Rwandese vluchtelingen aan de grens met Zaïre

‘Geen enkele plek in Rwanda was veilig’

De Rwandese genocide gebeurde meer dan twintig jaar geleden. Nu vertellen overlevenden waarom zij voor Artsen zonder Grenzen gingen werken.

24 jaar geleden, in april 1994, waren onze teams in de Rwandese stad Kigali getuige van hoe het land in geweld uitbarstte. Dit waren de begindagen van de Rwandese genocide, die uiteindelijk aan meer dan een miljoen mensen het leven kostte. De crisis trof het hele land en strekte zich ook uit tot over de grenzen.

 

Vluchtelingen

Mensen werden gedwongen te vluchten naar de buurlanden de Democratische Republiek Congo (toen Zaïre), Oeganda en Burundi. Onder de overlevenden waren jonge mensen die nu voor ons werken. Claudia Kanyemera, Dominique Mukunzi en Innocent Maniraruta kwamen onze organisatie in 1994 tegen toen wij hulp boden aan Rwandese vluchtelingen.

 

Vluchtelingenkamp 

‘Ik was 11 toen ik samen met mijn familie vluchtte. We liepen dagen achter elkaar en kwamen uiteindelijk in een vluchtelingenkamp in Congo. Daar zag ik Artsen zonder Grenzen voor het eerst,’ zegt Dominique, nu apotheker bij Artsen zonder Grenzen. ‘We bleven daar meer dan een jaar. Toen in 1996 ook in die regio de oorlog uitbrak, moesten we opnieuw weg. Weer liepen we dagen achtereen, helemaal naar de stad Kisangani, honderden kilometers verderop. Soms kwamen we geen dorpjes onderweg tegen en sliepen we onder plastic aan de kant van de weg.

 

Dominique Mukunzi

 

Klein ziekenhuis voor vluchtelingen

‘Op een dag, tijdens die tocht naar Kisangani, landde er plotseling een vliegtuig. Het was Artsen zonder Grenzen. In het midden van nergens bouwden ze een klein ziekenhuis om vluchtelingen die onderweg waren te helpen. Mijn moeder kreeg een baan in het voedingscentrum van hun ziekenhuis. Dat inspireerde mij om ook voor Artsen zonder Grenzen te gaan werken. Dus na school ben ik aan de universiteit gaan studeren om apotheker te worden. Ik herinner me hoe Artsen zonder Grenzen mij heeft geholpen toen ik hulp nodig had. En dat hou ik vast voor nu. D.

 

Familieleden verloren

Claudia zat nog op de middelbare school toen het geweld uitbarstte. ‘We woonden in het zuiden van Rwanda toen alles begon. Mijn familie en ik waren gedwongen ons huis te ontvluchten. Ik heb meerdere familieleden verloren in die tijd. We vluchtten van plek naar plek, in de hoop veiligheid te vinden. Maar geen enkele plek in Rwanda was volledig veilig.’

 

‘Hulp zonder discriminatie en vooroordelen’

‘Een paar maanden na de start van de gevechten begon ik als vrijwillige vertaler in het ziekenhuis. Daar kwam ik Artsen zonder Grenzen voor het eerst tegen. Ik zag hoe patiënten werden geholpen zonder discriminatie en vooroordelen. Dat was het moment dat ik besloot later voor Artsen zonder Grenzen te gaan werken.’

 

Steentje bijdragen

Claudia werkt nu als financieel manager in het veld. Ze had eigenlijk dokter willen worden, maar is blij dat ze op deze manier haar steentje kan bijdragen. ‘Als overlevende van de genocide, een slachtoffer van een politieke crisis, weet ik hoe hard mensen in oorlogsgebieden hulp nodig hebben.’

 

Claudia Kanyamera

 

‘Artsen zonder Grenzen kwam wel’

Innocent is gedreven om zijn talenten in te zetten voor een humanitaire organisatie. Ook hij blikt terug op de genocide van 1994. ‘Grotendeels moest Rwanda zelf een oplossing voor de crisis zien te vinden. Ik kan me nog herinneren dat ik echt wilde dat mensen ons te hulp schoten. Maar een lange tijd kwam er niemand. Mensen negeerden wat er gebeurde en de Rwandezen leden eronder. Ik realiseerde me dat Artsen zonder Grenzen wél hulp bood en levens redde.

 

‘Niets kan zo erg zijn als wat er gebeurde in Rwanda’

Innocent werkt inmiddels, net als Claudia, als financieel manager in het veld, op de plekken waar dat nodig is. ‘Ik wil mijn capaciteiten inzetten om mensen te helpen en te beschermen. Ik ben klaar om mijn steentje bij te dragen, ook als het moeilijk wordt. Want niets kan zo erg zijn als wat er gebeurde tijdens de Rwandese genocide.’

 

Innocent Maninaruta
Sluit zoeken

Zoekveld