De zoon van Fakhira Hameed rouwt terwijl zijn familie zijn moeder begraaft op een begraafplaats in Taiz, Jemen. 24 juli 2015 – Taiz, Jemen. © MSF

Wanhoop en angst voor de toekomst

afbeelding van Tammam Aloudat

Tammam Aloudat

arts en adjunct-medisch directeur

Dokter Tamman Aloudat ging naar Jemen om te onderzoeken wat de behoefte aan (medische) hulp is in de zuidwestelijke plaats Ibb. Hij bezocht ziekenhuizen en een school waar mensen een toevlucht zoeken.

Een vrouw zittend op de rand van een bed neemt ons met wantrouwen op als wij de voedingsafdeling van het moeder-en-kindziekenhuis op komen. Normaliter komen er op deze tijd van de dag geen vreemden met de medische staf mee. Haar baby ademt snel en hij lijkt pijn te lijden. Ik vraag haar om toestemming om haar zoontje te onderzoeken. Ze lijkt iets meer op haar gemak als ik Arabisch met haar spreek.

 

Artsen zonder Grenzen

Ik vertel haar dat ik voor Artsen zonder Grenzen werk. Dat we naar Ibb zijn gekomen om te kijken hoe de gezondheid van de mensen is en hoe we de klinieken en ziekenhuizen kunnen ondersteunen, die met moeite hun werk kunnen doen door de blokkades, luchtaanvallen en de oorlog in het algemeen. Ik praat verder met de moeder terwijl de ziekenhuisdirecteur intussen mijn collega's inlicht over de plaatselijke situatie.

 

Schuld

Zij vertelt me dat ze uit een dorp op 2 uur afstand van Ibb komt. Ze is ongerust, haar 5-maanden oude baby lijdt aan ernstige diarree en geeft over. Terwijl ik de baby onderzoek vertelt de kinderarts mij dat de baby uitgedroogd was maar dat hij na één dag onder behandeling al is opgeknapt. De moeder glimlacht bij het horen van het goede nieuws, maar haar gezicht betrekt vrijwel meteen weer. Ik vraag haar waarom. Zij en haar man moesten 15.000 rial betalen (bijna 70 euro) voor vervoer naar het ziekenhuis, en voor de weg terug dus weer. Voor hun, en voor vele anderen Jemenieten, betekent dit dat ze lange tijd een schuld zullen moeten afbetalen.

 

Optimisme is nu angst en wanhoop

Dit is mijn tweede bezoek aan Jemen. Sommige dingen zijn niet veranderd sinds 2011, de vorige keer dat ik er was: zoals de vriendelijkheid en gastvrijheid van de mensen, maar ook de lange perioden van stroomuitval. Maar er is ook veel veranderd, en niet ten goede. Lange rijen auto's voor tankstations en veel meer checkpoints. De stille Jemenitische nachten worden verstoord door lawaai van luchtaanvallen en luchtafweergeschut. Het grootste verschil voor mij is dat het algehele gevoel van optimisme is gekeerd, wanhoop en angst voor de toekomst overheerst.

 

Een gezin vlucht met al hun bezittingen op een truck geladen uit hoofdstad Sana'a. 21 juli 2015 – Jemen. © MSF

 

Lange weg

Als we later een van de scholen in Ibb bezoeken waar mensen een toevlucht hebben gezocht, ontmoetten we gezinnen die gevechten en zware bombardementen hebben meegemaakt en daarom naar de stad zijn gevlucht. Velen komen uit Ta'iz en Al Dhale, anderen hebben de lange weg uit Sana'a of zelfs Sa'ada afgelegd.

 

De kinderen van Jemen

Zo'n 20 mannen en een stel nieuwsgierige jongens hebben zich om ons heen verzameld. De meeste jongetjes staan bij hun vader of oudere broer, maar eentje, van 5 jaar oud, gaat naast mij staan. Met zijn kleine handje klampt hij zich vast aan mijn overhemd. Ik heb moeite om het gesprek te volgen, mijn gedachten dwalen af naar de mensonwaardige omstandigheden waarin de kinderen van Jemen nu moeten leven.

 

Warmte en medeleven

In het westen kunnen wij over het algemeen psychologische hulp krijgen na een traumatische gebeurtenis. Maar de kinderen hier zijn getuige van een genadeloze oorlog, worden gedwongen hun thuis te verlaten en zijn verstoken van basiszaken als medische zorg, school en zelfs eten, terwijl hun families moeten worstelen om te overleven. Ik ga met mijn vingers door het haar van het jongetje in een poging hem wat warmte en medeleven te bieden; twee dingen die kinderen grotendeels moeten ontberen hier in Jemen.

 

Geen geld voor medicijnen

De stem van mijn collega brengt me terug naar het gesprek. Hij wijst naar mij en zegt tegen een man: 'Je moet met hem praten, hij is de arts.' Een lange man met een vermoeide glimlach, gehuld in een oud overhemd en een traditionele Jemenitische Futah (een soort wikkelkilt) stapt op me af. Hij vertelt dat hij hartproblemen heeft en dat het slechter met hem gaat sinds hij in Ibb is. Hij glimlacht meewarig als ik hem vraag waarom hij zo lang heeft gewacht om naar het ziekenhuis te komen. Zelfs als het consult gratis is, heeft hij geen geld om medicijnen te kopen, zegt hij.

 

Voedseltekort

Al snel gaat het gesprek over de voedseltekorten. Tijdens de ramadan kregen de mensen die in de scholen leven voedselgiften voor de iftar (het avondmaal aan het einde van de dagelijkse vastendag) van de buren. Maar na de ramadan zijn ze daarmee grotendeels gestopt en ze krijgen geen voedselhulp van buitenlandse hulporganisaties. De blokkades, gevechten en voortdurende bombardementen verhinderen dit soort hulp. En dat terwijl de kinderen van Jemen al jaren ondervoed zijn. Het wordt alleen maar erger zonder voedsel en medicijnen.

 

Stem geven

Ik hoop dat deze nietsontziende oorlog in Jemen voorbij is de volgende keer dat ik er kom. Tot dan zal Artsen zonder Grenzen de bevolking bij blijven staan en hen een stem geven zodat mensen over de hele wereld de dagelijkse realiteit achter de krantenkoppen zullen zien die spreken van overwinningen, terugtrekkingen en onderhandelingen.

 

Augustus 2015

Sluit zoeken

Zoekveld