlevenden vinden. Maar ik weet ook dat, ondanks alle inspanningen van onze teams en die van andere organisaties, zoek- en reddingsoperaties geen echte oplossing zijn voor deze absurde en verschrikkelijke mediterrane chaos. Deze crisis, deze exodus, deze vluchtelingenstroom, of hoe je het ook noemt, heeft échte oplossingen nodig: veilige, humane manieren om asiel aan te vragen. Het is beschamend dat deze er nog steeds niet zijn en dat mensen uit pure wanhoop nog steeds de zee op gaan in drijvende doodvonnissen.


afbeelding van Simon Bryant Geschreven door: Simon Bryant
Arts Simon Bryant is lid van het team dat medische zorg geeft aan bootvluchtelingen op de Middellandse Zee.
Sluit zoeken

Zoekveld