De onmenselijke gevolgen van de EU-Turkije-deal

De EU-Turkije-deal bestaat twee jaar. Tot op de dag van vandaag zien onze teams de gevolgen van dit historisch onmenselijke besluit.

Twee jaar gelden besloten de Europese Unie en haar lidstaten om duizenden mensen in de steek te laten en het principe van asiel op de helling te zetten. Want dat is wat er gebeurde met het akkoord om asielzoekers naar Turkije terug te sturen. Sindsdien zien en horen onze hulpverleners wat de rampzalige gevolgen zijn voor de wanhopige mensen die vastzitten op de Griekse eilanden. Ze zijn oorlog, geweld en armoede ontvlucht. Nu leven ze achter hekken, onder erbarmelijke leefomstandigheden, met een onzekere toekomst. Hun gezondheid en waardigheid staan op het spel.

 

Lofti Jendoubi, cultureel mediator op Lesbos

‘Een patiënt bij onze kliniek vertelde dat het hem vijf pogingen had gekost om Europa te bereiken. Twee keer verdronk hij bijna. Hij moest letterlijk uit zee gevist worden. Maar hij wilde liever zijn leven op zee riskeren dan blijven in Turkije. Hij zag dat mensen er werden overvallen, opgelicht, gevangengenomen, verkracht. Zorg of hulp was er niet. Hij begreep niet waarom mensen zeggen dat Turkije een veilig land is voor vluchtelingen. Hij begreep niet waarom mensen teruggestuurd werden.’

 

Karon en zijn gezin zijn gevlucht uit Irak. Ze leven nu in een kamp op Lesbos. ‘Wat ik meemaakte in Irak, wil ik niet dat mijn kinderen meemaken.’

 

Laurence Tronche Peltier, verloskundige buiten het kamp Moria

‘Ik heb vrouwen behandeld die vertelden dat zij slachtoffer waren van seksueel geweld in Turkije. Ze waren doodsbang dat ze weer terug moesten. Een van mijn patiënten was een Syrische vrouw van 28 jaar, met vier kinderen. Haar echtgenoot was omgekomen in Syrië. Ze is nu twee maanden zwanger, na verkracht te zijn door de smokkelaars die haar hielpen oversteken naar Europa.’

 

Theresa Kattangi, cultureel mediator in Mytilini

‘Waar de vluchtelingen ook vandaan komen, hun verhalen zijn veelal hetzelfde. Ze verlieten hun land uit angst voor geweld en marteling. In Turkije wachtte slechts meer geweld. Europa betekende dan ook hoop op veiligheid, maar het enige dat velen hier vinden is het herleven van oude trauma’s. Niemand voelt zich veilig. Iedereen leeft in angst om teruggestuurd te worden. Mensen verliezen hier hoop.’

 

Mensen in de Griekse kampen worden maandenlang vastgezet, zonder enig idee hoe hun toekomst eruit zal zijn. Velen zijn uitgeput en zitten emotioneel volledig aan de grond.

 

Monika Gattinger-Holboeck, psychosociaal hulpverlener

‘De erbarmelijke leefomstandigheden in de kampen verergeren de tanende geestelijke gezondheid van veel mensen. Vluchtelingen vechten om schoon water, fatsoenlijke beschutting, douches, eten. Mannen, vrouwen en kinderen zijn elke dag doodsbang, omdat ze niet weten wat er hen zal gebeuren. In december kwamen er elke dag ongeveer 10 mensen naar onze kliniek die een zelfmoordpoging hadden gedaan of zichzelf op een andere manier iets hadden aangedaan. Ze wilden niet meer vechten om te overleven. De meeste patiënten lijden aan posttraumatische stress. Hun gesteldheid wordt alleen maar erger naarmate ze langer vastzitten.’

 

Tamim Elnaggar, cultureel mediator op Lesbos

‘Europese leiders denken nog steeds dat het straffen van mensen die Europa halen, anderen ervan weerhouden om diezelfde reis te maken. Maar nog steeds komen er elke dag nieuwe mensen. Kwetsbare mensen, die zorg en bescherming nodig hebben, na alles wat ze meegemaakt hebben. In plaats daarvan worden ze vastgezet. Mensen zijn uitgeput en depressief. Sommigen vertellen ons dat het misschien beter was geweest als ze thuis door een bom waren omgekomen. Kun je je dat voorstellen, om zo te denken?’

 

Arts Yorpoi Bockarie met een jong patiëntje. Artsen zonder Grenzen geeft op meerdere plekken in Griekenland medische en psychosociale zorg.

 

EU laat mensen in de steek

In maart 2016 sloot de EU een deal met Turkije. In het akkoord staat onder meer dat de EU bijdraagt aan de opvang van vluchtelingen in Turkije. Dus in plaats van mensen hulp en bescherming te bieden, worden zij door EU-lidstaten recht op asielaanvraag ontzegd en teruggestuurd.

 

Artsen zonder Grenzen verzet zich tegen akkoord

Artsen zonder Grenzen blijft zich verzetten tegen dit akkoord. Het zet niet in op bescherming en hulp voor wie in nood verkeert, maar lijkt het lijden van mensen bewust te vergroten, met het idee dat dit andere vluchtelingen zal afschrikken. Dat is niet alleen uiterst wreed, het werkt simpelweg niet. Als er geen alternatieven zijn, zullen families uit landen als Syrië, Irak en Afghanistan elke dag alles blijven riskeren om Europa te bereiken. Wij blijven daarom oproepen tot het beëindigen van deze cynische strategie van opsluiten en terugsturen.

 

Maart 2018