Vergeten in Tunesië

Eind mei raakte een boot met vluchtelingen uit Libië in nood. Zij dreven twee dagen lang doelloos rond op de Middellandse Zee voordat zij opgemerkt werden door Tunesische vissers.

De 127 opvarenden van de boot werden door de Tunesische kustwacht naar de kustplaats Zarzis gebracht. Zij werden daarna overgebracht naar de plaats Medenine, waar zij zijn opgevangen door teams van Artsen zonder Grenzen de Rode Halve Maan. De vluchtelingen vertellen over een verschrikkelijke reis, onmenselijk omstandigheden in Libië en twee dagen op zee zonder eten of drinken.

 

Gevangenschap

 

Hoewel hun namen anders doen vermoeden, hebben Joy (links) en Fortune weinig vreugde en geluk gehad. In Libië werd Joy gevangengenomen door een criminele bende, vastgezet, geslagen en gemarteld. Ze bracht maanden door in gevangenschap, terwijl haar familie werd afgeperst voor losgeld. Ze ontsnapte uiteindelijk zelf. Fortune legde dezelfde reis af met haar kind. Ze ontmoette Joy op de rubberboot die hen naar Zarzis bracht.

 

Kinderen met AK-47s

 

Ben (in het midden, met het zwarte T-shirt) kwam naar Libië om te werken, niet om door te reizen naar Europa. ‘Ik hoorde dat er in Libië werk was. Maar politieagenten namen mijn geld en telefoon af en stopten me in de gevangenis. Mijn familie betaalde geld om me vrij te krijgen. Libië is een volslagen gekkenhuis. Er lopen tienjarige kinderen rond met AK-47s. Twee vrienden van me werden doodgeschoten, zomaar, alsof het niets was. Ik stapte de boot op om aan Libië te ontsnappen.’

 

Niets meer te verliezen

 

Monia Ben Taleb (rechts) werkt als psycholoog voor Artsen zonder Grenzen. ‘De mensen die ik spreek, zijn wanhopig. Ze zitten vast in Tunesië en hebben al onbeschrijflijke ellende meegemaakt. Maar toch willen sommigen terug naar Libië, omdat ze dan nog kans hebben Europa te bereiken. Ze zijn hun thuis kwijt en hebben fysiek en emotioneel al zo veel geïnvesteerd in hun reis – ze voelen dat ze nu niet meer terug kunnen, dat ze niets meer te verliezen hebben.’

 

Steun bij elkaar

Artsen zonder Grenzen biedt op meerdere plaatsen in Tunesië medische en psychosociale zorg aan migranten, vluchtelingen en asielzoekers. Zo ook in de plaats Sfax. De meeste patiënten komen uit sub-Saharaanse landen, zoals Ivoorkust, Nigeria en Kameroen. Velen zijn slachtoffer geworden van mensensmokkel. In Sfax leven de groepen vluchtelingen en migranten dicht bij elkaar, vaak in hetzelfde gebouw. Ze zoeken steun bij elkaar.

 

President van Ivoorkust

 

Charles (in het witte T-shirt) is de onofficiële vertegenwoordiger van de Ivoriaanse gemeenschap in Sfax, de ‘president’, zoals hij genoemd wordt. ‘Mensensmokkelaars zeggen dat het leven beter is in Tunesië, of anders in Europa. Maar het lijkt overal even moeilijk. In Ivoorkust was dat al zo, je moet geld betalen om een baan te krijgen, of tot de etnische groep behoren die de macht heeft. Dus als je dat niet hebt, heb je niets.’

 

Vast in de haven

 

Banessi is visser en komt uit Egypte. Met twee collega’s ging hij in hun eigen boot op weg naar Italië. Ze raakten echter in nood en werden door de Tunesische kustwacht naar de kust gebracht. Ze hebben geen documenten en kunnen de haven niet meer uit. Ze werken nu op andere boten om wat geld te verdienen.

 

Glimlach

 

Arts Ikram Gargouri werkt in onze kliniek in Sfax. ‘De verhalen van mijn patiënten zijn soms hartverscheurend. Ze vertellen dat ze pillen krijgen, omdat ze ziek zijn, maar geen schoon water hebben om ze bij in te nemen. Velen zijn blij dat ze een keer met iemand kunnen praten, die om hen geeft. Ze zeggen dat ze zich al beter voelen door een glimlach en vriendelijkheid.’

 

Begraafplaats voor onbekenden

 

In Le Cimetière des Inconnus in Sfax, de begraafplaats voor onbekenden, liggen veertig anonieme migranten en vluchtelingen begraven. Zij gingen met een boot van Libië naar Italië, maar zouden Europa nooit bereiken. Hun lichamen spoelden aan op de Tunesische kust.

 

Specialistische zorg

Mensen die specialistische zorg nodig hebben, brengen wij over naar het openbare ziekenhuis Fatuma Bourguiba in de plaats Monanstir. 

 

 

Zo was Marie, uit Nigeria, hoogzwanger toen ze op zee gered werd. Ze werd snel naar het ziekenhuis gebracht en beviel korte tijd later van haar dochter Destiny.

 

Bescherming

Tunesië heeft geen asielbeleid. Verschillende organisaties roepen het land echter op een juridisch systeem op te zetten dat bescherming biedt aan migranten, vluchtelingen en asielzoekers. Mensen blijven anders vastzitten in een uitzichtloze situatie, in de hoop niet vergeten te worden.

 

 

Beeld © Kristof Vadino, augustus 2017

Sluit zoeken

Zoekveld