Mazelen als lopend vuur door Katanga

Een mazelenepidemie raast door Zuid-Congo. Arts Marion Osterberger werkt in het Ankoro-ziekenhuis, waar soms vijf kinderen per bed liggen. ‘Het voelt soms als brand blussen met een blinddoek om.’

Ik verliet de beademingskamer in tranen. Tegenover onze kleine patiënten, hun ouders en mijn collega’s stortte ik helemaal in. Als arts is het soms moeilijk uit te leggen waarom bepaalde patiënten je zo kunnen raken.

 

Annie

Ik werk in het ziekenhuis in Ankoro, in de provincie Katanga in het zuiden van de Democratische Republiek. Het meisje Annie is daar in mijn armen gestorven. Ze was vier jaar oud. Toen ze werd opgenomen in het ziekenhuis, viel ze me onmiddellijk op vanwege haar slechte humeur en constante frons. Nadat ze mazelen kreeg, kreeg Annie ook ongeveer alle complicaties die kunnen optreden bij deze ziekte, waaronder malaria en ondervoeding. Wat we ook deden, we kregen de koorts niet naar beneden. Niets kon haar redden, ondanks alle medische zorg, ondanks de continue waakzaamheid van haar vader, die dag en nacht aan haar bed gekluisterd zat.

 

Intensive care

Op dat moment barstte het ziekenhuis bijna uit haar voegen. Met 198 op 80 bedden waren alle kamers overbezet. Vooral op de intensive care van de mazelen-unit was het druk: er lagen tot vijf kinderen op elk bed. De medische teams werkten keihard in de drukkende hitte, elke dag weer, van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat.

 

De mazelenepidemie in Katanga, Zuid-Congo, heerst al maandenlang. Naast ons werk in het ziekenhuis van Ankoro geven we ook op andere plekken zorg, onder meer met mobiele klinieken. © MSF

 

Kindersterfte

In Europa wordt mazelen beschouwd als een kleine, overkomelijke ziekte, maar mensen vergeten dat het nog steeds een van de belangrijkste oorzaken is van kindersterfte in de wereld. Het is een zeer besmettelijke infectieziekte en de gevolgen kunnen zeer ernstig zijn, vooral bij kinderen die al verzwakt zijn door een andere ziekte of door ondervoeding. Hier in DR Congo komt het veel voor bij kinderen onder vijf jaar.

 

Verdrietig

Bijna al onze patiënten in het ziekenhuis vallen in die groep. Zij kunnen door mazelen medische complicaties als ernstige diarree, oor- of oogontstekingen, longontsteking of hersenvliesontsteking krijgen. Ik voel me soms zeer verdrietig en boos dat zo veel kinderen in zulke slechte gezondheid naar ons ziekenhuis gebracht worden. Er is geen directe behandeling voor mazelen. Je bestrijdt de symptomen en de complicaties door uitdroging, ondervoeding en ontstekingen te voorkomen. Dat laatste doe je door vitaminen en antibiotica te geven.

 

Motortaxi

De provincie Katanga is even groot als Spanje. De enorme afstanden en de slechte wegen – die tijdens het regenseizoen helemaal blank staan – maken het voor veel mensen zeer moeilijk om klinieken of ziekenhuizen te bereiken. Sommige patiënten komen uit de stad zelf, uit Ankoro. Maar de meesten worden overgebracht vanuit klinieken of kleine ziekenhuizen in de regio. Artsen zonder Grenzen heeft daarvoor 20 verpleegkundigen van die gezondheidscentra opgeleid. Ook betaalt Artsen zonder Grenzen het vervoer van doorverwezen patiënten naar Ankoro. De meeste kinderen komen, samen met hun moeders, achterop een motortaxi aan bij het ziekenhuis, gewoonlijk na een urenlange reis op verschrikkelijke wegen.

 

Arts Marion met haar collega’s in het ziekenhuis in Ankoro, in de provincie Katanga in DR Congo. © MSF

 

Kracht

Ik merk dat ik nog vaak verrast wordt door de kracht van deze kinderen. Sommigen komen in zeer zwakke staat bij ons naar binnen. Ik verlaat het ziekenhuis aan het einde van mijn dienst dan vaak met een zwaar hart, verwachtend dat ik ’s nachts alsnog opgeroepen wordt om naar de intensive care te komen. Maar de nacht gaat ongemerkt, slapend, voorbij. En de nacht daarop ook. En beetje bij beetje sterken de patiëntjes aan. Totdat ze helemaal buiten gevaar zijn.

 

Lopend vuur

Het is telkens weer een emotioneel moment als een genezen patiëntje naar huis mogen sturen. De moeder zingt en danst, omhelst ons en bedankt ons. We hebben al zo veel strijd geleverd, zo veel levens in gevaar zien komen. Elke dag weer zien we kinderen vechten tegen een ziekte die voorkomen kan worden, in een gebied waar de kinderen gevaccineerd zouden moeten worden. Hoeveel kinderen zijn al gestorven aan mazelen dit jaar in de afgelegen dorpen, in de lokale klinieken of zelfs onderweg naar het ziekenhuis? Kinderen zoals Annie. De ziekte verspreidt zich als lopend vuur. Onze teams vechten er met man en macht tegen, maar soms voelt het bestrijden van deze epidemie als brand blussen met een blinddoek om.’

 

November 2015


afbeelding van Marion Osterberger Geschreven door: Marion Osterberger
Marion Osterberger is arts in het ziekenhuis in Ankoro, in de provincie Katanga in het zuiden van de Democratische Republiek Congo.
Sluit zoeken

Zoekveld