‘Waar zijn zij nu?’

Als lid van het reddingsteam van Artsen zonder Grenzen leef ik op de Middellandse Zee – het water dat de dorst lest van mensensmokkelaars en handelaren.

De golven wiegen me ’s nachts in slaap en slingeren me ’s ochtends uit bed. Soms voel ik me zeeziek, vooral als ik denk aan de duizenden mensen die opgeslokt zijn door deze zee. Daar waar de Middellandse Zee eerst vooral bekend stond om haar prachtige stranden, is ze nu berucht om de drenkelingen die aanspoelen op de kust. Alleen al in 2017 zijn er volgens officiële cijfers 2.300 omgekomen. In werkelijkheid ligt dat getal waarschijnlijk hoger.

 

Symptomen

De afgelopen weken nam het aantal mensen dat gered wordt op zee en naar Italië gebracht wordt, af. Europese politici spreken van een ‘overwinning’ en een ‘gewonnen strijd’. Hun logica is: het aantal mensen dat Europa bereikt, neemt af en dus wordt het probleem opgelost. Maar deze versimpeling houdt geen rekening met het échte probleem en dat de komst van migranten, vluchtelingen en asielzoekers naar Italië slechts een symptoom is. Het is alsof de pijn van een gebroken lichaam wordt weggenomen met een sterke pijnstiller.

 

Lichaam gebroken

De breuk is echter niet geheeld, het bloeden is niet gestelpt en de hechtingen zijn niet gezet – de pijn is er nog, alleen voel je hem even wat minder. Pijnbestrijding is voor de geest, niet voor het lichaam. Deze weken voelt Europa de pijn misschien minder, maar ik kan je verzekeren dat de lichamen nog steeds gebroken zijn.

 

Kalme zee

Vandaag sta ik op het dek van ons schip en kijk ik uit over de kalme zee. Ik vraag me af waarom ik niet de gebruikelijke hoeveelheid rubberen en houten boten in nood zie. Wat houdt hen aan land? Waar zijn zij nu?

 

Losgeld

Ik denk aan Loveth, de Nigeriaanse vrouw die een paar weken geleden elegant door onze kliniek danste. Ze vertelde me over de enorme bewaarhuizen voor vrouwen en meisjes in Libië, waar fysieke, mentale en seksuele mishandeling aan de orde van de dag is. De vrouwen en meisjes worden er maandenlang vastgehouden, tot hun families een losgeld kunnen betalen. Of ze dan willen of niet, ze worden daarna op een boot naar Europa gezet: ‘de enige weg uit Libië.’ Loveth ging, maar hoe zit het met de duizenden andere gevangen vrouwen en meisjes? Waar zijn zij nu?

 

Verkocht

Ik denk aan Syros, de levendige Liberiaan die moest lachen toen hij de lichten van de Italiaanse kustdorpen zag. Het vertelde me dat hij al een keer een poging had gedaan de Middellandse Zee over te steken, maar dat hij toen door de Libische kustwacht werd teruggebracht. Terug aan de kust werd hij door diezelfde kustwacht verkocht aan een gevangenis. ‘Dat is hoe de zaken gaan in Libië. Alles is handel.’ Dit keer haalde de boot van Syros internationale wateren. Maar hoe zit het met de duizenden mensen die ‘gered’ werden door de Libische kustwacht en terug naar Libië werden gebracht? Waar zijn zij nu?

 

Geslagen

Ik denk aan Rafi, de vriendelijke man uit Bangladesh die getroost werd door zijn beste vriend. De familie van Rafi moest vier keer losgeld betalen, ze moesten al hun bezittingen verkopen en meerdere leningen afsluiten in Bangladesh, terwijl Rafi keer op keer naar een nieuwe gevangenis werd doorverkocht. ‘Ik werd aan mijn voeten opgehangen en geslagen met ijzeren stangen.’ Op een nacht wist hij te ontsnappen. Maar hoe zit het met al die mensen die achterbleven? Wij zijn zij nu?

 

Bron van pijn

Terwijl onze aandacht keer op keer wordt afgeleid en politici pijnstillers voor de korte termijn toedienen, moeten we het gebroken lichaam niet vergeten. We moeten de bron van de pijn niet vergeten. Als we aan de goede kant van de geschiedenis willen staan, moeten we erkennen dat dit geen overwinning is. Duizenden mensen worden bij willekeur vastgezet en mishandeld in Libië. Hun enige kans op ontsnapping, de zee, wordt dichtgesmeten.

 

Falen

Waar zijn zij nu? Het enige dat we weten is dat zij uit het zicht zijn. Dat is geen overwinning. Dat is volledig falen.

 

Augustus 2017


afbeelding van Noor Cornelissen Geschreven door: Noor Cornelissen
Noor Cornelissen is Humanitarian Affairs Officer bij Artsen zonder Grenzen.
Sluit zoeken

Zoekveld