Vluchtelingen uit Mosul, Irak, komen na jaren terug in hun stad die onbewoonbaar is geworden. Artsen zonder Grenzen verzorgt patiënten met oorlogsverwondingen en onder meer darminfecties.

Terugkeren in verwoest Mosul

Terugkerende inwoners van West-Mosul, Irak, treffen een verwoeste stad. Het ziekenhuis van Artsen zonder Grenzen zag eerst vooral oorlogsslachtoffers, maar nu gewonden door boobytraps, en darminfectie

De gevechten in West-Mosul zijn voorbij. Honderdduizenden voormalige inwoners keren terug uit vluchtelingenkampen rondom de stad. Ze treffen een stad in puin. Woonwijken zijn verwoest, de infrastructuur is weggevaagd. Watervoorzieningen en elektriciteit functioneren niet. Landmijnen en boobytraps fungeren als sluipmoordenaars. Het ziekenhuis van Artsen zonder Grenzen verzorgt een nieuwe categorie slachtoffers, als gevolg van erbarmelijke hygiëne en verborgen explosieven. Mosul staat symbool voor alle heringenomen Iraakse steden waaronder Falluja, Ramadi, Tal Afar en Hawijah.

 

 

Moeilijke leefomstandigheden

‘De verschuiving van het type aandoeningen dat we zien in ons ziekenhuis vormt een afspiegeling van de moeilijke leefomstandigheden erbuiten’, zegt Myriam Burger, projectcoördinator voor Artsen zonder Grenzen in West-Mosul. ‘Tot voor kort zagen we nog veel mensen met oorlogsverwondingen, maar nu mensen beginnen terug te keren, zien we een sterke toename van patiënten met darminfecties door het drinken van vervuild water en voedselvergiftiging. Ook hebben mensen geen gas en elektriciteit om te koken of een koelkast te gebruiken. Kinderen krijgen huidaandoeningen door de slechte hygiëne en na het spelen in rioolwater bij gebarsten pijpleidingen. Voor velen is de lang verwachte terugkeer naar huis een harde dobber als ze de verwoesting en ellende zien. Jarenlang hebben ze het oorlogsgeweld moeten trotseren, nu wachten hen nieuwe gigantische obstakels.’

 

Boobytraps maken slachtoffers

De oorlog is weg, maar het gevaar loert nog overal. Recent nog werden twee tieners gedood door een raket die afging toen ze het projectiel afvoerden uit een verwoeste woonkamer, en een kleuter stierf door een ontploffing na het aanraken van explosief materiaal. Bovendien leven er slangen en schorpioenen onder het puin, met vele beten als gevolg.

 

Een wees herenigd

Toch zijn er lichtpunten. Zoals Karim, een van de vele wezen in Mosul. De jongen van naar schatting 18 leed aan chronische hersenverlamming. Hij was in een zeer ernstige toestand naar het ziekenhuis van Artsen zonder Grenzen gebracht. Karim kon niet lopen of spreken en niet zelfstandig eten. Arts Henryk Bonte vertelt: ‘Karim was compleet afhankelijk van de zorg van onze Irakese medewerkers. Ondanks de enorme werkdruk maakte iedereen tijd voor hem vrij, met enorme toewijding. Een verpleegkundige zong en danste voor hem toen hij een toeval had. Hij kalmeerde en danste mee. Terwijl hij geleidelijk helemaal opknapte, lukte het ons maar niet om zijn familie op te sporen. Wat nu? Tot een andere patiënt Karim herkende. De hereniging met zijn moeder vergeet ik nooit meer. Ze had zeven weken naar hem gezocht’.

 

November 2017