Voorbereiden op de vrieskou

In hun zoektocht naar veiligheid trekken talloze vluchtelingen door de Balkanregio. Daar wachten echter nieuwe ontberingen die, met de koude winter op komst, mogelijk levensbedreigend zijn.

Door gesloten grenzen en lange wachttijden bij registratiepunten zitten duizenden vluchtelingen vast in de Balkanregio. Door een gebrek aan basishulp staat hun gezondheid letterlijk op de tocht en met de winter voor de deur dreigt hun situatie verder te verslechteren. 

 

Noodhulp door Artsen zonder Grenzen op en rond de Middellandse Zee. De stippellijn geeft de Balkanroute aan die veel vluchtelingen afleggen om West-Europa te bereiken.

 

Teams van Artsen zonder Grenzen geven in verschillende plaatsen hulp aan vluchtelingen. De meesten die deze vluchtelingenroute afleggen, zien onze hulpverleners, komen uit Syrië. Zij zijn oorlog ontvlucht en proberen nu te voet, met de bus of met de trein een land te vinden waar ze een nieuw bestaan kunnen opbouwen.

 

‘2.500 patiënten, 2.500 unieke verhalen’

 

Projectcoördinator Jota Echevarría trok met een team van Artsen zonder Grenzen door Hongarije, Servië en Kroatië om de situatie onder de vluchtelingen te peilen.

 

Wat zijn de medische noden onder de vluchtelingen?

‘Over het algemeen kun je stellen dat heel veel mensen uitgedroogd en uitgeput zijn na een zeer lange reis. Veel kinderen hebben last van luchtwegontstekingen of bronchitis als gevolg van het koude weer en het slapen op straat. Daarnaast behandelen we veel zwangere vrouwen en mannen die verwondingen hebben aan hun voeten of benen. Ook zien we regelmatig mensen met chronische ziekten, zoals diabetes of hoge bloeddruk, die al tijden geen medicatie meer hebben gehad. Zij zijn vaak in zeer zwakke conditie.’

 

Welke zorg geeft Artsen zonder Grenzen?

‘We geven basisgezondheidszorg aan de mensen die dat nodig hebben. Maar daarnaast bieden we in veel gevallen simpelweg een luisterend oor. Want dat hebben ze ook nodig: iemand die naar hen luistert, die hen begrijpt. Je moet begrijpen dat zij al zo veel grenzen overgestoken zijn dat sommige mensen niet eens meer weten in welk land ze zijn of zelfs wat voor dag het is. Zij hebben zo veel meegemaakt.’

 

‘De nachten zijn nu al te koud geworden’

 

Welke verhalen horen jullie?

‘Wij horen talloze verhalen. In Servië, Kroatië en Hongarije hebben we tot nu toe aan meer dan 2.500 mensen medische zorg gegeven en zij staan voor meer dan 2.500 unieke verhalen. Zij hebben echter één ding gemeen: zij zijn gevlucht uit angst, voor oorlog of onrecht, en konden de situatie waarin zij zaten, en waar geen einde aan leek te komen, niet meer aan.’

 

Wat is de voornaamste zorg?

‘De naderende winter. Het weer is zeer snel omgeslagen en de nachten zijn nu al te koud geworden om buiten te slapen. Als de winter straks echt is begonnen, moeten talloze mensen zien te overleven in de bittere kou.’

 

 

‘De kinderen begrijpen niet wat er gebeurt’

 

Rand (30) komt uit Damascus, Syrië. Zij bracht twee kinderen naar de hulppost van Artsen zonder Grenzen in Bapska, op de grens tussen Servië en Kroatië. Julie (2) had een verkoudheid. Brahim (8) moest hechtingen in zijn lip na een val. Terwijl de kinderen behandeld worden, doet Rand haar verhaal.

 

‘Op een dag was ik op weg naar school toen een gebouw door een bom werd getroffen. Voor mijn neus zag ik drie kinderen sterven. Genoeg, dacht ik toen. Ik wilde mijn land niet verlaten, maar na vijf jaar oorlog was de maat vol.’

 

Schrikken

‘Ik reis samen met een groep vrienden van mijn ouders. Er reizen ook drie kinderen mee, onder wie Julie en Brahim. Het is moeilijk voor hen om te begrijpen wat er gebeurt en ze zijn erg bang. Ze raken in paniek zodra ze iemand met een pistool of in legeruitrusting zien of wanneer ze kabaal horen. Ze schrikken en dan moeten we hen eraan herinneren dat we niet langer in Syrië zijn.’

 

Rand (30) ontvluchtte Damascus, Syrië. ‘Ik wil leven in een land waar de overheid je als een mens behandelt.’ © Achilleas Zavallis

 

Pikdonker

‘Op de boot vanuit Turkije beleefden de kinderen de meest angstige momenten. Ze huilden de hele overtocht. Dat doen ze soms, als het eng wordt. Ook toen we midden in de nacht de grens overstaken. Het was pikdonker en de kinderen hadden het zo verschrikkelijk zwaar. Door de regen was de grond nat en glad en ze zijn een paar keer gevallen.’

 

Eigen bed

‘Ze begrijpen niet wat er gebeurt en zeggen soms: “Syrië was niet zo erg. We willen terug naar huis, naar ons eigen bed.” Kun je het je voorstellen? Ze verkiezen de oorlog boven deze tocht. Ze begrijpen niet dat we op weg zijn naar een land waar het veilig is.’

 

Normaal

‘Ik wil graag naar Nederland. Daar heb ik enkele vrienden. In Damascus gaf ik Engelse les aan studenten. Dat zou ik misschien daar kunnen doen. Als vertaler of tolk. Maar ik zou ook als kok of poetshulp aan de slag gaan. Ik zou alles doen. Dan kan ik een nieuw leven beginnen. Ik zou vrienden en echtgenoot willen. Eigenlijk wil ik alles doen wat normale dertiger doet. Ik wil leven in een land waar de overheid je als een mens behandelt, waar je kunt stemmen en waar je gehoord wordt. Ik wil weten hoe dat voelt.’

 

Arts Boris Jegorovic geeft medische zorg aan een vluchteling op de Servisch-Kroatische grens. © Achilleas Zavallis

 

Meer hulp nodig

 

De omstandigheden van de vluchtelingen in Zuidoost-Europa dreigen snel te verslechteren. Met temperaturen die tot 15 graden onder nul zakken, zijn de Servische winters bitterkoud. Vorig jaar behandelden teams van Artsen zonder Grenzen twee patiënten met ernstige bevriezing van de ledematen. Eén patiënt verloor hierbij een deel van zijn voet en stukken van zijn huid scheurden bij het uittrekken van kleding.

 

De gezondheid van duizenden mensen komt in gevaar als er niet snel betere voorzieningen worden getroffen. Het gaat dan niet alleen om fatsoenlijk onderdak, maar ook warme maaltijden en een verbetering sanitaire faciliteiten. Teams van Artsen zonder Grenzen zullen naast het geven van medische en psychosociale zorg ook tenten, dekens, regenjassen en winterkleding uitdelen.

 

‘Duizenden kwetsbare mensen moeten onnodig afzien tijdens hun tocht door de Balkan,’ zegt Aurelie Ponthieu, migratiedeskundige van Artsen zonder Grenzen. ‘We kunnen niet wachten tot er weer iets ergs gebeurt. Er moeten dringend veilige en goede omstandigheden gecreëerd worden, aangepast aan de komende vrieskou.’

 

Sluit zoeken

Zoekveld